آزمایش‌های آزمایشگاهی

ویتامین B12 (کوبالامین / Cobalamin) یک ویتامین محلول در آب است که برای ساخت گلبول‌های قرمز خون، سنتز DNA، و عملکرد سالم دستگاه عصبی ضروری است. کمبود این ویتامین می‌تواند طیف وسیعی از اختلالات خونی و عصبی ایجاد کند که در صورت تأخیر در تشخیص، بخشی از آن‌ها برگشت‌ناپذیر خواهند بود. این مقاله به بررسی […]

ویتامین D (Vitamin D) یک ویتامین محلول در چربی است که بدن در پاسخ به تابش نور خورشید آن را می‌سازد و از برخی مواد غذایی نیز دریافت می‌کند. برخلاف ویتامین‌های دیگر، این ترکیب در بدن مانند یک هورمون عمل می‌کند؛ پس از تبدیل در کبد به ۲۵-هیدروکسی‌ویتامین D (25-Hydroxyvitamin D یا 25OHD) و سپس […]

آزمایش PSA (Prostate-Specific Antigen — آنتی‌ژن اختصاصی پروستات) یکی از آزمایش‌های خونی است که برای غربالگری سرطان پروستات و پایش برخی بیماری‌های خوش‌خیم این غده کاربرد دارد. این آزمایش یک پروتئین ساخته‌شده توسط سلول‌های طبیعی و سرطانی پروستات را در خون اندازه می‌گیرد. مقدار PSA معمولاً به‌صورت نانوگرم در میلی‌لیتر (ng/mL) بیان می‌شود و افزایش […]

مایکوپلاسما (Mycoplasma) نام گروهی از باکتری‌های بسیار کوچک است که دیوارهٔ سلولی ندارند و به همین دلیل با بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌های رایج مقاومت نشان می‌دهند. این ویژگی تشخیص آزمایشگاهی را ضروری می‌کند؛ زیرا با رنگ‌آمیزی گرم (Gram stain) قابل شناسایی نیستند. آزمایش مایکوپلاسما در دو حوزهٔ اصلی به کار می‌رود: عفونت‌های تنفسی (عمدتاً ناشی از […]

آندومتریوز (Endometriosis) یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد می‌کند. این بیماری را نباید با میوم رحمی (Uterine Fibroid / Leiomyoma) اشتباه گرفت؛ این دو، از نظر تعریف، محل، علائم و درمان، کاملاً متفاوت‌اند. در این مقاله هر دو بیماری به‌طور علمی و […]

جواب آزمایش‌تان را گرفته‌اید، بالای یک بخش نوشته شده «Lipid profile» و کنار عددها کلمه‌هایی مثل «Optimal» یا «Borderline high» آمده است. شاید ردیف‌هایی مثل «Non-HDL» یا «Atherogenic factor» هم دیده باشید و ندانید چه معنایی دارند. پروفایل لیپیدی همان آزمایش چربی خون است که کلسترول تام، LDL، HDL و تری‌گلیسیرید را اندازه می‌گیرد و […]

غده تیروئید (Thyroid Gland) یکی از مهم‌ترین غدد درون‌ریز بدن است که هورمون‌های آن تقریباً تمام فرآیندهای متابولیک را تنظیم می‌کنند. آزمایش تیروئید مجموعه‌ای از آزمایش‌های خون است که برای ارزیابی عملکرد این غده تجویز می‌شود. درک درست نتایج این آزمایش‌ها نیازمند آشنایی با اصول فیزیولوژی تیروئید، محدوده‌های مرجع معتبر، و عوامل مؤثر بر تفسیر […]

شاید در جواب سونوگرافی نوشته باشند «کبد چرب گرید ۱» یا پزشک کلمه‌ی MASLD را به کار برده و نمی‌دانید یعنی چه. MASLD همان بیماری‌ای است که تا سال ۲۰۲۳ «کبد چرب غیرالکلی» یا NAFLD نامیده می‌شد [1][4]. در بیشتر افراد هیچ علامتی ندارد و معمولاً وقتی آزمایش یا سونوگرافی برای دلیل دیگری انجام می‌شود […]

تصویربرداری از ریه و قفسه سینه با روش‌های مختلفی انجام می‌شود: رادیوگرافی ساده (X-Ray)، سی‌تی‌اسکن (CT Scan)، و تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI). هریک از این روش‌ها جایگاه خاص خود را دارند. در این مقاله می‌خوانید که MRI قفسه سینه دقیقاً برای چه مواردی تجویز می‌شود، چه مزایایی دارد، و چه تفاوت‌هایی با CT اسکن […]

جواب آزمایش را گرفته‌اید و کنار CA125 عددی بالاتر از محدوده‌ی مرجع نوشته شده است، یا پزشک این آزمایش را برایتان نوشته و نمی‌دانید چرا؟ طبیعی است که اول فکرتان به سرطان برود، ولی بیشتر زنان سالمی که CA125 بالا دارند سرطان تخمدان یا سرطان دیگری ندارند [2]. قاعدگی، بارداری، اندومتریوز، فیبروم رحم، عفونت لگن […]

آزمایش CA125 یک آزمایش خون است که میزان پروتئینی به نام آنتی‌ژن سرطانی ۱۲۵ (Cancer Antigen 125) را در خون اندازه‌گیری می‌کند. این پروتئین بر روی سطح برخی سلول‌ها، از جمله سلول‌های پوشاننده تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی، پریتوئن (پرده شکمی)، جنب (پلور) و پریکارد (پرده قلب) یافت می‌شود. CA125 در درجه اول به‌عنوان یک مارکر توموری […]

جواب آزمایش را گرفته‌اید و کنار CEA، CA 19-9 یا CA 125 عددی بالاتر از محدوده‌ی مرجع نوشته شده است، یا نمی‌دانید چرا پزشک تومور مارکر نوشته است؟ بالا بودن تومور مارکر به‌تنهایی به معنای سرطان نیست، چون بیماری‌های غیرسرطانی هم می‌توانند آن را بالا ببرند [1][4]. این آزمایش بیشتر بعد از تشخیص سرطان و […]