مغز و اعصاب

ضربه مغزی یا کانکاشن (Concussion) یکی از شایع‌ترین انواع آسیب مغزی تروماتیک خفیف (mild Traumatic Brain Injury یا mTBI) است که پس از ضربه، تکان شدید یا جلوی سر به عقب رفتن (jolt) رخ می‌دهد. بر اساس مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته (NINDS)، کانکاشن نوعی آسیب مغزی تروماتیک خفیف به‌شمار می‌رود. شدت آسیب مغزی […]

سندرم پای بی‌قرار که با نام بیماری ویلیس-اکبوم (Willis-Ekbom Disease) نیز شناخته می‌شود، یک اختلال عصبی است که میل شدید و اغلب مقاومت‌ناپذیر به حرکت دادن پاها را ایجاد می‌کند. این وضعیت هم‌زمان یک اختلال خواب و یک اختلال حرکتی محسوب می‌شود، زیرا معمولاً هنگام استراحت آغاز می‌شود و توانایی به خواب رفتن یا تداوم […]

سیاتیک (Sciatica) به دردی گفته می‌شود که در مسیر عصب سیاتیک (Sciatic nerve) احساس می‌شود؛ عصبی که از ریشه‌های عصبی کمری و خاجی (از سطح L4 تا S3) تشکیل می‌شود، بزرگ‌ترین عصب بدن انسان است و از پایین کمر تا باسن، پشت ران و ساق پا امتداد می‌یابد. بر اساس منبع علمی StatPearls (NCBI)، سیاتیک […]

نوروپاتی محیطی به هر نوع آسیبی گفته می‌شود که اعصاب خارج از مغز و نخاع، یعنی «اعصاب محیطی» (Peripheral Nerves)، را درگیر کند. این اعصاب مسئول انتقال پیام‌های حسی، حرکتی و اتومات (خودکار) بین مغز، نخاع و سایر اعضای بدن هستند و آسیب به آن‌ها ارتباط طبیعی میان مغز و بدن را مختل می‌کند. بر […]

نورالژی تریژمینال (Trigeminal Neuralgia) یک بیماری دردناک مزمن است که عصب سه‌قلو یا تریژمینال (Trigeminal nerve)، یعنی پنجمین عصب جمجمه‌ای و یکی از پرگسترده‌ترین اعصاب سر، را درگیر می‌کند. این وضعیت نوعی درد نوروپاتیک (Neuropathic pain) محسوب می‌شود؛ یعنی دردی که در نتیجهٔ آسیب یا اختلال عملکرد خود عصب ایجاد می‌شود، نه آسیب بافتی مستقیم. […]

صبح از خواب بیدار شده‌اید و می‌بینید یک طرف صورتتان تکان نمی‌خورد، پلکتان کامل بسته نمی‌شود و نگرانید که سکته کرده باشید. اگر همراه کجی صورت، دست یا پا ضعیف شده، حرف زدن مختل شده یا تعادل به هم خورده است، معطل نکنید و همین حالا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید [16]. اگر فقط صورت […]

سر میز شام، صورت پدرتان ناگهان یک‌طرفه افتاده، حرف‌زدنش کشدار شده یا دستش لیوان را نگه نمی‌دارد. اگر چنین چیزی دیدید، خواندن را همین‌جا متوقف کنید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و ساعت شروع علائم را یادداشت کنید، حتی اگر علائم چند دقیقه بعد بهتر شد [2][13]. در سکته مغزی هر دقیقه مهم […]

اگر هر ماه، یک هفته یا کمی بیشتر مانده به پریود، انگار آدم دیگری می‌شوید و با شروع پریود کم‌کم دوباره خودتان را پیدا می‌کنید، این تجربه واقعی است و ضعف یا «ناز» نیست. ممکن است نام این الگو PMDD باشد؛ وضعیتی پزشکی که تشخیص و درمان دارد [1]. هر وقت خواستید درباره‌اش با پزشک […]

حتماً برایتان پیش آمده که بعد از نشستن چهارزانو یا خوابیدن روی دست، پا یا دستتان «خواب برود» و چند دقیقه مورمور و سوزن‌سوزن شود. اسم پزشکی این حس «پارستزی» (Paresthesia) است و تقریباً همه دست‌کم یک بار آن را تجربه می‌کنند [1]. این نوع گذرا بی‌خطر است، اما وقتی سوزن‌سوزن شدن دست و پا […]

چند روز است پلک یا گونه‌تان بی‌اختیار می‌پرد و از خودتان می‌پرسید این تیک عصبی است یا نشانه‌ی یک بیماری جدی؟ بیشتر پرش‌های پلک و صورت با چیزهایی مثل استرس، خستگی، کافئین یا الکل مرتبط‌اند، خیلی به‌ندرت نشانه‌ی مشکل جدی‌اند و معمولاً ظرف چند روز تا چند هفته خودشان برطرف می‌شوند [1]. فقط چند الگو […]

گرفتگی شبانهٔ عضلات ساق پا (Nocturnal Leg Cramps) یکی از شکایات شایع در سنین بالاتر و دوران بارداری است. برخلاف باور رایج، اکثر افراد پیش از هر چیز به دنبال «کمبود کلسیم یا منیزیم» به‌عنوان علت می‌گردند، در حالی که شواهد علمی نشان می‌دهد در بخش بزرگی از موارد، علت مشخصی یافت نمی‌شود و این […]

سکسکه را همه تجربه کرده‌ایم: چند «هیک» پشت سر هم بعد از یک غذای مفصل یا یک لیوان نوشابه که معمولاً چند دقیقه بعد خودش تمام می‌شود [4]. ولی وقتی سکسکه (که در جست‌وجوها خیلی وقت‌ها «سکه سکه» هم نوشته می‌شود) دو روز است رهایتان نمی‌کند یا مدام برمی‌گردد، دو سؤال مهم پیش می‌آید: اصلاً […]