مغز، اعصاب و روان

میگرن (Migraine) یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین اختلالات عصبی در جهان به شمار می‌رود. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، این بیماری در سال ۲۰۲۱ به‌عنوان سومین عامل بار بیماری‌های عصبی در جهان، بر اساس شاخص سال‌های زندگی همراه با ناتوانی (DALYs)، شناخته شد. همچنین نتایج یک مطالعه منتشرشده در پایگاه علمی PMC (وابسته […]

مولتیپل اسکلروز (Multiple Sclerosis — MS) یا به اختصار ام اس، یک بیماری مزمن خودایمن (Autoimmune) است که دستگاه عصبی مرکزی (Central Nervous System — CNS) شامل مغز، نخاع و عصب بینایی را درگیر می‌کند. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف میلین (Myelin Sheath) — پوشش محافظ رشته‌های عصبی — حمله […]

پارانویا (Paranoia) به معنای بی‌اعتمادی و سوءظن شدید نسبت به دیگران است، به‌گونه‌ای که این سوءظن با شواهد و واقعیت موجود تناسبی ندارد. بر اساس تعریف مرکز درمانی کلیولند، فرد دچار پارانویا معمولاً به‌شکل افراطی مشکوک است و گمان می‌کند دیگران قصد آسیب‌رساندن به او را دارند (Cleveland Clinic). نکتهٔ مهم این است که پارانویا […]

تاثیرات طلاق بر کودکان یکی از چالش‌برانگیزترین تجربه‌هایی است که یک کودک می‌تواند با آن مواجه شود. این رویداد نه‌تنها ساختار خانواده را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند پیامدهای عمیق روانی، عاطفی و رفتاری بر کودکان در سنین مختلف داشته باشد. شناخت تاثیرات طلاق بر کودکان و آگاهی از راهکارهای کاهش آسیب، نقش مهمی در سلامت […]

روان‌پریشی پس از زایمان (Postpartum Psychosis) یکی از جدی‌ترین اختلالات روان‌پزشکی در دوران پس از تولد نوزاد است. برخلاف غم و اندوه خفیف پس از زایمان که «بِی‌بی بلوز» (Baby Blues) نام دارد، این وضعیت یک فوریت روان‌پزشکی (Psychiatric Emergency) محسوب می‌شود و نیاز به مداخلهٔ پزشکی فوری دارد. آگاهی از نشانه‌های هشداردهنده، تمایز آن […]

خواب یکی از ارکان اصلی سلامت جسمی و روانی است. اختلالات خواب (Sleep Disorders) طیف گسترده‌ای از مشکلات را در بر می‌گیرند که از دشواری به خواب رفتن تا وقفه‌های تنفسی در طول شب را شامل می‌شوند. در سال‌های اخیر، پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که این اختلالات نه‌تنها با سلامت روان (به‌ویژه افسردگی و اضطراب) […]

بیماری آلزایمر شایع‌ترین علت زوال عقل در جهان است و مسئول ۶۰ تا ۸۰ درصد موارد ابتلا می‌باشد. طبق آمار، پیش‌بینی می‌شود تعداد مبتلایان به زوال عقل تا سال ۲۰۵۰ به ۱۳۹ میلیون نفر برسد. آلزایمر یک اختلال عصبی پیش‌رونده است که منجر به افت تدریجی حافظه و توانایی‌های شناختی می‌شود و عمدتاً سالمندان را […]

اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder – ASD) یک تفاوت رشدی-عصبی (Neurodevelopmental Disorder) است که معمولاً از سال‌های نخست کودکی قابل مشاهده است و نحوهٔ ارتباط‌گیری، تعامل اجتماعی، یادگیری و رفتار فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سازمان جهانی بهداشت (WHO) اوتیسم را «گروهی متنوع از وضعیت‌های مرتبط با رشد مغز» توصیف می‌کند که با […]

اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD — Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی‌تکاملی (Neurodevelopmental Disorder) دوران کودکی است. بر اساس داده‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، در سال ۲۰۲۲ حدود ۷ میلیون کودک آمریکایی در بازه سنی ۳ تا ۱۷ سال (معادل ۱۱.۴ درصد) تشخیص ADHD دریافت کرده بودند. این اختلال […]

سندرم خستگی مزمن (Chronic Fatigue Syndrome — CFS) که با نام علمی‌تر انسفالومیلیت میالژیک (Myalgic Encephalomyelitis — ME) نیز شناخته می‌شود، یک بیماری جدی، پیچیده و ناتوان‌کننده است که سیستم‌های متعددی از بدن را درگیر می‌کند. این بیماری به‌عنوان یک اختلال زیست‌پزشکی واقعی شناخته می‌شود، نه یک اختلال روان‌شناختی. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های […]

استرس یک واکنش طبیعی و گاه مفید بدن به موقعیت‌های چالش‌برانگیز است و معمولاً با از بین رفتن عامل استرس‌زا کاهش می‌یابد. اما وقتی نگرانی و ترس بیش از حد، مداوم و بی‌تناسب با موقعیت واقعی باشد و عملکرد روزمرهٔ فرد را مختل کند، ممکن است با یک اختلال اضطرابی (Anxiety Disorder) روبه‌رو باشیم. طبق […]

لکنت زبان یا لکنت گفتار (Stuttering / Stammering) یک اختلال در روانی گفتار (Speech Fluency Disorder) است که با تکرار صداها یا هجاها، کشیده‌شدن صداها، یا گیر کردن و مسدود شدن جریان گفتار مشخص می‌شود. فرد دچار لکنت دقیقاً می‌داند چه می‌خواهد بگوید، اما در روان بیان کلمات با دشواری روبه‌رو می‌شود. لکنت یک نقص […]