مغز و اعصاب

فلج بل (Bell’s Palsy) ضعف یا فلج ناگهانیِ یک‌طرفهٔ عضلات صورت است که بر اثر اختلال عملکرد عصب صورتی (Facial Nerve یا کرانیال نرو هفتم) به وجود می‌آید. این عصب کنترل حرکات صورت، از جمله بستن پلک، لبخند زدن و بالا بردن ابرو را بر عهده دارد و همچنین در حس چشایی بخشی از زبان […]

سکته مغزی یک اورژانس پزشکی حیاتی است، نه یک بیماری معمولی. هر دقیقه تأخیر در تشخیص و رساندن فرد به بیمارستان می‌تواند به از دست رفتن بخش بزرگی از سلول‌های مغزی منجر شود. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکتهٔ مغزی آمریکا (NINDS)، سکته زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخشی از مغز […]

اختلال ملال پیش از قاعدگی (Premenstrual Dysphoric Disorder – PMDD) یک اختلال روان‌پزشکیِ شناخته‌شده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، نسخهٔ پنجم (DSM-5) است که در فصل «اختلالات افسردگی» طبقه‌بندی شده است. برخلاف تصور رایج که آن را نسخهٔ کمی شدیدترِ سندرم پیش از قاعدگی (Premenstrual Syndrome – PMS) می‌دانند، PMDD یک تشخیص بالینی […]

سوزن‌سوزن شدن دست و پا که در اصطلاح پزشکی پارستزی (Paresthesia) نامیده می‌شود، به احساس غیرطبیعی سوزن‌سوزن شدن، مورمور شدن، بی‌حسی یا احساس «خواب‌رفتگی» در پوست گفته می‌شود که معمولاً بدون درد است. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی آمریکا (NINDS)، این احساس می‌تواند به‌صورت ناگهانی و بدون هشدار بروز کند و […]

تیک عصبی صورت (Facial Tic) یکی از حرکات غیرارادی شایع صورت است که گاهی از دوران کودکی باقی می‌ماند و تا بزرگسالی ادامه می‌یابد. بسیاری از افراد نگران‌اند که این حرکت نشانهٔ یک بیماری جدی عصبی باشد، در حالی که در بیشتر موارد تیک صرفاً یک اختلال حرکتی خوش‌خیم است. با این حال، برخی حرکات […]

گرفتگی شبانهٔ عضلات ساق پا (Nocturnal Leg Cramps) یکی از شکایات شایع در سنین بالاتر و دوران بارداری است. برخلاف باور رایج، اکثر افراد پیش از هر چیز به دنبال «کمبود کلسیم یا منیزیم» به‌عنوان علت می‌گردند، در حالی که شواهد علمی نشان می‌دهد در بخش بزرگی از موارد، علت مشخصی یافت نمی‌شود و این […]

سکسکه (Singultus) انقباض ناگهانی و غیرارادی دیافراگم و عضلات بین‌دنده‌ای است که بلافاصله با بسته‌شدن سریع تارهای صوتی و ایجاد صدای مشخص «هیک» همراه می‌شود. اغلب افراد سکسکهٔ کوتاه‌مدت را تجربه می‌کنند که در عرض چند دقیقه خودبه‌خود برطرف می‌شود، اما در برخی موارد سکسکه برای ساعت‌ها، روزها یا حتی ماه‌ها ادامه می‌یابد. در این […]

افسردگی (Depression) یک اختلال خلقی جدی است که با احساس پایدار غم، پوچی یا از دست دادن علاقه به فعالیت‌های روزمره مشخص می‌شود. این بیماری فراتر از یک حالت گذرای ناخوشی است و می‌تواند بر تفکر، احساس، رفتار، خواب، اشتها و توانایی کارکرد روزانه تأثیر بگذارد. طبق برآورد سازمان جهانی بهداشت (WHO)، افسردگی حدود ۳۳۲ […]

سردرد (Headache) یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه به پزشک در سراسر جهان است. بر اساس تحلیل بار جهانی بیماری‌ها در سال ۲۰۲۳ (Global Burden of Disease 2023) که در نشریهٔ The Lancet Neurology منتشر شده، در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۲.۹ میلیارد نفر در جهان با انواع اختلالات سردرد دست‌وپنجه نرم می‌کردند و شیوع استانداردشدهٔ […]

میگرن (Migraine) یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین اختلالات عصبی در جهان به شمار می‌رود. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، این بیماری در سال ۲۰۲۱ به‌عنوان سومین عامل بار بیماری‌های عصبی در جهان، بر اساس شاخص سال‌های زندگی همراه با ناتوانی (DALYs)، شناخته شد. همچنین نتایج یک مطالعه منتشرشده در پایگاه علمی PMC (وابسته […]

مولتیپل اسکلروز (Multiple Sclerosis — MS) یا به اختصار ام اس، یک بیماری مزمن خودایمن (Autoimmune) است که دستگاه عصبی مرکزی (Central Nervous System — CNS) شامل مغز، نخاع و عصب بینایی را درگیر می‌کند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف میلین (Myelin Sheath) — پوشش محافظ رشته‌های عصبی — حمله […]

بیماری آلزایمر شایع‌ترین علت زوال عقل در جهان است و مسئول ۶۰ تا ۸۰ درصد موارد ابتلا می‌باشد. طبق آمار، پیش‌بینی می‌شود تعداد مبتلایان به زوال عقل تا سال ۲۰۵۰ به ۱۳۹ میلیون نفر برسد. آلزایمر یک اختلال عصبی پیش‌رونده است که منجر به افت تدریجی حافظه و توانایی‌های شناختی می‌شود و عمدتاً سالمندان را […]