سندرم شوگرن (Sjögren’s Syndrome) یک بیماری خودایمنی مزمن است که در آن سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به غدد مرطوبکننده، بهویژه غدد اشکی و بزاقی، حمله میکند و توانایی آنها در تولید رطوبت را کاهش میدهد. نتیجهٔ این حمله معمولاً خشکی مزمن چشم و دهان است، هرچند بیماری میتواند بخشهای دیگر بدن را نیز درگیر کند. […]
اسهال و استفراغ از شایعترین علائمی هستند که والدین را به مراجعه به پزشک کودکان وادار میکنند. علت اصلی این علائم در بیشتر موارد گاستروانتریت (Gastroenteritis) است؛ یعنی التهاب معده و روده که معمولاً منشأ ویروسی دارد. در این مقاله تعریف بیماری، علائم، راههای پیشگیری، مهمترین خطر آن یعنی کمآبی بدن، و اصول مدیریت خانگی […]
ضربه مغزی یا کانکاشن (Concussion) یکی از شایعترین انواع آسیب مغزی تروماتیک خفیف (mild Traumatic Brain Injury یا mTBI) است که پس از ضربه، تکان شدید یا جلوی سر به عقب رفتن (jolt) رخ میدهد. بر اساس مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته (NINDS)، کانکاشن نوعی آسیب مغزی تروماتیک خفیف بهشمار میرود. شدت آسیب مغزی […]
سندرم پای بیقرار که با نام بیماری ویلیس-اکبوم (Willis-Ekbom Disease) نیز شناخته میشود، یک اختلال عصبی است که میل شدید و اغلب مقاومتناپذیر به حرکت دادن پاها را ایجاد میکند. این وضعیت همزمان یک اختلال خواب و یک اختلال حرکتی محسوب میشود، زیرا معمولاً هنگام استراحت آغاز میشود و توانایی به خواب رفتن یا تداوم […]
بیخوابی یکی از شایعترین اختلالات خواب است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود حداقل یک دوره از آن را تجربه میکنند. این مطلب بهصورت کلی و اطلاعرسانی دربارهٔ تعریف، انواع، علل، عوارض، روشهای تشخیص و اصول درمانِ بیخوابی نوشته شده است. بیخوابی چیست؟ بر اساس تعریف مؤسسهٔ ملی قلب، ریه و خون آمریکا […]
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک پاسخ روانی پایدار است که پس از تجربه یا مشاهدهٔ مستقیم یک رویداد آسیبزا و فراتر از حد استرسهای معمول زندگی، در برخی افراد شکل میگیرد. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، این اختلال میتواند پس از قرار گرفتن در معرض حوادثی مانند حملات خشونتآمیز، بلایای […]
اختلال دوقطبی یک بیماری روانپزشکی مزمن است که با نوسانهای شدید و غیرمعمول در خلق، انرژی، سطح فعالیت و تمرکز فرد مشخص میشود. افراد مبتلا میان دورههای خلق بالا (مانیا یا هیپومانیا) و دورههای افسردگی جابهجا میشوند و ممکن است در فاصلهٔ میان این دورهها خلقی نسبتاً پایدار داشته باشند. بر اساس برآورد سازمان جهانی […]
حملهٔ پانیک یک موج ناگهانی از ترس یا ناراحتی شدید است که با علائم جسمی چشمگیر همراه میشود، حتی زمانی که خطر واقعی وجود ندارد. بر اساس تعریف مؤسسهٔ ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، افراد مبتلا به اختلال پانیک دچار حملات پانیک مکرر و غیرمنتظرهای میشوند که با احساس ترس ناگهانی یا ازدستدادن کنترل همراه […]
نگرانی داشتن دربارهٔ مسائل روزمره، مثل یک امتحان مهم یا یک تصمیم مالی، بخشی طبیعی از زندگی هر انسانی است. اما وقتی نگرانی بهطور مداوم، بیشازحد و کنترلناپذیر میشود و توانایی فرد را برای انجام کارهای روزمره مختل میکند، ممکن است نشانهٔ یک اختلال روانی به نام اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder یا GAD) […]
شاید این روزها حس میکنید همکاران پشت سرتان حرف میزنند یا کسی میخواهد فریبتان بدهد، یا نگران عزیزی هستید که به همه بدبین شده است. پارانویا یعنی بیاعتمادی و سوءظن به دیگران بدون دلیل کافی. خودش یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانهای است که از افکار گذرا و خفیف تا باورهای شدید و هذیانی را […]
تاثیرات طلاق بر کودکان یکی از چالشبرانگیزترین تجربههایی است که یک کودک میتواند با آن مواجه شود. این رویداد نهتنها ساختار خانواده را تغییر میدهد، بلکه میتواند پیامدهای عمیق روانی، عاطفی و رفتاری بر کودکان در سنین مختلف داشته باشد. شناخت تاثیرات طلاق بر کودکان و آگاهی از راهکارهای کاهش آسیب، نقش مهمی در سلامت […]
روانپریشی پس از زایمان (Postpartum Psychosis) یکی از جدیترین اختلالات روانپزشکی در دوران پس از تولد نوزاد است. برخلاف غم و اندوه خفیف پس از زایمان که «بِیبی بلوز» (Baby Blues) نام دارد، این وضعیت یک فوریت روانپزشکی (Psychiatric Emergency) محسوب میشود و نیاز به مداخلهٔ پزشکی فوری دارد. آگاهی از نشانههای هشداردهنده، تمایز آن […]
خواب یکی از ارکان اصلی سلامت جسمی و روانی است. اختلالات خواب (Sleep Disorders) طیف گستردهای از مشکلات را در بر میگیرند که از دشواری به خواب رفتن تا وقفههای تنفسی در طول شب را شامل میشوند. در سالهای اخیر، پژوهشهای علمی نشان دادهاند که این اختلالات نهتنها با سلامت روان (بهویژه افسردگی و اضطراب) […]
اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder – ASD) یک تفاوت رشدی-عصبی (Neurodevelopmental Disorder) است که معمولاً از سالهای نخست کودکی قابل مشاهده است و نحوهٔ ارتباطگیری، تعامل اجتماعی، یادگیری و رفتار فرد را تحت تأثیر قرار میدهد. سازمان جهانی بهداشت (WHO) اوتیسم را «گروهی متنوع از وضعیتهای مرتبط با رشد مغز» توصیف میکند که با […]
اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD — Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) یکی از شایعترین اختلالات عصبیتکاملی (Neurodevelopmental Disorder) دوران کودکی است. بر اساس دادههای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، در سال ۲۰۲۲ حدود ۷ میلیون کودک آمریکایی در بازه سنی ۳ تا ۱۷ سال (معادل ۱۱.۴ درصد) تشخیص ADHD دریافت کرده بودند. این اختلال […]
سندرم خستگی مزمن (Chronic Fatigue Syndrome — CFS) که با نام علمیتر انسفالومیلیت میالژیک (Myalgic Encephalomyelitis — ME) نیز شناخته میشود، یک بیماری جدی، پیچیده و ناتوانکننده است که سیستمهای متعددی از بدن را درگیر میکند. این بیماری بهعنوان یک اختلال زیستپزشکی واقعی شناخته میشود، نه یک اختلال روانشناختی. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای […]
سلامت روان و اختلالات روانپزشکی مانند ADHD و روانپریشی پس از زایمان.