دسته بندی:
7 شهریور 1405 
10 بازدید
اتوپلاستی (Otoplasty) یک روش جراحی زیبایی و ترمیمی است که برای اصلاح شکل، اندازه یا موقعیت لالهٔ گوش (Auricle) انجام میشود. این جراحی معمولاً برای رفع «گوش برجسته» (Prominent Ear) به کار میرود؛ حالتی که در آن زاویهٔ بین گوش و سر بیشتر از حد طبیعی است. طبق منابع علمی، این جراحی بر شنوایی تأثیری ندارد و تنها ظاهر گوش را تغییر میدهد. این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاعرسانی عمومی دارد.
گوش برجسته چیست و چقدر شایع است؟
بر اساس منبع علمی StatPearls، «گوش برجسته» زمانی تشخیص داده میشود که زاویهٔ اوریکولوسفالیک (Auriculocephalic Angle؛ زاویهٔ بین لالهٔ گوش و جمجمه) بیش از ۳۰ درجه باشد. این وضعیت در حدود ۵٪ از جمعیت سفیدپوست گزارش شده و معمولاً ناشی از عمق بیشازحد کانکای گوش (Conchal Bowl) یا محوشدگی برجستگی آنتیهلیکس (Antihelix) است.
ناهنجاریهای مادرزادی لالهٔ گوش میتوانند تا ۲۰٪ از نوزادان زنده را درگیر کنند و طیفی از عدمتقارن خفیف تا فقدان کامل گوش خارجی (Microtia) را شامل میشوند. از دیگر انواع بدشکلی گوش که ممکن است با اتوپلاستی اصلاح شوند میتوان به «گوش استال» (Stahl Ear) و «کریپتوتیا» (Cryptotia) اشاره کرد.
سن مناسب برای اتوپلاستی چه زمانی است؟
طبق StatPearls، اتوپلاستی معمولاً حدود سن ۵ تا ۶ سالگی انجام میشود؛ زمانی که غضروف گوش به ۸۰ تا ۹۰ درصد اندازهٔ نهایی بزرگسالی خود رسیده است. دلیل اصلی این زمانبندی، هم بلوغ کافی بافت غضروفی برای انجام جراحی و هم پیش از شروع سن مدرسه و مواجههٔ کودک با تمسخر احتمالی همسالان است.
کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic) نیز اعلام کرده اتوپلاستی معمولاً در کودکان بالای ۴ سال انجام میشود، هرچند بزرگسالان نیز میتوانند کاندید این جراحی باشند.
- پیش از ۵ سالگی: غضروف گوش هنوز نرم و در حال رشد است.
- ۵ تا ۶ سالگی: غالباً زمان مناسب برای شروع بررسی جراحی در کودکان.
- بزرگسالی: در هر سنی پس از تکمیل رشد گوش قابل انجام است.
تکنیکهای جراحی اتوپلاستی
بیش از ۲۰۰ روش مختلف برای اتوپلاستی در منابع علمی توصیف شده است، اما بیشتر آنها بر پایهٔ چند اصل مشترک بنا شدهاند: بازسازی چین آنتیهلیکس، کاهش عمق کانکای گوش، یا ترکیبی از هر دو.
تکنیک بخیهای ماستارده (Mustardé)
در این روش، بخیههای تشکی افقی (Mattress Sutures) بین حفرهٔ اسکافوئید و کانکای گوش قرار میگیرند تا چین آنتیهلیکس بدون برداشتن غضروف بازسازی شود. بر اساس StatPearls، هر بخیه معمولاً حدود ۱۵ میلیمتر در جهت جلو-عقب و ۱۰ میلیمتر در جهت بالا-پایین فاصله دارد.
بخیههای فورناس (Furnas)
این بخیهها بین غضروف کانکا و پریوستئوم استخوان ماستوئید (پشت گوش) قرار میگیرند تا برجستگی کانکا کاهش یابد. معمولاً سه بخیهٔ فورناس در این روش استفاده میشود.
روش برش/خراش غضروف (Chongchet Scoring)
در این تکنیک، سطح قدامی غضروف خراش داده میشود تا انحنای آنتیهلیکس شکل بگیرد. با این حال، طبق StatPearls این روش میتواند خطر ایجاد لبههای تیز و غیرطبیعی در غضروف را افزایش دهد.
روشهای برشی و بدونبرش
در برخی روشها بخشی از پوست و بافت نرم پشت گوش برداشته میشود. همچنین تکنیک «اتوپلاستی بدون برش» (Incisionless Otoplasty) با استفاده از برشهای نقطهای کوچک و بخیههای زیرپوستی ماستارده انجام میشود که نیاز به برش بزرگ و درن (Drain) را کاهش میدهد.
بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی؟
هر دو روش بیحسی موضعی همراه با آرامبخشی و بیهوشی عمومی در اتوپلاستی به کار میروند. طبق StatPearls، بیهوشی عمومی برای بیشتر موارد ترجیح داده میشود، در حالی که بیحسی موضعی با تزریق در اطراف گوش (بلوک «الماسی») نیز در بزرگسالان قابل استفاده است.
مراحل جراحی و مدتزمان آن
بر اساس کلینیک کلیولند، عمل اتوپلاستی معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد و بهصورت سرپایی (بدون نیاز به بستری) انجام میشود. جراح معمولاً برشی در چین پشت گوش ایجاد کرده، بافت یا غضروف را بازسازی میکند و محل را با بخیه میبندد.
دورهٔ نقاهت و مراقبت پس از عمل
طبق StatPearls، پس از عمل یک پانسمان فشاری و گاهی یک درن کوچک برای ۲۴ ساعت روی گوش قرار میگیرد. سپس مرحلهٔ استفاده از هدبند (Headband) آغاز میشود:
- هفتههای اول و دوم: استفادهٔ تقریباً دائمی از هدبند ورزشی روی گوش عملشده.
- یک ماه بعدی: استفاده از هدبند فقط هنگام خواب.
یک قاعدهٔ کلی در نقاهت اتوپلاستی این است که گوش نباید حداقل به مدت یک ماه خم یا تحت فشار قرار گیرد. طبق کلینیک کلیولند، بهبودی کامل ممکن است تا ۸ هفته طول بکشد، هرچند بهبود ظاهری قابلتوجه معمولاً طی ۲ تا ۳ هفته مشاهده میشود. بیشتر افراد پس از حدود یک هفته میتوانند به مدرسه یا محل کار بازگردند، اما باید از فعالیتهای بدنی شدید و ورزشهای تماسی که خطر ضربه به گوش دارند اجتناب کنند.
عوارض و ریسکهای اتوپلاستی
اتوپلاستی مانند هر جراحی دیگری با ریسکهایی همراه است. کلینیک کلیولند تأکید میکند که این عوارض معمولاً نادر هستند، اما باید پیش از تصمیمگیری بهطور کامل و صادقانه با فرد در میان گذاشته شوند.
عوارض زودهنگام
عوارض دیرهنگام
مؤسسهٔ Mayo Clinic نیز بهصراحت اعلام کرده که این عوارض شامل خونریزی، عفونت، واکنش نامطلوب به بیهوشی، اصلاح ناکافی، عود برجستگی، بدشکلی کانتور و عدمتقارن است که برخی از آنها ممکن است نیازمند جراحی ثانویه باشند.
نکات مهم پیش از تصمیمگیری
- اتوپلاستی روی شنوایی تأثیری ندارد؛ فقط ظاهر گوش را تغییر میدهد.
- انتخاب تکنیک (بخیهای، برشی یا ترکیبی) باید توسط جراح متخصص و بر اساس آناتومی فرد تعیین شود.
- در کودکان، تصمیمگیری باید با مشورت کامل خانواده و پزشک و با در نظر گرفتن آمادگی روانی کودک انجام شود.
- هیچ جراحی زیبایی، از جمله اتوپلاستی، نتیجهٔ قطعی و یکسان برای همهٔ افراد تضمین نمیکند.
سلب مسئولیت: این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ پزشک یا جراح متخصص نیست. تصمیم برای انجام اتوپلاستی، سن مناسب و نوع تکنیک باید با معاینهٔ حضوری و مشورت مستقیم با پزشک متخصص گوش و حلق و بینی یا جراح پلاستیک انجام شود.
