بیماری‌های داخلی و متابولیک

صدای قار و قور شکم (بوربوریگمی؛ Borborygmi) یکی از رایج‌ترین اتفاقاتی است که در دستگاه گوارش رخ می‌دهد و در بیشتر موارد کاملاً طبیعی است. بر اساس منابع بالینی، صداهای شکمی در جریان حرکات دودی‌شکل (Peristalsis) روده و هنگام عبور گاز و مایع از مجرای روده تولید می‌شوند و بیشتر صداهایی که از شکم و […]

هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori) باکتری گرم‌منفیِ مارپیچ‌شکلی است که در مخاط معده زندگی می‌کند. این میکروارگانیسم با تولید آنزیم اوره‌آز (Urease) محیط اسیدی معده را خنثی کرده و در آن بقا می‌یابد. بر اساس اطلاعات StatPearls (NCBI)، حدود ۵۰٪ از جمعیت جهان به این باکتری آلوده‌اند؛ بر اساس یک متاآنالیز جامع منتشرشده در Alimentary Pharmacology […]

احساس سنگینی و میل به خواب بعد از صرف غذا، پدیده‌ای شناخته‌شده در پزشکی با عنوان «خواب‌آلودگی پس از غذا» (Postprandial Somnolence) است که در زبان محاوره‌ای گاهی «کمای غذایی» (Food Coma) نیز نامیده می‌شود. بر اساس اطلاعات کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، این حالت در بیشتر افراد طبیعی است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانهٔ […]

کبودی (اکیموز / Ecchymosis) زمانی روی پوست ظاهر می‌شود که رگ‌های خونی کوچک زیر سطح پوست، معروف به مویرگ (Capillary)، پاره شوند و خون در بافت زیرپوستی نشت کند. اغلب کبودی‌ها در پی ضربه یا برخورد ایجاد می‌شوند، اما گاهی فرد کبودی‌هایی روی بدن خود می‌بیند که دلیل مشخصی برای آن‌ها به‌خاطر نمی‌آورد. این حالت […]

پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) وضعیتی است که در آن غده تیروئید بیش از نیاز بدن هورمون تولید می‌کند. افزایش سطح هورمون‌های تیروئید متابولیسم بدن را سرعت می‌بخشد و طیف گسترده‌ای از نشانه‌ها را ایجاد می‌کند؛ از تپش قلب و کاهش وزن ناخواسته تا اضطراب و لرزش دست. این بیماری در صورت تشخیص به‌موقع و درمان مناسب، […]

سندرم روده تحریک‌پذیر (Irritable Bowel Syndrome — IBS) یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی مزمن در جهان است. طبق تعریف گروه Rome (مرجع بین‌المللی تدوین معیارهای تشخیصی اختلالات گوارشی)، IBS یک اختلال تعامل روده–مغز (Disorder of Gut-Brain Interaction — DGBI) است که با درد مکرر شکمی و تغییر در عادات دفعی مشخص می‌شود. این بیماری تشخیصی […]

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism) وضعیتی است که در آن غدهٔ تیروئید (Thyroid Gland) به اندازهٔ کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کند. این هورمون‌ها نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم (Metabolism)، دمای بدن، ضربان قلب و عملکرد کلی اندام‌ها دارند. وقتی سطح هورمون‌های تیروئید کاهش می‌یابد، فرآیندهای بدن کند می‌شوند و طیف گسترده‌ای از علائم بروز می‌کند. کم‌کاری تیروئید […]

ریفلاکس معده چیست؟ بازگشت محتویات اسیدی معده به داخل مری (Esophagus) یک پدیدهٔ فیزیولوژیک عادی است که در همهٔ افراد—حتی افراد سالم—به‌طور گاه‌به‌گاه رخ می‌دهد. اما وقتی این بازگشت مکرر شود و بافت مری را آزار دهد یا علائم آزاردهنده‌ای ایجاد کند، آن را بیماری ریفلاکس معده به مری (Gastroesophageal Reflux Disease — GERD) می‌نامیم. […]

بیماری بهجت (Behcet’s Disease) یک واسکولیت سیستمیک التهابی مزمن است که عروق خونی با اندازه‌های مختلف را درگیر می‌کند. این بیماری در سال ۱۹۳۷ توسط پزشک ترکی، دکتر هولوسی بهجت، به‌عنوان یک سندرم متشکل از سه نشانهٔ اصلی — زخم دهانی، زخم تناسلی، و التهاب چشمی — توصیف شد. امروزه شناخته شده است که این […]

دیابت (Diabetes Mellitus) یک اختلال متابولیک مزمن است که در آن قند خون به‌طور مداوم بالاتر از حد طبیعی باقی می‌ماند. طبق داده‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO)، شمار مبتلایان به دیابت از ۲۰۰ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به ۸۳۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ رسیده است؛ یعنی اکنون حدود ۱۴٪ از بزرگسالان جهان با […]

فشار خون بالا (Hypertension) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن در جهان است که بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود ۱.۴ میلیارد بزرگسال ۳۰ تا ۷۹ سال در سراسر دنیا به آن مبتلا هستند (برآورد ۲۰۲۴). از میان این افراد، تقریباً ۶۰۰ میلیون نفر (۴۴٪) از ابتلای خود بی‌خبرند. به همین دلیل، فشار خون […]

دیابت شیرین (Diabetes Mellitus) گروهی از اختلالات متابولیک است که مشخصهٔ اصلی آن افزایش مزمن قند خون (Hyperglycemia) در نتیجهٔ نقص در ترشح انسولین، اثرگذاری آن یا هر دو است. بر اساس داده‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO)، شمار مبتلایان به دیابت از ۲۰۰ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به ۸۳۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ […]