لینک صفحه جهت اشتراک گذاری کپی شد

کلاهک گهواره‌ای نوزاد (شوره سر نوزاد)؛ علت، علائم و درمان در خانه


کلاهک گهواره‌ای نوزاد (شوره سر نوزاد)؛ علت، علائم و درمان در خانه

اگر روی سر نوزادتان پوسته‌های زرد و چربی دیده‌اید که مثل کبره به پوست چسبیده‌اند، نگرانی‌تان کاملاً طبیعی است. این حالت که به آن کلاهک گهواره‌ای یا کلاه گهواره می‌گویند، در نوزادان بسیار شایع و بی‌خطر است و معمولاً با چند مراقبت ساده و کمی صبر خودش برطرف می‌شود [1][2]. اگر بعد از این مراقبت‌ها هنوز نگران بودید، می‌توانید از طریق طبیب‌یاب با متخصص کودکان یا پوست مشورت کنید.

به‌طور خلاصه

  • کلاهک گهواره‌ای همان درماتیت سبورئیک نوزادی روی پوست سر است: پوسته‌های چرب، زرد یا سفید که گاهی دلمه می‌بندند [4][1].
  • بی‌خطر است، معمولاً خارش و درد ندارد، مسری نیست و از بهداشت بد یا آلرژی هم نیست [1][2][10].
  • مراقبت در خانه: شست‌وشو با شامپوی ملایم بچه، نرم کردن پوسته‌ها با کمی مرطوب‌کننده یا روغن مناسب و برداشتن آرام با برس نرم [1][2][3].
  • پوسته‌ها را نکنید و از روغن زیتون، روغن بادام‌زمینی، صابون، شامپوی بزرگسالان و محصولات معطر استفاده نکنید [1][7].
  • معمولاً طی چند هفته تا چند ماه خوب می‌شود و در بیشتر نوزادان تا یک‌سالگی برطرف شده است [2][4].
  • اگر پوسته‌ها خونریزی کردند، ترشح داشتند، متورم یا بدبو شدند، به همه‌ی بدن گسترش یافتند یا نوزاد تب کرد، به پزشک مراجعه کنید [1][2][10].

کلاهک گهواره‌ای (کلاه گهواره یا شوره سر نوزاد) چیست؟

کلاهک گهواره‌ای (Cradle cap) نامی است که به درماتیت سبورئیک نوزادی (Infantile seborrheic dermatitis) وقتی روی پوست سر باشد گفته می‌شود [4][10]. در فارسی به آن «کلاه گهواره»، «شوره سر نوزاد» یا «کبره‌ی سر نوزاد» هم می‌گویند. «کرادل کپ» هم آوانویسی همان نام انگلیسی است.

این بیماری پوسته‌هایی چرب و زرد یا سفید روی سر نوزاد ایجاد می‌کند که به پوست می‌چسبند و ممکن است دلمه ببندند یا ریزریز جدا شوند [1][7]. اگر همین حالت در جاهای دیگر بدن مثل صورت، گردن یا ناحیه‌ی پوشک دیده شود، به آن درماتیت سبورئیک گفته می‌شود [2].

از چند ماهگی شروع می‌شود و چقدر شایع است؟

کلاهک گهواره‌ای معمولاً بین هفته‌ی سوم تا ماه دوم بعد از تولد شروع می‌شود [2][5]. DermNet بیشترین موارد را بین ۳ هفتگی تا ۱۲ ماهگی و اوج آن را حدود سه‌ماهگی می‌داند [4]. طبق Cleveland Clinic معمولاً در سه ماه اول شروع می‌شود و تقریباً همه‌ی موارد در سال اول زندگی ظاهر می‌شوند [7].

این وضعیت بسیار شایع است، اما عدد دقیق شیوع در منابع مختلف خیلی متفاوت گزارش شده است. DermNet آن را حدود ۹.۵ تا ۱۰ درصد تخمین می‌زند [4]. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) می‌گوید ۷۰ درصد نوزادان سه‌ماهه آن را دارند [2]، و مرور Cochrane از ابتلای تا ۷۱ درصد نوزادان در سه ماه اول زندگی نام می‌برد [8]. پیام مشترک همه‌ی این منابع یکی است: کلاهک گهواره‌ای در ماه‌های اول زندگی بسیار رایج است و تقصیر شما نیست.

آیا کلاهک گهواره‌ای خطرناک یا مسری است؟

خیر. کلاهک گهواره‌ای یک مشکل پوستی بی‌خطر است [1][2]. به نوزادان دیگر منتقل نمی‌شود [1][7]، و نه از بهداشت بد است، نه از آلرژی، نه از عفونت [2][10]. طبق Cleveland Clinic، شیردهی و خواب نوزاد را به هم نمی‌زند و معمولاً او را اذیت نمی‌کند [7]. Cleveland Clinic حتی می‌گوید نوزاد مبتلا می‌تواند به مهدکودک برود یا با نوزادان دیگر بازی کند [7].

علت کلاهک گهواره‌ای و کبره بستن سر نوزاد چیست؟

برش پوست سر نوزاد؛ غدد چربی فعال و تجمع پوسته‌های چرب در کلاهک گهواره‌ای

علت دقیق کلاهک گهواره‌ای هنوز شناخته نشده است [1][4][6]. پژوهشگران فکر می‌کنند چند عامل با هم نقش دارند:

  • فعالیت زیاد غدد چربی پوست سر: غدد چربی (سباسه) سر نوزاد ممکن است بیش از حد چربی (سبوم) بسازند. یکی از فرضیه‌ها این است که هورمون‌هایی که پیش از تولد از مادر به نوزاد رسیده‌اند این غدد را تحریک می‌کنند [2][4][6].
  • چسبیدن سلول‌های مرده: این چربی اضافه باعث می‌شود سلول‌های مرده‌ی پوست به‌جای ریختن عادی، روی پوست سر بمانند و به هم بچسبند. نتیجه همان پوسته‌ها و کبره‌ی زرد است [5][7].
  • قارچ مالاسزیا (Malassezia): نوعی مخمر که به‌طور طبیعی روی پوست همه زندگی می‌کند. ممکن است در بروز این حالت نقش داشته باشد، اما نقش دقیق آن هنوز روشن نیست [4][7]. Mayo Clinic پاسخ دادن علائم به درمان‌های ضدقارچ را یکی از دلایل این فرضیه می‌داند [6].

پس «چربی سر نوزاد» و «کبره بستن» دو روی یک سکه‌اند: پوستی که چربی بیشتری می‌سازد و سلول‌های مرده‌اش راحت نمی‌ریزند. هیچ‌کدام نشانه‌ی کوتاهی شما در شست‌وشو نیست [2][7].

علائم و ظاهر کلاهک گهواره‌ای؛ کجاهای بدن دیده می‌شود؟

ظاهر پوسته‌ها (عکس شوره سر نوزاد چه شکلی است؟)

  • لکه‌هایی از پوسته‌های چرب و زرد یا سفید که به پوست سر چسبیده‌اند. پوسته‌ها ممکن است به هم بپیوندند و دلمه یا کبره بسازند، یا ریزریز جدا شوند [1][6].
  • پوسته‌ها گاهی حالت مومی و چرب دارند و گاهی خشک و شکننده‌اند [7].
  • بیشتر روی فرق سر و جلوی سر دیده می‌شود [4][5].
  • روی پوست روشن، پوست زیر و اطراف پوسته‌ها ممکن است صورتی یا قرمز باشد. روی پوست قهوه‌ای یا تیره ممکن است روشن‌تر یا تیره‌تر از پوست اطراف دیده شود [1][7].
  • معمولاً خارش و درد ندارد و نوزاد را اذیت نمی‌کند [1][5].

کجاهای دیگر بدن ممکن است درگیر شود؟

پوسته‌ها گاهی فراتر از پوست سر می‌روند [1][2][5][6][7]:

  • پیشانی، ابروها و پلک‌ها
  • پشت گوش‌ها و کنار بینی
  • چین‌های گردن و زیر بغل
  • ناحیه‌ی پوشک و چین‌های کشاله‌ی ران

در ناحیه‌ی پوشک ممکن است به‌جای کبره‌ی ضخیم، پوسته‌های خشک و ریز یا قرمزی بیشتر دیده شود [1][5]. اگر این نواحی هم درگیر شدند، به پزشک کودک بگویید [6][7].

تفاوت کلاهک گهواره‌ای با اگزمای آتوپیک، پسوریازیس و قارچ

تفاوت با اگزمای آتوپیک

کلاهک گهواره‌ای را اغلب با اگزمای آتوپیک (Atopic dermatitis) اشتباه می‌گیرند [5][6]. مهم‌ترین تفاوت خارش است. کلاهک گهواره‌ای معمولاً خارش ندارد، اما اگزمای آتوپیک می‌تواند خیلی خارش‌دار باشد و خواب و شیر خوردن نوزاد را به هم بزند [5][6]. محل ضایعه‌ها هم فرق دارد. در شیرخواران، اگزما بیشتر گونه‌ها و صورت، پوست سر، تنه و سطح بیرونی دست و پا را درگیر می‌کند و معمولاً سراغ ناحیه‌ی پوشک نمی‌رود [11][12][14]. چین آرنج و پشت زانو بیشتر در کودکان بزرگ‌تر درگیر می‌شوند [11][12]. پوست در اگزما خشک، ترک‌خورده یا پوسته‌دار است و گاهی ترشح یا خونریزی دارد. رنگ آن بسته به رنگ پوست ممکن است قرمز باشد یا تیره‌تر و روشن‌تر از پوست اطراف [13][14].

پوست سر در هر دو ممکن است درگیر باشد، و گاهی اگزمای شیرخواری در ابتدا شبیه درماتیت سبورئیک شروع می‌شود [11][14]. برای همین اگر مطمئن نیستید، تشخیص را به پزشک بسپارید.

مقایسه کلاهک گهواره‌ای و اگزمای آتوپیک

ویژگی کلاهک گهواره‌ای
(درماتیت سبورئیک)
اگزمای آتوپیک
خارش معمولاً بدون خارش یا ناراحتی؛ طبق StatPearls «غیرخارش‌دار و بدون درد» است خارش قابل‌توجه که می‌تواند خواب و تغذیه را مختل کند
حال عمومی نوزاد عموماً سرحال و بی‌تفاوت به ضایعه است ممکن است نوزاد بی‌قرار و ناراحت باشد
ظاهر ضایعه پوسته‌های چرب و زرد رنگ پوست خشک، قرمز و ملتهب، گاه همراه با ترشح
محل شایع پوست سر، ابرو، چین‌های صورت و ناحیه‌ی پوشک در شیرخواران: گونه‌ها و صورت، پوست سر، تنه و سطح بیرونی دست و پا (ناحیه‌ی پوشک معمولاً درگیر نیست)؛ چین آرنج و پشت زانو بیشتر در کودکان بزرگ‌تر

* تمامی اطلاعات جهت آگاهی‌بخشی است؛ برای تشخیص قطعی حتماً به متخصص اطفال یا پوست مراجعه کنید.

تفاوت با پسوریازیس

پسوریازیس در این سن ناشایع است [5]. اگر باشد، معمولاً به شکل پلاک‌های قرمز روشن با مرز مشخص و پوسته‌های نقره‌ای دیده می‌شود [5][11]. در شیرخواران ناحیه‌ی پوشک در پسوریازیس هم اغلب درگیر است [11]، برای همین تشخیص این دو با معاینه‌ی پزشک است. درباره‌ی این بیماری در مطلب پسوریازیس (صدف پوستی) بیشتر بخوانید.

تفاوت با عفونت قارچی پوست سر (کچلی)

کچلی سر (Tinea capitis) هم ممکن است پوسته بدهد، اما می‌تواند با ریزش مو و بزرگ شدن غدد لنفاوی همراه باشد و پزشک برای تأیید آن آزمایش انجام می‌دهد [5]. زرد‌زخم (Impetigo) هم یکی دیگر از حالت‌های شبیه کلاهک گهواره‌ای است که با تاول‌های کوچک و نازک شروع می‌شود [4][5]. برای آشنایی بیشتر، مطلب عفونت قارچی پوست (کچلی) را ببینید.

درمان کلاهک گهواره‌ای در خانه، قدم به قدم

مراقبت از کلاهک گهواره‌ای در خانه؛ شست‌وشو با شامپوی ملایم بچه، برس نرم و کمی روغن برای نرم کردن پوسته‌ها

کلاهک گهواره‌ای معمولاً نیازی به درمان ندارد و خودش خوب می‌شود [2][3][7]. اما این مراحل ساده کمک می‌کنند پوسته‌ها راحت‌تر جدا شوند و زودتر برطرف شوند:

  1. نرم کردن پوسته‌ها: کمی مرطوب‌کننده (امولینت) یا روغن مناسب را آرام روی پوسته‌ها ماساژ دهید. NHS مرطوب‌کننده یا روغن نارگیل را پیشنهاد می‌کند [1]. AAP و Cleveland Clinic روغن معدنی (mineral oil) یا وازلین را نام می‌برند [2][7]. برای پوسته‌های سفت، می‌توانید آن را چند ساعت یا یک شب روی سر بگذارید و بعد بشویید [2][7].
  2. شست‌وشو با شامپوی ملایم بچه: سر نوزاد را با شامپوی ملایم و بدون عطر مخصوص نوزاد بشویید [1][3][7]. برای بیشتر نوزادان شست‌وشوی یک روز در میان مفید است [2][3]. برخی منابع تا وقتی پوسته هست شست‌وشوی روزانه را پیشنهاد می‌کنند [5][10]. شامپو را کامل آبکشی کنید [10].
  3. برداشتن آرام پوسته‌ها با برس نرم: هنگام شست‌وشو یا بعد از آن، با نوک انگشتان، برس نرم بچه یا شانه‌ی نرم پوسته‌های نرم‌شده را آرام جدا کنید [1][2][3]. فشار ندهید و چیز زبری مثل ناخن روی پوست نکشید [7]. برس را هر روز با آب و صابون بشویید تا پوسته و چربی در آن نماند [10].
  4. ادامه‌ی شست‌وشوی منظم: بعد از رفتن پوسته‌ها هم شست‌وشوی منظم با شامپوی ملایم بچه را ادامه دهید تا برنگردد [2][5].

اگر همراه پوسته‌ها مقداری مو هم جدا شد نگران نشوید؛ دوباره رشد می‌کند [1][2].

شامپو برای کلاه گهواره: چه شامپویی مناسب است؟

در بیشتر موارد یک شامپوی ملایم، ساده و بدون عطر مخصوص نوزاد کافی است [1][7]. شامپوهای بزرگسالان و شامپوهای ضدشوره را به کار نبرید، چون برای پوست ظریف نوزاد ساخته نشده‌اند [1][7]. پیش از استفاده از هر شامپوی دارویی با پزشک کودک مشورت کنید، چون ممکن است پوست نوزاد را تحریک کند [2][6]. AAD و Cleveland Clinic شامپوهایی را نام می‌برند که مخصوص کلاهک گهواره‌ای ساخته شده‌اند [3][7]. انتخاب آن‌ها را هم با پزشک کودک، متخصص پوست یا داروساز انجام دهید. شامپو یا کرم ضدقارچ (مثل کتوکونازول) فقط وقتی جای خودش را دارد که پزشک آن را تجویز کند [2][5].

مراقبت از ناحیه‌ی پوشک و چین‌های پوست

اگر پوسته‌ها روی بدن هم هستند، نوزاد را به‌طور منظم با آب و یک مرطوب‌کننده به‌جای صابون حمام کنید [1]. اگر ناحیه‌ی پوشک درگیر است، پوشک خیس یا کثیف را هرچه زودتر عوض کنید و برای محافظت از پوست کرم محافظ (Barrier cream) بزنید [1].

چه کارهایی نباید کرد؟

  • پوسته‌ها را نکنید و نخراشید. این کار پوست را زخم می‌کند و احتمال عفونت را بالا می‌برد [1][2][7].
  • از روغن زیتون استفاده نکنید. NHS و Cleveland Clinic می‌گویند ممکن است برای پوست نوزاد مناسب نباشد [1][7]. مرور Cochrane توضیح می‌دهد که نگرانی‌ای وجود دارد که روغن زیتون محیط را برای رشد مخمر مالاسزیا مساعد کند [9].
  • از روغن بادام‌زمینی استفاده نکنید، چون خطر حساسیت دارد [1][7]. Cochrane هم به نگرانی کلی درباره‌ی حساس شدن پوست به روغن‌های خوراکی اشاره می‌کند [9]. AAD هم برای این کار روغن غیرخوراکی را پیشنهاد می‌کند [3].
  • از صابون، شامپوی بزرگسالان و محصولات عطردار استفاده نکنید [1][7].
  • محصولات حاوی سالیسیلیک اسید را خودسرانه روی سر نوزاد نزنید. ایمنی و اثربخشی آن‌ها در نوزادان مشخص نیست [5]، و موارد مسمومیت با سالیسیلات در نوزادان بعد از مصرف پوستی گزارش شده است [9].
  • کرم‌های کورتون‌دار را بدون نسخه به کار نبرید. پوست کودکان کم‌سن این داروها را بیشتر جذب می‌کند و بیشتر در معرض عوارض آن‌هاست [9].
  • پوسته‌ها را با فشار، ناخن یا شانه‌ی زبر نتراشید [7].

درمان پزشکی کلاهک گهواره‌ای شدید یا مقاوم

اگر پوسته‌ها با مراقبت خانگی بهتر نشدند یا گسترده شدند، پزشک ممکن است کرم ضدقارچ (مثل کتوکونازول) یا کرم کورتون ضعیف را برای مدت کوتاه تجویز کند [2][4][5]. اگر التهاب زیاد باشد، ممکن است کرم کورتون‌دار ترجیح داده شود [4]. اگر پوست سر عفونت کرده باشد، که شایع نیست، پزشک آنتی‌بیوتیک می‌دهد [10].

مرور Cochrane نشان داد شواهد علمی درباره‌ی درمان‌های رایج این بیماری کم و با کیفیت بسیار پایین است، و در بیشتر مطالعه‌ها نوزادان صرف‌نظر از نوع درمان خوب شدند [8][9]. پس نوع دارو، غلظت، دفعات و مدت مصرف را فقط پزشک تعیین می‌کند. هیچ دارو یا شامپوی دارویی را خودسرانه برای نوزاد شروع نکنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

بیشتر موارد کلاهک گهواره‌ای در خانه قابل مراقبت است. اما در این موارد با پزشک کودک تماس بگیرید یا نوزاد را معاینه کنید [1][2][3][7][10]:

  • بعد از چند هفته مراقبت خانگی بهتر نشده یا بدتر شده است.
  • پوسته‌ها به صورت، بدن یا همه‌ی بدن گسترش یافته‌اند.
  • پوسته‌ها خونریزی می‌کنند، از آن‌ها مایع یا چرک می‌آید، یا جوش‌های چرکی دیده می‌شود.
  • پوست متورم، خیلی قرمز یا داغ است.
  • ناحیه بوی بد می‌دهد.
  • نوزاد به نظر درد دارد، بی‌قرار است یا مدام سرش را می‌خاراند.
  • ریزش مو دیده می‌شود (جدا از چند تار مویی که همراه پوسته‌ها کنده می‌شود و دوباره رشد می‌کند).
  • نوزاد تب کرده است؛ ممکن است نشانه‌ی عفونت باشد [10].

طبق NHS، خونریزی، ترشح و تورم ممکن است نشانه‌ی عفونت یا بیماری دیگری مثل اگزمای آتوپیک یا گال باشد [1]. اگر نوزادتان تب دارد یا حال عمومی‌اش خوب نیست، راهنمای تب در کودکان و نشانه‌های هشدار را هم ببینید. برای معاینه‌ی نوزاد می‌توانید از فهرست متخصصان بیماری‌های کودکان در طبیب‌یاب نوبت بگیرید.

کلاهک گهواره‌ای چقدر طول می‌کشد و برمی‌گردد؟

کلاهک گهواره‌ای خوش‌خیم است و معمولاً بدون درمان خاص طی چند هفته تا چند ماه خوب می‌شود [4][7]. AAD می‌گوید معمولاً تا ۶ تا ۱۲ ماهگی بهتر می‌شود [3]. طبق AAP در بیشتر موارد تا یک‌سالگی برطرف شده است، اما در برخی کودکان نوپا کمی پوسته‌ریزی روی سر می‌ماند [2]. MedlinePlus می‌گوید در برخی کودکان تا ۲ یا ۳ سالگی ادامه پیدا می‌کند [10].

اگر بعد از ۱۲ ماهگی ادامه داشت، پزشک باید تشخیص را دوباره بررسی کند [4][5]. راه قطعی‌ای برای پیشگیری از کلاهک گهواره‌ای شناخته نشده است [7]، اما شست‌وشوی منظم با شامپوی ملایم بچه بعد از رفتن پوسته‌ها به جلوگیری از برگشت آن کمک می‌کند [2].

نوبت‌دهی آنلاین

پزشک متخصص و فوق تخصص بیماری‌های پوست (درماتولوژی)

برای ارزیابی و درمان کلاهک گهواره‌ای نوزاد (شوره سر نوزاد)، نوبت مشاوره با متخصص پوست بهترین انتخاب است؛ به‌ویژه اگر پوسته‌ها شدید، گسترده، ملتهب یا همراه با خارش و قرمزی باشند.

چرا مراجعه به متخصص پوست؟

  • تشخیص افتراق کلاهک گهواره‌ای از اگزما، عفونت یا پسوریازیس
  • ارائه درمان ایمن و متناسب با سن نوزاد
  • پیشگیری از تحریک پوست سر با روش‌های نامناسب

علائم نیازمند بررسی پزشکی

  • قرمزی شدید یا ترشح
  • بوی بد یا احتمال عفونت
  • گسترش ضایعه به صورت، ابروها یا بدن
  • خارش واضح یا بی‌قراری نوزاد
دریافت نوبت از متخصص پوست

نوبت‌دهی اینترنتی از لیست پزشکان متخصص و فوق تخصص درماتولوژی

پرسش‌های متداول

کلاهک گهواره‌ای (Cradle cap) چیست؟

کلاهک گهواره‌ای یا کرادل کپ همان درماتیت سبورئیک نوزادی روی پوست سر است. با پوسته‌های چرب، زرد یا سفید روی سر نوزاد مشخص می‌شود [4][10]. بی‌خطر و شایع است و معمولاً خودش خوب می‌شود [1][2].

کلاه گهواره در نوزاد با کلاهک گهواره‌ای فرق دارد؟

نه. «کلاه گهواره»، «کلاهک گهواره‌ای» و «شوره سر نوزاد» نام‌های مختلف یک حالت‌اند که در منابع پزشکی به آن درماتیت سبورئیک نوزادی می‌گویند [4][7].

شوره سر نوزاد سه ماهه طبیعی است؟

بله، سه‌ماهگی اوج سنی کلاهک گهواره‌ای است [4][5] و AAP می‌گوید بخش بزرگی از نوزادان سه‌ماهه آن را دارند [2]. اگر نوزاد سرحال است و پوسته‌ها خونریزی، ترشح یا تورم ندارند، معمولاً فقط مراقبت ساده در خانه لازم است [1][2].

پوسته سر نوزاد چهار ماهه چرا هنوز خوب نشده؟

کلاهک گهواره‌ای ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد و معمولاً تا ۶ تا ۱۲ ماهگی بهتر می‌شود [3][4]. پس ادامه‌ی آن در چهار ماهگی غیرعادی نیست. اگر با مراقبت خانگی بهتر نشد، گسترش یافت یا نشانه‌های هشدار داشت، به پزشک مراجعه کنید [1][7].

چگونه پوسته سر نوزاد را از بین ببریم؟

اول پوسته‌ها را با کمی مرطوب‌کننده یا روغن مناسب (مثل روغن معدنی یا وازلین) نرم کنید. بعد سر را با شامپوی ملایم بچه بشویید و پوسته‌های نرم‌شده را با برس نرم به‌آرامی جدا کنید [1][2][7]. این کار را منظم و با حوصله ادامه دهید.

آیا کندن پوسته‌های سر نوزاد ضرر دارد؟

بله. کندن یا خراشیدن پوسته‌ها پوست را زخم می‌کند و احتمال عفونت را بالا می‌برد [1][2][7]. بهتر است صبر کنید پوسته‌ها نرم شوند و خودشان با برس نرم جدا شوند.

بهترین شامپو برای کلاه گهواره و پوسته پوسته شدن سر نوزاد چیست؟

یک شامپوی ملایم، ساده و بدون عطر مخصوص نوزاد معمولاً کافی است [1][3][7]. شامپوی بزرگسالان و ضدشوره را به کار نبرید [1][7]. شامپوی دارویی یا ضدقارچ را فقط با نظر پزشک استفاده کنید [2][6].

علت کبره بستن پوست سر نوزاد چیست؟

غدد چربی سر نوزاد گاهی بیش از حد چربی می‌سازند و سلول‌های مرده‌ی پوست به‌جای ریختن روی پوست می‌مانند و به هم می‌چسبند [5][7]. هورمون‌های مادر و مخمر مالاسزیا هم ممکن است نقش داشته باشند، اما علت دقیق هنوز روشن نیست [4][7].

چربی سر نوزاد نشانه‌ی چیست؟

پوسته‌های چرب و مومی روی سر نوزاد معمولاً همان کلاهک گهواره‌ای است. علت آن چربی‌سازی بیشتر غدد پوست سر در ماه‌های اول است [7][10]. نشانه‌ی کثیفی یا کم‌شستن نیست [2][10].

برای پوسته‌های زرد کف سر نوزاد روغن زیتون بزنیم؟

نه. NHS و Cleveland Clinic توصیه می‌کنند از روغن زیتون و روغن بادام‌زمینی استفاده نشود [1][7]. به‌جای آن از مرطوب‌کننده، روغن معدنی یا وازلین کمک بگیرید [1][2][7].

آیا کلاهک گهواره‌ای مسری است یا از کثیفی است؟

هیچ‌کدام. کلاهک گهواره‌ای به نوزادان دیگر منتقل نمی‌شود و از بهداشت بد، آلرژی یا عفونت هم نیست [1][2][10].

آیا کلاهک گهواره‌ای باعث ریزش مو می‌شود؟

ممکن است همراه پوسته‌ها مقداری مو هم جدا شود، که طبیعی است و موها دوباره رشد می‌کنند [1][2]. اما اگر ریزش مو بیشتر از این بود، پزشک باید نوزاد را ببیند [3]، چون ممکن است نشانه‌ی بیماری دیگری مثل قارچ پوست سر باشد [5].

شوره سر نوزاد در عکس چه شکلی است؟

معمولاً لکه‌هایی از پوسته‌های زرد یا سفید و چرب روی فرق یا جلوی سر دیده می‌شود که گاهی به هم چسبیده و دلمه ساخته‌اند [1][4]. پوست زیر آن‌ها در پوست روشن ممکن است صورتی یا قرمز باشد، و در پوست تیره روشن‌تر یا تیره‌تر از اطراف [1].

کلاهک گهواره‌ای تا چند ماهگی طول می‌کشد؟

معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و در بیشتر نوزادان تا یک‌سالگی برطرف شده است [2][4]. اگر بعد از ۱۲ ماهگی ادامه داشت، پزشک باید تشخیص را دوباره بررسی کند [4][5].

سلب مسئولیت: این مطلب مجله سلامت طبیب‌یاب فقط برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و درمان پزشک را نمی‌گیرد. هیچ شامپوی دارویی، کرم ضدقارچ یا کرم کورتون‌داری را بدون تجویز پزشک برای نوزاد استفاده نکنید. اگر نوزادتان تب دارد، حالش خوب نیست یا پوسته‌ها خونریزی، ترشح یا تورم دارند، با پزشک کودک تماس بگیرید.

منابع

  1. NHS. Cradle cap (page last reviewed 3 October 2025). https://www.nhs.uk/conditions/cradle-cap/
  2. Stein S; American Academy of Pediatrics, HealthyChildren.org. What is Cradle Cap? (last updated 10/19/2023). https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/bathing-skin-care/Pages/Cradle-Cap.aspx
  3. American Academy of Dermatology (AAD). How to treat cradle cap. https://www.aad.org/public/everyday-care/hair-scalp-care/scalp/treat-cradle-cap
  4. DermNet. Cradle cap (infantile seborrhoeic dermatitis) (updated November 2017). https://dermnetnz.org/topics/cradle-cap
  5. Nobles T, Harberger S, Krishnamurthy K. Cradle Cap (Archived). StatPearls; last update August 7, 2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531463/
  6. Mayo Clinic. Cradle cap: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cradle-cap/symptoms-causes/syc-20350396
  7. Cleveland Clinic. Cradle Cap (last updated 08/10/2023). https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15786-cradle-cap-seborrheic-dermatitis-in-infants
  8. Cochrane. Treatments for infantile seborrhoeic dermatitis (including cradle cap), an inflammatory, scaly skin condition (plain language summary, CD011380). https://www.cochrane.org/evidence/CD011380_treatments-infantile-seborrhoeic-dermatitis-including-cradle-cap-inflammatory-scaly-skin-condition
  9. Victoire A, Magin P, Coughlan J, van Driel ML. Interventions for infantile seborrhoeic dermatitis (including cradle cap). Cochrane Database Syst Rev. 2019;3(3):CD011380. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6397947/
  10. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). Cradle cap (review date 4/5/2025). https://medlineplus.gov/ency/article/007582.htm
  11. American Academy of Pediatrics. Diagnosis of Atopic Dermatitis (last updated 06/11/2021). https://www.aap.org/en/patient-care/atopic-dermatitis/diagnosis-of-atopic-dermatitis/
  12. Stein S; American Academy of Pediatrics, HealthyChildren.org. Eczema in Babies and Children: Symptoms and Causes (last updated 5/19/2025). https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/skin/Pages/Eczema.aspx
  13. NHS. Atopic eczema (page last reviewed 6 September 2024). https://www.nhs.uk/conditions/atopic-eczema/
  14. DermNet. Atopic dermatitis (updated February 2021, minor update May 2023). https://dermnetnz.org/topics/atopic-dermatitis

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *