ملاسما (Melasma) که در فارسی محاورهای اغلب «لک صورت» نامیده میشود، یک اختلال اکتسابی و شایع پیگمانتاسیون پوست است که بهصورت لکههای قهوهای تا قهوهایمایلبهخاکستری و متقارن روی نواحی در معرض آفتاب صورت ظاهر میشود؛ بهویژه گونهها، پیشانی، چانه و بالای لب. این وضعیت با چالشهای تشخیصی و درمانی پایدار همراه است و تمایل به […]
بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) است که در آن سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به غدهٔ تیروئید حمله میکند و باعث تولید بیشازحد هورمونهای تیروئیدی میشود. بر اساس اطلاعات انجمن تیروئید آمریکا (American Thyroid Association) و مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیماری گریوز شایعترین علت پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است […]
برونشیولیت (Bronchiolitis) نوعی عفونت شایع دستگاه تنفسی تحتانی است که در آن راههای هوایی بسیار کوچک ریه، موسوم به برونشیولها (Bronchioles)، دچار التهاب و تورم میشوند. این التهاب باعث تجمع ترشحات و تنگشدن مسیر عبور هوا میشود و در نتیجه تنفس کودک با مشکل مواجه میگردد. برونشیولیت یکی از شایعترین علل بستری شیرخواران در فصلهای […]
بیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease یا CKD) به آسیب ساختاری یا کاهش تدریجی و پایدار عملکرد کلیهها گفته میشود که حداقل سه ماه طول کشیده باشد. مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) این بیماری را اینگونه تعریف میکند: کلیهها آسیب دیدهاند یا در ساختارشان مشکلی دارند و دیگر نمیتوانند خون […]
نوشیدنیهای ورزشی (Sports Drinks) نوشابههایی حاوی آب، کربوهیدرات (قند) و الکترولیتها (عمدتاً سدیم و پتاسیم) هستند که برای جایگزینی مایعات و املاح ازدسترفته از طریق تعریق در فعالیت بدنی طراحی شدهاند. با این حال، مصرف آنها همیشه ضروری یا بیخطر نیست؛ در بسیاری از موقعیتهای روزمره، آب ساده انتخاب بهتری است. در این مقاله بر […]
بسیاری از دوندگان و ورزشکاران، هنگام فعالیت بدنی، دچار دردی ناگهانی و نیشگونمانند در پهلو میشوند که معمولاً با کاهش سرعت یا توقف تمرین برطرف میشود. این پدیده در ادبیات پزشکی با عنوان ETAP (Exercise-Related Transient Abdominal Pain) یا «درد شکمی گذرای مرتبط با ورزش» شناخته میشود. برخلاف تصور رایج، مکانیسم دقیق ایجاد این درد […]
کمآبی بدن (Dehydration) در میان عموم مردم موضوعی شناختهشده است، اما وضعیت ورزشکاران و افرادی که در حین تمرینات شدید یا طولانی عرق زیادی از دست میدهند، تفاوتهای مهمی با کمآبیِ روزمره دارد. در این مقاله تمرکز اختصاصی بر کمآبی حین فعالیت ورزشی است: چگونه آن را بسنجیم، علائم هشدار به چه ترتیبی ظاهر میشوند، […]
یکی از رایجترین نگرانیهایی که در فضای تناسب اندام و رژیمهای پرپروتئین شنیده میشود این است که «مصرف زیاد پروتئین به کلیه آسیب میزند». این نگرانی معمولاً بدون تفکیک دو گروه کاملاً متفاوت مطرح میشود: افراد با کلیهٔ سالم و افرادی که از قبل به بیماری مزمن کلیوی (Chronic Kidney Disease یا CKD) مبتلا هستند. […]
سکته مغزی (Stroke) یکی از مهمترین علل ناتوانی و مرگ در جهان است. پس از بروز سکته، تغذیه صحیح نقش محوری در بهبود وضعیت عمومی بیمار، کاهش عوارض، و پیشگیری از سکته مجدد دارد. با این حال تغذیه پس از سکته مغزی دشواریهای ویژهای دارد؛ از اختلال بلع گرفته تا کاهش اشتها، ضعف دست، و […]
پیادهروی یکی از سادهترین و در دسترسترین اشکال فعالیت بدنی است. بسیاری از افراد با هدف کاهش وزن به پیادهروی روی میآورند، اما تحقیقات علمی تصویری دقیقتر و پیچیدهتر از آنچه اغلب تبلیغ میشود ارائه میدهند. این مقاله بر اساس شواهد علمی معتبر توضیح میدهد که پیادهروی بهتنهایی چه اثر واقعبینانهای بر وزن دارد، چه […]
نام «آمپول اسپارتینا» این روزها زیاد در فضای مجازی و میان افرادی که به دنبال کاهش وزن هستند شنیده میشود. پیش از هر تصمیمی دربارهٔ این محصول، لازم است بدانید اسپارتینا چیست، شواهد علمی پشت آن چه میگوید و مهمتر از همه، چرا مصرف خودسرانهٔ آن میتواند خطرناک باشد. اسپارتینا چیست؟ رفع یک سوءتفاهم رایج […]
اگر این روزها زیاد اسم فستینگ یا روزهداری متناوب را شنیدهاید، شاید فکر کنید با روزهداری رمضان یکی است. اما واقعیت این است که تفاوت فستینگ و روزه داری از نظر پزشکی، نوشیدن آب، زمانبندی و اثر روی بدن مهم است. در این مقاله ساده و علمی همه چیز را کامل بررسی کردهایم. فستینگ چیست؟ […]
پژوهشهای علوم اعصاب تغذیه (Nutritional Neuroscience) نشان میدهند که مغز انسان از چند شبکهٔ بههمپیوسته برای کنترل رفتار غذایی استفاده میکند: سیستم پاداش (شامل استریاتوم و دوپامین)، هیپوتالاموس که علائم هورمونی گرسنگی و سیری را پردازش میکند، و مسیرهای شناختی-هیجانی که به کنترل تکانه مربوطاند. مطالعات تصویربرداری مغزی (fMRI و PET) تفاوتهای میانگین آماری بین […]
رژیم مدیترانهای (Mediterranean Diet) یک الگوی غذایی برگرفته از عادات سنتی کشورهای حاشیهٔ دریای مدیترانه مانند یونان، ایتالیا و اسپانیا در دههٔ ۱۹۶۰ است. این الگو یکی از پرمطالعهترین شیوههای تغذیه در پژوهشهای علمی جهان محسوب میشود و بر مصرف بالای خوراکیهای گیاهی، چربیهای سالم و کاهش مصرف گوشت قرمز و فرآوردههای فرآوریشده تأکید دارد. […]
تغذیه سالم و سبک زندگی؛ از کنترل وزن تا تغذیه در شرایط خاص.