عمل لیزیک چشم چیست؟ شرایط، مراحل، عوارض و دوران بهبودی

از عینک یا لنز خسته شده‌اید و به عمل لیزیک فکر می‌کنید، ولی نمی‌دانید این عمل چطور انجام می‌شود و اصلاً برای چشم شما مناسب است یا نه؟ جواب قطعی بعد از معاینه‌ی پیش از عمل معلوم می‌شود. در این معاینه شماره‌ی چشم، انحنا و ضخامت قرنیه و اندازه‌ی مردمک اندازه‌گیری می‌شود [10] و جراح بر همین اساس روش مناسب را به شما پیشنهاد می‌کند [8]. پیش از تصمیم هم بهتر است بدانید همه‌ی روش‌های لیزری اصلاح بینایی، در کنار فایده‌هایشان، خطرهایی دارند [3][8].

پاسخ کوتاه – هزینه‌ی عمل لیزیک عدد ثابتی ندارد. به روش عمل (لیزیک، فمتولیزیک، PRK، لازک یا اسمایل)، دستگاه لیزر، معاینات پیش از عمل، یک یا دو چشم، جراح و مرکز، و ویزیت‌ها و قطره‌های بعد از عمل بستگی دارد. رقم دقیق را بعد از معاینه از خود مرکز بپرسید و فقط بر اساس قیمت تصمیم نگیرید [3][4]. – حداقل سن ۱۸ سال است و شماره‌ی چشم باید ثابت مانده باشد [2][8]. – عمل با قطره‌ی بی‌حسی و در حالت بیدار انجام می‌شود و بیهوشی عمومی لازم نیست [8][10]. – شایع‌ترین عوارض خشکی چشم و دیدن هاله و پخش نور است که معمولاً طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شود [5][8]. – اگر در شیراز هستید، فهرست پزشکان عمل لیزیک چشم در شیراز را در طبیب‌یاب ببینید.

لیزیک چشم چیست و چطور انجام می‌شود؟

لیزیک (LASIK) نوعی جراحی انکساری است که با لیزر شکل قرنیه را تغییر می‌دهد تا نور درست روی شبکیه متمرکز شود. با این عمل نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم اصلاح می‌شود [5]. لیزیک رایج‌ترین جراحی انکساری است. PRK و اسمایل (SMILE) هم از روش‌های رایج دیگرند [13]. به همین عمل‌ها در زبان روزمره «عمل حذف عینک» هم می‌گویند.

مراحل عمل لیزیک:

1. بی‌حسی و آماده‌سازی: چشم با قطره بی‌حس می‌شود. برای اینکه چشم تکان نخورد و پلک نزنید، نگه‌دارنده‌ی پلک و یک حلقه‌ی مکشی روی چشم گذاشته می‌شود. ممکن است حس فشاری مثل فشار انگشت روی پلک داشته باشید [5].
2. ساختن فلپ: جراح با دستگاهی به نام میکروکراتوم یا با لیزر فمتوسکند، لایه‌ی نازکی از قرنیه (فلپ) می‌سازد و آن را کنار می‌زند [5]. امروزه لیزر فمتوسکند تا حد زیادی جای میکروکراتوم را گرفته است، چون فلپ را نازک‌تر و دقیق‌تر می‌سازد [12].
3. تراش قرنیه با لیزر اگزایمر: شما به یک نور هدف نگاه می‌کنید و لیزر اگزایمر، که بر اساس اندازه‌گیری‌های چشم شما برنامه‌ریزی شده، قرنیه را تراش می‌دهد. ممکن است صدای تق‌تق بشنوید [5]. به همین دلیل باید در طول عمل بیدار باشید تا به نور هدف نگاه کنید [8].
4. برگرداندن فلپ: فلپ سر جایش برمی‌گردد و ظرف ۲ تا ۳ دقیقه خودبه‌خود می‌چسبد [5]. بخیه لازم نیست [8].

طبق FDA کل عمل کمتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد [1]. معمولاً هر دو چشم در همان روز عمل می‌شوند و بیمار همان روز به خانه برمی‌گردد [8][9].

فرق لیزیک، فمتولیزیک، PRK، لازک و اسمایل

همه‌ی این روش‌ها قرنیه را با لیزر تغییر شکل می‌دهند. فرقشان در این است که به لایه‌ی زیرین قرنیه چطور دسترسی پیدا می‌کنند و بهبودی چقدر طول می‌کشد [8].

طبق RCOphth، نتیجه‌ی بینایی در ماه سوم در همه‌ی این روش‌ها به یک اندازه خوب است [8]. اینکه کدام روش برای شما مناسب است را جراح بعد از بررسی اندازه‌گیری‌ها و سلامت چشم تعیین می‌کند [8].

چه کسانی کاندیدای مناسب لیزیک هستند؟

• سن: در حال حاضر FDA هیچ لیزری را برای لیزیک در افراد زیر ۱۸ سال تأیید نکرده است [2]. AAO می‌گوید بهتر است سن بالای ۲۱ باشد، یعنی وقتی احتمال بیشتری دارد که تغییر شماره‌ی چشم متوقف شده باشد [5].
• شماره‌ی ثابت: شماره‌ی چشم در یک سال گذشته نباید تغییر زیادی کرده باشد [2][5]. RCOphth شماره‌ی ثابت را این‌طور تعریف می‌کند: تغییر بیشتر از 0.5 دیوپتر در دو سال گذشته نداشته باشد [8].
• محدوده‌ی شماره: طبق RCOphth محدوده‌ی مناسب تا ۱۰- دیوپتر نزدیک‌بینی، تا ۴+ دیوپتر دوربینی و تا ۶± دیوپتر آستیگماتیسم است. گاهی شماره‌های بالاتر هم قابل درمان است و برخی بیماران با شماره‌ی خیلی بالا برای کاشت لنز داخل چشمی مناسب‌ترند [8]. AAO هم مقادیر خیلی زیاد نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم را از موارد نامناسب برای لیزیک می‌داند [5].
• ضخامت کافی قرنیه و سلامت چشم: قرنیه باید به اندازه‌ی کافی ضخیم باشد [5]. قرنیه‌ی نازک خطر عوارضی را بالا می‌برد که می‌تواند به کوری برسد [2]. در چنین شرایطی PRK ممکن است گزینه‌ی مناسب‌تری باشد [6].

چه کسانی نباید لیزیک کنند یا باید با احتیاط تصمیم بگیرند؟

طبق FDA، AAO، MedlinePlus و StatPearls موارد زیر مهم است:

• بارداری و شیردهی [2][10]
• شماره‌ی ناپایدار، مثلاً در اوایل دهه‌ی بیست، در بارداری، در بیماری‌هایی مثل دیابت که بر هورمون‌ها اثر دارند، یا با مصرف داروهایی که دید را نوسانی می‌کنند [2]
• دیابتی که خوب کنترل نشده [5]. اگر دیابت دارید، مطلب رتینوپاتی دیابتی را هم بخوانید.
• بیماری‌های خودایمنی (مثل لوپوس و آرتریت روماتوئید)، نقص ایمنی، و مصرف داروهایی مثل رتینوئیک‌اسید یا استروئید که ترمیم زخم را کند می‌کنند [2]
• قوز قرنیه (کراتوکونوس): منع مطلق لیزیک است، چون خطر برآمدگی قرنیه (اکتازی) دارد [12]. بیشتر بخوانید: کراتوکونوس (قوز قرنیه) چیست؟
• اسکار یا بیماری قرنیه، خشکی شدید چشم، گلوکوم پیشرفته، آب مروارید (کاتاراکت) که دید را مختل کرده، و سابقه‌ی برخی عفونت‌های چشمی [5]. بیشتر بخوانید: خشکی چشم و گلوکوم (آب‌سیاه)
• هرپس چشمی، التهاب داخل چشم (یووئیت)، آسیب یا جراحی قبلی چشم که باید با پزشک بررسی شود. التهاب لبه‌ی پلک (بلفاریت) و مردمک‌های بزرگ هم می‌توانند خطر عفونت یا هاله‌ی نور و مشکل رانندگی در شب را بیشتر کنند [2].
• ورزش‌های برخوردی مثل بوکس، کشتی و هنرهای رزمی که ضربه به صورت و چشم در آن‌ها عادی است [2]
• شغل: بعضی مشاغل برخی روش‌های جراحی انکساری را مجاز نمی‌دانند. پیش از عمل از محل کار خود بپرسید [2].

آمادگی قبل از عمل لیزیک

• کنار گذاشتن لنز تماسی: لنز می‌تواند شکل قرنیه را موقتاً تغییر دهد. طبق FDA لنز نرم را ۲ هفته، لنز توریک یا RGP را دست‌کم ۳ هفته و لنز سخت را دست‌کم ۴ هفته پیش از معاینه‌ی اولیه کنار بگذارید [1]. زمان دقیق را از پزشک خود بپرسید.
• روز قبل از عمل: کرم، لوسیون، آرایش و عطر را کنار بگذارید تا خطر عفونت کمتر شود [1].
• غذا و داروها: طبق RCOphth معمولاً می‌توانید پیش از عمل عادی غذا بخورید و داروهای همیشگی را مصرف کنید [8]. با این حال دستور مرکز خودتان ملاک است. بیماری‌ها و داروهایتان را هم حتماً به پزشک بگویید [2].
• همراه: روز عمل خودتان رانندگی نکنید و برای برگشت به خانه همراه داشته باشید [9].
• اگر اضطراب دارید، پیش از روز عمل با جراح صحبت کنید. گاهی داروی آرام‌بخش کمک می‌کند [8].

آیا لیزیک درد دارد و بیهوشی لازم است؟

بیهوشی عمومی لازم نیست. تنها بی‌حسی، قطره‌ای است که سطح چشم را بی‌حس می‌کند. عمل در حالت بیداری انجام می‌شود و ممکن است دارویی برای آرام شدن به شما بدهند [10]. طبق RCOphth همه‌ی روش‌های لیزری اصلاح بینایی با قطره‌ی بی‌حسی انجام می‌شوند [8]. حین عمل درد حس نمی‌کنید [11]، ولی ممکن است فشار حلقه‌ی مکشی را روی چشم حس کنید [5]. بعد از لیزیک چند ساعت احساس خارش، سوزش یا جسم خارجی در چشم طبیعی است [5] و در بیشتر موارد بیش از ۶ ساعت طول نمی‌کشد [10]. در PRK وضع فرق دارد: ممکن است ۲ تا ۳ روز درد داشته باشید که معمولاً با مسکن‌های بدون نسخه کنترل می‌شود [6].

دوران بهبودی: رانندگی، کار و فعالیت‌ها

• دید: بلافاصله بعد از عمل دید احتمالاً مه‌آلود یا تار است [1]. بعد از لیزیک معمولاً در کمتر از یک روز بهتر می‌شود [11]. دید بیشتر افراد ظرف چند روز ثابت می‌شود، ولی در برخی تا ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد [10].
• ویزیت اول: معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل [1].
• محافظت از چشم: چشم را نمالید [10]. ممکن است پزشک بخواهد چند شب با محافظ چشمی بخوابید [5]. قطره‌ها را دقیقاً طبق نسخه مصرف کنید [8].
• رانندگی: روز عمل رانندگی نکنید. پزشک به شما می‌گوید کی دوباره می‌توانید رانندگی کنید. تا وقتی چشم‌ها بهبود نیافته‌اند، شب رانندگی نکنید [9]. بعد از روش‌های سطحی (PRK، لازک، ترانس PRK) ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد تا دید به حد لازم برای رانندگی برسد [8].
• کار: بعد از لیزیک بیماران اغلب از روز بعد می‌توانند سر کار بروند [8]. FDA پیشنهاد می‌کند برای چند روز استراحت برنامه‌ریزی کنید [4].

توصیه‌ها بین منابع کمی فرق دارد. ملاک، دستور جراح شماست.

عوارض و خطرات عمل لیزیک

عوارض شایع و معمولاً موقت

• خشکی چشم: در مطالعات، یک هفته بعد از عمل ۸۵ تا ۹۸ درصد بیماران خشکی چشم دارند و این عدد در یک ماهگی به حدود ۶۰ درصد می‌رسد [12]. علائم معمولاً ظرف یک ماه کم می‌شود، ولی در برخی بیشتر طول می‌کشد یا باقی می‌ماند [5]. به ندرت تا یک سال ادامه دارد [11] و FDA می‌گوید ممکن است دائمی شود [3]. بیشتر بخوانید: خشکی چشم؛ علل، علائم و راهکارهای تسکین
• هاله، پخش نور و ستاره‌ای دیدن نورها: بیشتر بیماران در ابتدا این‌ها را دارند، مخصوصاً کسانی که شماره‌ی بالاتری داشته‌اند. نور چراغ ماشین‌های روبه‌رو آزاردهنده‌تر می‌شود و رانندگی در شب ممکن است اول سخت باشد. این علائم معمولاً خفیف است و ظرف چند ماه بهتر می‌شود [8]. در StatPearls حدود ۲۰ درصد بیماران نوعی تغییر بینایی گزارش کرده‌اند [12].
• نوسان دید در طول روز [5]
• لکه‌های قرمز روی سفیدی چشم: بعد از لیزیک شایع است، به سلامت چشم آسیب نمی‌زند و ممکن است تا ۶ هفته طول بکشد تا کامل برود [8].

عوارض کمتر شایع یا جدی

• اصلاح کمتر یا بیشتر از حد لازم: بسیاری از بیماران بدون عینک به دید 20/20 نمی‌رسند و ممکن است همچنان عینک یا لنز لازم داشته باشند [3][9]. حداکثر ۱ نفر از هر ۱۰ بیمار به عمل تکمیلی نیاز پیدا می‌کند [8].
• مشکلات فلپ (چین‌خوردگی، جابه‌جایی، رشد اپیتلیوم زیر فلپ و…): بین 0.1 تا ۴ درصد بیماران نوعی عارضه‌ی فلپ گزارش کرده‌اند [12].
• عفونت: کمتر از 0.1 درصد [12].
• اکتازی قرنیه (ناپایدار شدن و برآمده شدن قرنیه): کم پیش می‌آید و اغلب بدون پیوند قابل اصلاح است [8]. قرنیه‌ی نازک خطر آن را بالا می‌برد و قوز قرنیه منع مطلق لیزیک است [12]. به همین دلیل توپوگرافی پیش از عمل اهمیت دارد [12].
• کاهش دید قابل اصلاح: برخی بیماران چند خط از جدول بینایی را از دست می‌دهند که با عینک هم برنمی‌گردد [3]. کاهش شدید و دائمی بینایی نادر است. کمتر از ۱ نفر در هر ۵۰۰۰ بیمار بعد از لیزر برای بازگرداندن بینایی به پیوند قرنیه نیاز پیدا می‌کند [8].
• FDA یادآوری می‌کند که داده‌ی بلندمدت درباره‌ی ایمنی لیزیک محدود است [3].

لیزیک و آستیگماتیسم

بله، لیزیک آستیگماتیسم را هم اصلاح می‌کند [5]. طبق RCOphth محدوده‌ی معمول درمان تا ۶± دیوپتر آستیگماتیسم است [8]. AAO بهترین کاندیدای اسمایل را کسی می‌داند که تا ۳ دیوپتر آستیگماتیسم دارد [7]. در آستیگماتیسم خیلی زیاد لیزیک مناسب نیست [5] و جراح روش دیگری را بررسی می‌کند. آستیگماتیسم کم هم بسیار رایج است؛ بیشتر ما کمی آستیگماتیسم داریم [8].

نتیجه‌ی لیزیک دائمی است؟ پیرچشمی و تغییرات بعدی

• نتیجه: حدود ۹ نفر از هر ۱۰ نفری که لیزیک می‌کنند، بدون عینک یا لنز به دیدی بین 20/20 و 20/40 می‌رسند [5]. طبق RCOphth بیش از ۹۵ درصد بیماران از نتیجه راضی‌اند [8].
• تغییرات بعدی: شماره‌ی چشم ممکن است در هر سنی به‌طور طبیعی تغییر کند و گاهی لیزر باید تکرار شود [8]. در افراد دوربین ممکن است اثر عمل با بالا رفتن سن کم شود [3].
• پیرچشمی: لیزیک پیرچشمی، یعنی کاهش طبیعی دید نزدیک با افزایش سن، را اصلاح نمی‌کند [5]. اگر دید دور شما با لیزیک اصلاح شده باشد، احتمالاً حدود ۴۵ سالگی عینک مطالعه لازم می‌شود [10]. از اواسط دهه‌ی ۴۰، جراحان گاهی یک چشم را برای دور و چشم دیگر را برای فاصله‌ی دست تنظیم می‌کنند [8]. FDA می‌گوید این روش (مونوویژن) درک عمق و کیفیت دید در نور کم را کاهش می‌دهد [3].
• مراقبت‌های آینده: لیزیک ممکن است باعث شود فشار چشم در معاینه کمتر از واقع اندازه‌گیری شود. محاسبه‌ی لنز در عمل آب مروارید آینده هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. پس همیشه به پزشک بگویید لیزیک کرده‌اید و آخرین نسخه‌ی عینک پیش از عمل را نگه دارید [8].

چه زمانی بعد از عمل فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟

• درد شدید یا بدتر شدن علائم به جای بهتر شدن [1][10][11]
• درد، حساسیت به نور، قرمزی یا تاری دید که بیشتر می‌شود، یا ضربه به چشم که بعد از آن درد، تاری یا اشک‌ریزش پیش بیاید. در این موارد بی‌درنگ با جراح تماس بگیرید [8].
• ظاهر شدن ناگهانی یا زیاد شدن ناگهانی نقطه‌ها و رشته‌های شناور، دیدن جرقه‌ی نور، سایه یا پرده‌ی تیره‌ای که روی دید حرکت می‌کند، یا تار شدن ناگهانی دید [9]. این‌ها می‌توانند از علائم جداشدگی شبکیه باشند [8].
• حتی اگر چشم‌تان خوب است، به ویزیت‌های پیگیری بروید. ممکن است مشکلی وجود داشته باشد که خودتان متوجهش نشوید [8].

هزینه عمل لیزیک چشم به چه عواملی بستگی دارد؟

در این مطلب عدد یا بازه‌ی قیمت نمی‌آوریم. قیمت‌ها از مرکزی به مرکز دیگر و بین روش‌ها فرق دارد و مرتب تغییر می‌کند، و قیمت واقعی برای شما فقط بعد از معاینه‌ی پیش از عمل و انتخاب روش معلوم می‌شود. FDA توصیه می‌کند جراح‌ها، دستگاه‌ها و روش‌ها را با هم مقایسه کنید، فقط بر اساس هزینه تصمیم نگیرید و به تبلیغات پرسروصدا، تخفیف‌های وسوسه‌کننده و وعده‌هایی مثل «تضمین دید کامل» شک کنید [3]. عوامل زیر روی رقم نهایی اثر دارند:

۱. روش عمل

روش‌ها از نظر تجهیزات با هم فرق دارند. روش‌های سطحی (PRK، لازک، ترانس PRK) فقط با لیزر اگزایمر انجام می‌شوند. لیزیک معمولاً با دو لیزر، یعنی فمتوسکند برای فلپ و اگزایمر برای تراش، انجام می‌شود. اسمایل هم با لیزر فمتوسکند انجام می‌شود [8]. به همین دلیل از مرکز بپرسید قیمت اعلام‌شده دقیقاً برای کدام روش است.

۲. فناوری و دستگاه لیزر

اینکه فلپ با تیغه ساخته شود یا با لیزر فمتوسکند [5][12]، و اینکه تراش با کمک نقشه‌ی «ویوفرانت» چشم هدایت شود یا نه [8]، روی نوع خدمت اثر دارد. FDA پیشنهاد می‌کند بپرسید جراح با همین دستگاه لیزر چند چشم را عمل کرده است [4].

۳. معاینات و تصویربرداری پیش از عمل

پیش از لیزیک باید معاینه‌ی کامل چشم انجام شود. در این معاینه انحنای قرنیه، اندازه‌ی مردمک، شماره‌ی چشم و ضخامت قرنیه اندازه‌گیری می‌شود. ضخامت را می‌سنجند تا مطمئن شوند بعد از عمل بافت کافی از قرنیه باقی می‌ماند [10]. توپوگرافی و توموگرافی قرنیه امروز جزو استاندارد غربالگری پیش از عمل است تا قوز قرنیه رد شود [12]. بپرسید هزینه‌ی این آزمایش‌ها جزو قیمت عمل است یا جدا حساب می‌شود.

۴. یک چشم یا هر دو چشم

معمولاً هر دو چشم در یک روز عمل می‌شوند [8][9]. FDA یادآوری می‌کند که عمل هم‌زمان دو چشم، با وجود راحتی، از دو عمل جداگانه پرخطرتر است و با آن فرصت دیدن نتیجه‌ی چشم اول پیش از عمل چشم دوم را از دست می‌دهید [3]. بپرسید قیمت برای یک چشم است یا هر دو.

۵. جراح و مرکز درمانی

تجربه‌ی جراح، اینکه برای همه‌ی سؤال‌های شما وقت بگذارد، و اینکه مرکز پیگیری بلندمدت را جدی بگیرد، از مواردی است که FDA پیشنهاد می‌کند پیش از عمل بسنجید [4].

۶. ویزیت‌های بعد از عمل، قطره‌ها و عمل تکمیلی

اولین ویزیت بعد از عمل معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد است [1]. بعد از عمل قطره‌ی آنتی‌بیوتیک و ضدالتهاب طبق نسخه لازم است و قطره‌ی اشک مصنوعی هم مصرف می‌شود [8]. طبق RCOphth حداکثر ۱ نفر از هر ۱۰ بیمار برای رسیدن به بهترین نتیجه به یک عمل تکمیلی نیاز پیدا می‌کند [8]. همین منبع بریتانیایی می‌گوید مرکز باید از اول هزینه‌ی کل را روشن اعلام کند. در بریتانیا این هزینه معمولاً ویزیت‌های پیگیری و درمان مشکلات ناشی از عمل را شامل می‌شود و لیزر تکمیلی برای تنظیم نتیجه تا دو سال بعد از عمل هم معمولاً در آن هست. آزمایش یا درمان مشکلات چشمی بی‌ارتباط به عمل جدا حساب می‌شود [8]. این روال بریتانیاست و ممکن است در ایران فرق کند، پس حتماً از مرکز بپرسید.

۷. بیمه

طبق FDA بیمه معمولاً هزینه‌ی لیزیک را پوشش نمی‌دهد [2]. در بریتانیا هم عمل برای کنار گذاشتن عینک یا لنز نه در NHS انجام می‌شود و نه تحت پوشش بیمه‌های خصوصی است [8]. NHS فقط وقتی لیزر چشم را ارائه می‌دهد که بیماری چشم فرد می‌تواند به از دست رفتن بینایی منجر شود یا مشکل دید با عینک و لنز اصلاح نشود [9]. پوشش بیمه در ایران به نوع بیمه‌نامه‌ی شما بستگی دارد. پیش از عمل از بیمه‌ی پایه و تکمیلی خود بپرسید که آیا این عمل را پوشش می‌دهند، با چه شرایطی (مثلاً میزان شماره‌ی چشم)، چه مدارکی لازم است و سقف پرداخت چقدر است.

سؤال‌هایی که درباره‌ی هزینه باید از مرکز بپرسید

• قیمت اعلام‌شده دقیقاً برای کدام روش است (لیزیک، فمتولیزیک، PRK، لازک، ترانس PRK یا اسمایل)؟ با کدام دستگاه؟
• قیمت برای یک چشم است یا هر دو چشم؟
• معاینات و تصویربرداری‌های پیش از عمل (مثل توپوگرافی و اندازه‌گیری ضخامت قرنیه) جزو قیمت است یا جدا حساب می‌شود؟
• ویزیت‌های بعد از عمل تا چه مدت و چند نوبت در قیمت هست؟ قطره‌ها و لنز پانسمانی چطور؟
• اگر به عمل تکمیلی یا اصلاحی (retreatment/enhancement) نیاز شد، هزینه‌اش چطور حساب می‌شود و تا چه مدتی رایگان است؟
• اگر عارضه‌ای پیش آمد، درمانش در همین قیمت هست؟
• بعد از معاینه اگر معلوم شد لیزیک برای من مناسب نیست، هزینه‌ی معاینه چه می‌شود؟
• مرکز برای بیمه‌ی من چه مدارکی صادر می‌کند؟

پس عمل لیزیک چشم چقدر است؟ جواب صادقانه این است که قیمت به روش و مرکز بستگی دارد و باید بعد از معاینه‌ی پیش از عمل، به‌صورت مکتوب و با فهرست خدمات، از خود مرکز گرفته شود.

انتخاب چشم‌پزشک برای عمل لیزیک

لیزیک را چشم‌پزشک (جراح چشم) انجام می‌دهد [5][11]. پیش از انتخاب پزشک، توصیه‌های FDA به کارتان می‌آید: جراح‌ها و دستگاه‌ها را مقایسه کنید، تجربه‌ی جراح با همان دستگاه لیزر را بپرسید، و به وعده‌ی «تضمین نتیجه» اعتماد نکنید، چون در پزشکی تضمین وجود ندارد [3][4]. هر پزشک ممکن است فقط برخی از روش‌های جراحی انکساری را انجام دهد، پس هنگام تماس بپرسید کدام روش‌ها (لیزیک، فمتولیزیک، PRK، لازک، اسمایل) را انجام می‌دهد.

اگر ساکن شیراز هستید، فهرست پزشکان عمل لیزیک چشم در شیراز را در طبیب‌یاب ببینید؛ در آن‌جا می‌توانید پروفایل، آدرس مطب و نوبت پزشکان را ببینید.

نوبت چشم‌پزشک با طبیب‌یاب: پیش از هر تصمیمی درباره‌ی لیزیک، یک معاینه‌ی کامل چشم و مشاوره با چشم‌پزشک لازم است تا مشخص شود کدام روش برای چشم شما مناسب است. برای پیدا کردن چشم‌پزشک و گرفتن نوبت، فهرست چشم‌پزشکان در طبیب‌یاب را ببینید.

پرسش‌های متداول درباره‌ی لیزیک چشم

عمل لیزیک چشم چقدر است؟

قیمت ثابتی وجود ندارد. هزینه به روش (لیزیک، فمتولیزیک، PRK، لازک، اسمایل)، دستگاه لیزر، معاینات پیش از عمل، یک یا دو چشم، جراح و مرکز، و ویزیت‌ها و قطره‌های بعد از عمل بستگی دارد. قیمت دقیق را بعد از معاینه‌ی پیش از عمل از خود مرکز بپرسید و بپرسید دقیقاً چه خدماتی در آن هست. FDA توصیه می‌کند فقط بر اساس هزینه تصمیم نگیرید [3].

هزینه عمل لازک چشم چقدر است؟

لازک یکی از روش‌های سطحی است که در آن لایه‌ی رویی قرنیه با الکل رقیق شل و برداشته می‌شود [8]. هزینه‌ی آن هم مثل روش‌های دیگر به مرکز و خدمات همراه بستگی دارد و باید بعد از معاینه از مرکز پرسیده شود.

تا چه سنی می‌توان عمل لیزیک چشم انجام داد؟

حداقل سن ۱۸ سال است [2][8] و AAO بالای ۲۱ سال را بهتر می‌داند [5]. در منابعی که بررسی کردیم سقف سنی مشخصی برای لیزیک ذکر نشده است. ولی از حدود ۴۵ سالگی پیرچشمی پیش می‌آید که لیزیک آن را اصلاح نمی‌کند [5][10]. در سنین بازنشستگی که آب مروارید اولیه شایع است، اغلب تعویض عدسی (RLE) به جای لیزر ترجیح داده می‌شود [8]. تصمیم نهایی بعد از معاینه گرفته می‌شود.

آیا عمل لیزیک چشم بیهوشی دارد؟

نه. چشم فقط با قطره بی‌حس می‌شود و شما در طول عمل بیدارید، چون باید به نور هدف نگاه کنید [8][10]. ممکن است دارویی برای آرام شدن به شما بدهند [10].

آیا لیزیک درد دارد؟

حین عمل درد حس نمی‌کنید [11]، ولی ممکن است فشار حس کنید [5]. بعد از عمل چند ساعت سوزش، خارش یا حس جسم خارجی طبیعی است [5][10]. در PRK ممکن است ۲ تا ۳ روز درد داشته باشید [6].

آیا عمل لیزیک چشم عوارض دارد؟

بله. خشکی چشم، هاله و پخش نور، و نوسان دید شایع‌اند و معمولاً طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شوند [5][8]. عوارض کمتر شایع عبارت‌اند از اصلاح کمتر یا بیشتر از حد، مشکلات فلپ، عفونت و اکتازی قرنیه [3][8][12].

آیا لیزر چشم خطرناک است؟

مثل هر جراحی دیگری خطر دارد، ولی کاهش شدید و دائمی بینایی نادر است. کمتر از ۱ نفر در هر ۵۰۰۰ بیمار به پیوند قرنیه نیاز پیدا می‌کند [8]. حداکثر ۱ نفر از هر ۱۰ بیمار به عمل تکمیلی نیاز دارد [8]. انتخاب درست کاندیدا در معاینه‌ی پیش از عمل خطر را کم می‌کند [12].

چه مدت بعد از عمل لیزیک می‌توان رانندگی کرد؟

روز عمل نباید رانندگی کنید. پزشک به شما می‌گوید کی دوباره می‌توانید پشت فرمان بنشینید. تا بهبود کامل هم شب رانندگی نکنید [9]. بعد از روش‌های سطحی ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد تا دید به حد لازم برای رانندگی برسد [8].

آیا چشم آستیگمات را می‌شود لیزیک کرد؟

بله، لیزیک آستیگماتیسم را اصلاح می‌کند [5]. محدوده‌ی معمول تا ۶± دیوپتر است [8]. آستیگماتیسم خیلی زیاد برای لیزیک مناسب نیست [5].

عمل لیزیک چشم برای چه کسانی مناسب است؟

برای بزرگسالان ۱۸ سال به بالا که شماره‌ی چشمشان ثابت مانده، قرنیه‌ی کافی و سالم دارند و بیماری چشمی مانع عمل ندارند [2][5][8]. بارداری، شیردهی، قوز قرنیه، خشکی شدید چشم و دیابت کنترل‌نشده از موانع مهم‌اند [2][5][10][12].

آیا عمل لیزیک تحت پوشش بیمه است؟

طبق FDA بیمه معمولاً لیزیک را پوشش نمی‌دهد [2]. پوشش در ایران به بیمه‌نامه‌ی شما بستگی دارد. پیش از عمل از بیمه‌ی پایه و تکمیلی خود شرایط، مدارک لازم و سقف پرداخت را بپرسید.

فمتولیزیک با لیزیک چه فرقی دارد؟

در فمتولیزیک فلپ قرنیه به جای تیغه با لیزر فمتوسکند ساخته می‌شود و تراش قرنیه مثل لیزیک با لیزر اگزایمر انجام می‌شود [5]. لیزر فمتوسکند فلپ را نازک‌تر و دقیق‌تر می‌سازد و امروزه تا حد زیادی جای تیغه را گرفته است [12].

چطور چشم‌پزشک مناسب برای عمل لیزیک انتخاب کنم؟

چند جراح را مقایسه کنید، تجربه‌ی جراح با همان دستگاه لیزر را بپرسید، به پیگیری بعد از عمل توجه کنید و به وعده‌ی تضمین نتیجه یا تخفیف‌های وسوسه‌کننده شک کنید [3][4]. اگر در شیراز هستید، فهرست پزشکان عمل لیزیک چشم در شیراز را در طبیب‌یاب ببینید.

نتیجه‌ی لیزیک دائمی است؟

تغییر شکل قرنیه ماندگار است، ولی شماره‌ی چشم ممکن است بعدها به‌طور طبیعی تغییر کند و گاهی عمل تکرار شود [8]. پیرچشمی هم با لیزیک اصلاح نمی‌شود [5].

سلب مسئولیت: این مطلب مجله سلامت طبیب‌یاب فقط برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص یا توصیه‌ی چشم‌پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درباره‌ی لیزیک یا هر روش دیگر را بعد از معاینه‌ی کامل و با مشورت چشم‌پزشک بگیرید.

منابع

1. U.S. Food and Drug Administration (FDA). What should I expect before, during, and after surgery? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/what-should-i-expect-during-and-after-surgery
2. U.S. Food and Drug Administration (FDA). When is LASIK not for me? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/when-lasik-not-me
3. U.S. Food and Drug Administration (FDA). What are the risks and how can I find the right doctor for me? https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/what-are-risks-and-how-can-i-find-right-doctor-me
4. U.S. Food and Drug Administration (FDA). LASIK Surgery Checklist. https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/lasik-surgery-checklist
5. American Academy of Ophthalmology (EyeSmart). LASIK (reviewed Jan 9, 2026). https://www.aao.org/eye-health/treatments/lasik
6. American Academy of Ophthalmology (EyeSmart). What Is Photorefractive Keratectomy (PRK)? (reviewed Jan 14, 2026). https://www.aao.org/eye-health/treatments/photorefractive-keratectomy-prk
7. American Academy of Ophthalmology (EyeSmart). What Is Small Incision Lenticule Extraction? (June 30, 2026). https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-small-incision-lenticule-extraction
8. The Royal College of Ophthalmologists. Patient Information: Laser Vision Correction (PROF/2024/499). https://www.rcophth.ac.uk/wp-content/uploads/2026/08/Laser-vision-correction-patient-information.pdf
9. NHS. Laser eye surgery and lens surgery (reviewed 15 February 2024). https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/laser-eye-surgery-and-lens-surgery/
10. MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine). LASIK eye surgery (reviewed 1/27/2026). https://medlineplus.gov/ency/article/007018.htm
11. Cleveland Clinic. LASIK Eye Surgery (updated 05/26/2026). https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/21805-lasik-eye-surgery
12. Moshirfar M, Bennett P, Ronquillo Y. Laser In Situ Keratomileusis (LASIK). StatPearls, NCBI Bookshelf (updated July 24, 2023). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK555970/
13. American Academy of Ophthalmology (EyeSmart). What Is Refractive Surgery? (Feb 24, 2023). https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-refractive-surgery