اگر این روزها در شبکه‌های اجتماعی یا سایت‌های سلامت سرچ کرده باشید، احتمالاً بارها اسم اوزمپیک (Ozempic) را شنیده‌اید. دارویی که ابتدا برای درمان دیابت نوع ۲ ساخته شد، اما خیلی زود به دلیل اثر قابل توجه در کاهش وزن و لاغری به یک موضوع داغ تبدیل شد.

در این مقاله به‌صورت علمی و ساده بررسی می‌کنیم که اوزمپیک چیست، چگونه عمل می‌کند، برای چه کسانی مناسب است، عوارضش چیست و آیا واقعاً برای لاغری امن است یا نه؟

اوزمپیک (Ozempic) چیست؟

اوزمپیک (Ozempic) نام تجاری دارویی به نام سماگلوتاید (Semaglutide) است. این دارو در گروه داروهای آگونیست گیرنده GLP-1 قرار می‌گیرد و معمولاً به شکل تزریق زیرجلدی هفتگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اوزمپیک به‌طور رسمی برای کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز می‌شود و همچنین می‌تواند به کاهش خطر بیماری‌های قلبی در افراد دیابتی کمک کند. علاوه بر این، در برخی شرایط خاص و تنها با نظر پزشک، از اوزمپیک برای کمک به کاهش وزن نیز استفاده می‌شود.

اوزمپیک چگونه باعث کاهش وزن می‌شود؟

اوزمپیک با تقلید عملکرد یک هورمون طبیعی در بدن به نام GLP-1 عمل می‌کند.

این دارو باعث می‌شود:

1) اشتها کاهش پیدا کند

احساس گرسنگی کمتر می‌شود و فرد سریع‌تر سیر می‌شود.

2) تخلیه معده کندتر شود

یعنی غذا مدت بیشتری در معده باقی می‌ماند و فرد دیرتر گرسنه می‌شود.

3) قند خون کنترل شود

کنترل بهتر قند خون باعث کاهش میل شدید به غذاهای شیرین می‌شود.

آیا اوزمپیک برای لاغری تأیید شده است؟

نکته مهم اینجاست که اوزمپیک (Ozempic) به‌صورت رسمی برای درمان دیابت نوع ۲ تأیید شده است. اما داروی دیگری با همین ماده مؤثره یعنی سماگلوتاید (Semaglutide) با نام ویگووی (Wegovy) به‌طور اختصاصی برای کاهش وزن و درمان چاقی تأیید شده است. با این حال، در برخی شرایط خاص و تحت نظر پزشک، ممکن است از اوزمپیک برای لاغری به شکل off-label (یعنی خارج از کاربرد رسمی ثبت‌شده) استفاده شود.

اوزمپیک برای چه کسانی مناسب است؟

اوزمپیک معمولاً برای افراد زیر تجویز می‌شود:

افراد مبتلا به دیابت نوع ۲

به‌خصوص کسانی که با رژیم و داروهای خوراکی کنترل نمی‌شوند.

افراد دارای اضافه وزن شدید

در صورتی که شاخص توده بدنی (BMI) فردی بالاتر از ۳۰ باشد، یا BMI او بین ۲۷ تا ۳۰ قرار گیرد و همزمان یکی از بیماری‌های زمینه‌ای مانند فشار خون بالا، چربی خون بالا، مقاومت به انسولین یا کبد چرب را داشته باشد، وضعیت سلامتی او نیازمند توجه و مدیریت ویژه است.

اوزمپیک برای چه کسانی ممنوع است؟

اوزمپیک برای همه مناسب نیست و در برخی افراد ممکن است خطرناک باشد.

افرادی که نباید از اوزمپیک استفاده کنند:

• افراد مبتلا به دیابت نوع ۱

• خانم‌های باردار یا شیرده

• افراد با سابقه سرطان تیروئید مدولاری

• کسانی که سابقه پانکراتیت دارند

• افراد دارای بیماری شدید کلیوی یا گوارشی

نحوه مصرف اوزمپیک (Ozempic) چگونه است؟

تزریق اوزمپیک معمولاً به صورت زیرجلدی (زیر پوست) در نواحی شکم، ران یا بازو انجام می‌شود.

دوزهای رایج اوزمپیک

دوز مصرفی معمولاً مرحله‌ای بالا می‌رود تا بدن عادت کند:

نکته: دوز دقیق باید توسط پزشک تنظیم شود.

اوزمپیک چند کیلو لاغر می‌کند؟

میزان کاهش وزن در افراد مختلف متغیر است، اما طبق مطالعات، معمولاً افراد بین ۵ تا ۱۵ درصد از وزن بدن خود را کاهش می‌دهند و در برخی موارد، این کاهش وزن حتی بیشتر نیز گزارش شده است. به عنوان مثال، فردی که ۱۰۰ کیلوگرم وزن دارد، ممکن است شاهد کاهش وزنی بین ۵ تا ۱۵ کیلوگرم باشد.

عوارض اوزمپیک چیست؟

اوزمپیک مثل هر داروی دیگر عوارض دارد. مهم‌ترین عوارض معمولاً مربوط به دستگاه گوارش هستند.

عوارض شایع اوزمپیک

• تهوع

• استفراغ

• اسهال

• یبوست

• نفخ و دل‌درد

• کاهش اشتها

عوارض جدی‌تر (کمتر شایع)

پانکراتیت (التهاب پانکراس)، مشکلات مربوط به کیسه صفرا از جمله سنگ صفرا، افت قند خون (به خصوص هنگام مصرف همزمان با انسولین)، مشکلات کلیوی و همچنین واکنش‌های آلرژیک شدید، از جمله مواردی هستند که باید در نظر گرفته شوند.

آیا اوزمپیک باعث برگشت وزن می‌شود؟

بله، در بسیاری از افراد، در صورت قطع دارو، اشتها دوباره افزایش پیدا می‌کند و وزن به مرور زمان بازمی‌گردد. به همین دلیل، پزشکان معمولاً تأکید دارند که مصرف دارو باید همراه با اصلاح سبک زندگی، رژیم غذایی اصولی، فعالیت بدنی منظم، و کنترل خواب و استرس صورت گیرد تا نتایج پایدار باشند.

اوزمپیک بهتر است یا متفورمین؟

این سؤال خیلی رایج است. اما مقایسه دقیق باید توسط پزشک انجام شود.

آیا اوزمپیک باعث لاغری صورت می‌شود؟

یکی از بحث‌های رایج در شبکه‌های اجتماعی، اصطلاح “Ozempic Face” است که به حالتی اشاره دارد که در آن فرد به دلیل کاهش وزن سریع و از دست دادن چربی صورت، دچار افتادگی گونه‌ها، گود شدن زیر چشم و پیرتر به نظر رسیدن چهره می‌شود. لازم به ذکر است که این مشکل منحصر به داروی اوزمپیک نیست و هرگونه کاهش وزن سریع می‌تواند چنین اثری بر ظاهر صورت داشته باشد.

آیا اوزمپیک اعتیاد آور است؟

خیر. اوزمپیک داروی اعتیادآور نیست.
اما چون اشتها را کاهش می‌دهد و فرد نتیجه می‌گیرد، بعضی افراد از نظر روانی به آن وابسته می‌شوند و قطع دارو برایشان سخت می‌شود.

بهترین جایگزین‌های اوزمپیک چیست؟

نکات مهم قبل از مصرف اوزمپیک

قبل از شروع اوزمپیک حتماً این موارد را در نظر داشته باشید:

حتماً با پزشک متخصص غدد یا داخلی مشورت کنید
خودسرانه برای لاغری استفاده نکنید
در صورت تهوع شدید دوز را تغییر ندهید
اگر درد شدید شکم دارید فوراً به پزشک مراجعه کنید
رژیم غذایی و ورزش را کنار دارو جدی بگیرید

جمع‌بندی

سوالات متداول درباره اوزمپیک (FAQ)

اوزمپیک برای لاغری خوب است؟

در بسیاری از افراد موثر است، اما باید تحت نظر پزشک باشد.

اوزمپیک چند وقت بعد اثر می‌کند؟

معمولاً از هفته دوم تا چهارم اثر کاهش اشتها شروع می‌شود.

اوزمپیک برای چه کسانی خطرناک است؟

برای افراد باردار، مبتلایان به سرطان تیروئید خاص، و کسانی که پانکراتیت داشته‌اند خطرناک است.

آیا اوزمپیک باعث ناباروری می‌شود؟

شواهد قطعی وجود ندارد، اما در دوران بارداری ممنوع است و باید قبل از بارداری قطع شود.

آیا اوزمپیک باعث افت قند خون می‌شود؟

اگر همراه با انسولین یا داروهای کاهنده قند مصرف شود، ممکن است باعث افت قند شود.