مغز، اعصاب و روان

ضربه مغزی یا کانکاشن (Concussion) یکی از شایع‌ترین انواع آسیب مغزی تروماتیک خفیف (mild Traumatic Brain Injury یا mTBI) است که پس از ضربه، تکان شدید یا جلوی سر به عقب رفتن (jolt) رخ می‌دهد. بر اساس مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکته (NINDS)، کانکاشن نوعی آسیب مغزی تروماتیک خفیف به‌شمار می‌رود. شدت آسیب مغزی […]

سندرم پای بی‌قرار که با نام بیماری ویلیس-اکبوم (Willis-Ekbom Disease) نیز شناخته می‌شود، یک اختلال عصبی است که میل شدید و اغلب مقاومت‌ناپذیر به حرکت دادن پاها را ایجاد می‌کند. این وضعیت هم‌زمان یک اختلال خواب و یک اختلال حرکتی محسوب می‌شود، زیرا معمولاً هنگام استراحت آغاز می‌شود و توانایی به خواب رفتن یا تداوم […]

بی‌خوابی یکی از شایع‌ترین اختلالات خواب است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود حداقل یک دوره از آن را تجربه می‌کنند. این مطلب به‌صورت کلی و اطلاع‌رسانی دربارهٔ تعریف، انواع، علل، عوارض، روش‌های تشخیص و اصول درمانِ بی‌خوابی نوشته شده است. بی‌خوابی چیست؟ بر اساس تعریف مؤسسهٔ ملی قلب، ریه و خون آمریکا […]

سیاتیک (Sciatica) به دردی گفته می‌شود که در مسیر عصب سیاتیک (Sciatic nerve) احساس می‌شود؛ عصبی که از ریشه‌های عصبی کمری و خاجی (از سطح L4 تا S3) تشکیل می‌شود، بزرگ‌ترین عصب بدن انسان است و از پایین کمر تا باسن، پشت ران و ساق پا امتداد می‌یابد. بر اساس منبع علمی StatPearls (NCBI)، سیاتیک […]

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک پاسخ روانی پایدار است که پس از تجربه یا مشاهدهٔ مستقیم یک رویداد آسیب‌زا و فراتر از حد استرس‌های معمول زندگی، در برخی افراد شکل می‌گیرد. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، این اختلال می‌تواند پس از قرار گرفتن در معرض حوادثی مانند حملات خشونت‌آمیز، بلایای […]

نوروپاتی محیطی به هر نوع آسیبی گفته می‌شود که اعصاب خارج از مغز و نخاع، یعنی «اعصاب محیطی» (Peripheral Nerves)، را درگیر کند. این اعصاب مسئول انتقال پیام‌های حسی، حرکتی و اتومات (خودکار) بین مغز، نخاع و سایر اعضای بدن هستند و آسیب به آن‌ها ارتباط طبیعی میان مغز و بدن را مختل می‌کند. بر […]

نورالژی تریژمینال (Trigeminal Neuralgia) یک بیماری دردناک مزمن است که عصب سه‌قلو یا تریژمینال (Trigeminal nerve)، یعنی پنجمین عصب جمجمه‌ای و یکی از پرگسترده‌ترین اعصاب سر، را درگیر می‌کند. این وضعیت نوعی درد نوروپاتیک (Neuropathic pain) محسوب می‌شود؛ یعنی دردی که در نتیجهٔ آسیب یا اختلال عملکرد خود عصب ایجاد می‌شود، نه آسیب بافتی مستقیم. […]

اختلال دوقطبی یک بیماری روان‌پزشکی مزمن است که با نوسان‌های شدید و غیرمعمول در خلق، انرژی، سطح فعالیت و تمرکز فرد مشخص می‌شود. افراد مبتلا میان دوره‌های خلق بالا (مانیا یا هیپومانیا) و دوره‌های افسردگی جابه‌جا می‌شوند و ممکن است در فاصلهٔ میان این دوره‌ها خلقی نسبتاً پایدار داشته باشند. بر اساس برآورد سازمان جهانی […]

حملهٔ پانیک یک موج ناگهانی از ترس یا ناراحتی شدید است که با علائم جسمی چشمگیر همراه می‌شود، حتی زمانی که خطر واقعی وجود ندارد. بر اساس تعریف مؤسسهٔ ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، افراد مبتلا به اختلال پانیک دچار حملات پانیک مکرر و غیرمنتظره‌ای می‌شوند که با احساس ترس ناگهانی یا از‌دست‌دادن کنترل همراه […]

صبح از خواب بیدار شده‌اید و می‌بینید یک طرف صورتتان تکان نمی‌خورد، پلکتان کامل بسته نمی‌شود و نگرانید که سکته کرده باشید. اگر همراه کجی صورت، دست یا پا ضعیف شده، حرف زدن مختل شده یا تعادل به هم خورده است، معطل نکنید و همین حالا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید [16]. اگر فقط صورت […]

نگرانی داشتن دربارهٔ مسائل روزمره، مثل یک امتحان مهم یا یک تصمیم مالی، بخشی طبیعی از زندگی هر انسانی است. اما وقتی نگرانی به‌طور مداوم، بیش‌ازحد و کنترل‌ناپذیر می‌شود و توانایی فرد را برای انجام کارهای روزمره مختل می‌کند، ممکن است نشانهٔ یک اختلال روانی به نام اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder یا GAD) […]

سر میز شام، صورت پدرتان ناگهان یک‌طرفه افتاده، حرف‌زدنش کشدار شده یا دستش لیوان را نگه نمی‌دارد. اگر چنین چیزی دیدید، خواندن را همین‌جا متوقف کنید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و ساعت شروع علائم را یادداشت کنید، حتی اگر علائم چند دقیقه بعد بهتر شد [2][13]. در سکته مغزی هر دقیقه مهم […]