مولتیپل اسکلروز (Multiple Sclerosis — MS) یا به اختصار ام اس، یک بیماری مزمن خودایمن (Autoimmune) است که دستگاه عصبی مرکزی (Central Nervous System — CNS) شامل مغز، نخاع و عصب بینایی را درگیر میکند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف میلین (Myelin Sheath) — پوشش محافظ رشتههای عصبی — حمله […]
آندومتریوز (Endometriosis) یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری را نباید با میوم رحمی (Uterine Fibroid / Leiomyoma) اشتباه گرفت؛ این دو، از نظر تعریف، محل، علائم و درمان، کاملاً متفاوتاند. در این مقاله هر دو بیماری بهطور علمی و […]
آزمایش چربی خون — که در پزشکی با عنوان پروفایل لیپیدی (Lipid Panel) یا لیپیدوگرام (Lipidogram) شناخته میشود — یکی از پایهایترین آزمایشهای ارزیابی سلامت قلب و عروق است. این آزمایش چهار شاخص اصلی را اندازهگیری میکند: کلسترول تام (Total Cholesterol)، لیپوپروتئین کمچگال (LDL-C)، لیپوپروتئین پرچگال (HDL-C) و تریگلیسیرید (Triglycerides). درک درست نتایج این آزمایش […]
غده تیروئید (Thyroid Gland) یکی از مهمترین غدد درونریز بدن است که هورمونهای آن تقریباً تمام فرآیندهای متابولیک را تنظیم میکنند. آزمایش تیروئید مجموعهای از آزمایشهای خون است که برای ارزیابی عملکرد این غده تجویز میشود. درک درست نتایج این آزمایشها نیازمند آشنایی با اصول فیزیولوژی تیروئید، محدودههای مرجع معتبر، و عوامل مؤثر بر تفسیر […]
مولتیپل اسکلروز (Multiple Sclerosis — MS) یا به اختصار ام اس، یک بیماری مزمن خودایمن (Autoimmune) است که دستگاه عصبی مرکزی (Central Nervous System — CNS) شامل مغز، نخاع و عصب بینایی را درگیر میکند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف میلین (Myelin Sheath) — پوشش محافظ رشتههای عصبی — حمله […]
آندومتریوز (Endometriosis) یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری را نباید با میوم رحمی (Uterine Fibroid / Leiomyoma) اشتباه گرفت؛ این دو، از نظر تعریف، محل، علائم و درمان، کاملاً متفاوتاند. در این مقاله هر دو بیماری بهطور علمی و […]
آزمایش چربی خون — که در پزشکی با عنوان پروفایل لیپیدی (Lipid Panel) یا لیپیدوگرام (Lipidogram) شناخته میشود — یکی از پایهایترین آزمایشهای ارزیابی سلامت قلب و عروق است. این آزمایش چهار شاخص اصلی را اندازهگیری میکند: کلسترول تام (Total Cholesterol)، لیپوپروتئین کمچگال (LDL-C)، لیپوپروتئین پرچگال (HDL-C) و تریگلیسیرید (Triglycerides). درک درست نتایج این آزمایش […]
غده تیروئید (Thyroid Gland) یکی از مهمترین غدد درونریز بدن است که هورمونهای آن تقریباً تمام فرآیندهای متابولیک را تنظیم میکنند. آزمایش تیروئید مجموعهای از آزمایشهای خون است که برای ارزیابی عملکرد این غده تجویز میشود. درک درست نتایج این آزمایشها نیازمند آشنایی با اصول فیزیولوژی تیروئید، محدودههای مرجع معتبر، و عوامل مؤثر بر تفسیر […]
فشار خون بالا (Hypertension) یکی از شایعترین بیماریهای مزمن در جهان است که بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود ۱.۴ میلیارد بزرگسال ۳۰ تا ۷۹ سال در سراسر دنیا به آن مبتلا هستند (برآورد ۲۰۲۴). از میان این افراد، تقریباً ۶۰۰ میلیون نفر (۴۴٪) از ابتلای خود بیخبرند. به همین دلیل، فشار خون […]
دیابت شیرین (Diabetes Mellitus) گروهی از اختلالات متابولیک است که مشخصهٔ اصلی آن افزایش مزمن قند خون (Hyperglycemia) در نتیجهٔ نقص در ترشح انسولین، اثرگذاری آن یا هر دو است. بر اساس دادههای سازمان بهداشت جهانی (WHO)، شمار مبتلایان به دیابت از ۲۰۰ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به ۸۳۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ […]
کبد چرب یکی از شایعترین بیماریهای مزمن کبدی در سراسر جهان است. در سال ۲۰۲۳ جامعه پزشکی بینالمللی نام رسمی این بیماری را از «بیماری کبد چرب غیرالکلی» (Nonalcoholic Fatty Liver Disease یا NAFLD) به بیماری کبدی استئاتوتیک مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (Metabolic dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease یا MASLD) تغییر داد. این تغییر نامگذاری […]
تصویربرداری از ریه و قفسه سینه با روشهای مختلفی انجام میشود: رادیوگرافی ساده (X-Ray)، سیتیاسکن (CT Scan)، و تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI). هریک از این روشها جایگاه خاص خود را دارند. در این مقاله میخوانید که MRI قفسه سینه دقیقاً برای چه مواردی تجویز میشود، چه مزایایی دارد، و چه تفاوتهایی با CT اسکن […]