ناخن‌هایتان را نگاه می‌کنید و می‌بینید رنگشان به زردی زده است. حالا سؤال این است: مقصر لاک است، سیگار یا قارچ؟ گاهی جواب ساده است، چون لاک قرمز بدون لایه‌ی محافظ یا سیگار کشیدن می‌تواند ناخن را زرد کند [2]. اما اگر ناخن زرد ضخیم هم بشود و انگار دیگر رشد نکند، ممکن است پای عفونت یا یک مشکل داخلی در میان باشد و باید پزشک آن را ببیند [2].
خلاصه در یک نگاه
- علت‌های ساده و شایع ناخن دست: لاک ناخن (به‌خصوص رنگ‌های قرمز و نارنجی بدون بیس‌کوت) و سیگار [2][3][5]. زردی ناشی از لاک معمولاً طی چند هفته برطرف می‌شود، به شرطی که همان رنگ دوباره زده نشود [3].
- ناخن پا، به‌ویژه شست پا: عفونت قارچی علت مهمی است. ناخن زرد، سفید یا قهوه‌ای، ضخیم و شکننده می‌شود [6][10][12].
- علت‌های کمتر شایع: جدا شدن ناخن از بستر، پسوریازیس ناخن، برخی داروها و سندرم نادر ناخن زرد [13][14][17][18].
- درمان به علت بستگی دارد. قارچ ناخن داروی ضدقارچ موضعی یا خوراکی (با تجویز پزشک) و چند ماه صبر لازم دارد [7][8][9]. اثر درمان‌های خانگی ثابت نشده است [7][23].
- به پزشک مراجعه کنید اگر: علت را نمی‌دانید، ناخن تغییر شکل داده یا دور آن دردناک و متورم شده، یا دیابت دارید [8][22].
ناخن سالم چه رنگی است و چرا زردی دیر برطرف می‌شود؟
ناخن سالم سطحی صاف دارد و آن‌قدر محکم است که در کارهای روزمره آسیب نبیند [1]. هر تغییر رنگ، لکه یا خط تازه روی ناخن ارزش گفتن به پزشک را دارد [1].
ناخن کند رشد می‌کند. ناخن دست ماهانه حدود ۳ میلی‌متر و ناخن پا حدود ۱٫۵ میلی‌متر بلند می‌شود [1]. برای همین، وقتی رنگ خود ناخن تغییر کرده، ناخن سالم جدید زمان زیادی می‌خواهد تا جای آن را بگیرد. رشد کامل ناخن دست ممکن است ۶ تا ۹ ماه و ناخن پا ۱۲ تا ۱۸ ماه طول بکشد [13].
با بالا رفتن سن هم ضخیم‌تر یا شکننده‌تر شدن ناخن‌ها طبیعی است [22].
علت زرد شدن ناخن دست
لاک ناخن؛ علت زرد شدن ناخن بعد از لاک زدن
طبق آکادمی پوست آمریکا (AAD)، زدن لاک قرمز بدون بیس‌کوت ممکن است ناخن را زرد کند [2]. این انجمن توصیه می‌کند اگر لاک قرمز یا نارنجی پررنگ می‌زنید، یک لایه‌ی اضافه‌ی بیس‌کوت بزنید تا جلوی تغییر رنگ گرفته شود [3].
خبر خوب این است که اگر زردی از لاک باشد و همان رنگ دوباره زده نشود، رنگ ناخن معمولاً طی چند هفته به حالت عادی برمی‌گردد [3]. بیشتر لاک‌پاک‌کن‌ها مواد شیمیایی دارند که ناخن را خشک می‌کنند. بعد از پاک کردن لاک، یک کرم مرطوب‌کننده روی ناخن بزنید [3].
مواد شیمیایی لاک، براق‌کننده و سفت‌کننده‌ی ناخن، لاک‌پاک‌کن و ناخن مصنوعی ممکن است باعث جدا شدن ناخن از بستر خود (اونیکولیز) شوند [13]. بخش جداشده ممکن است زرد، سفید یا خاکستری دیده شود [13]. اگر ناخن کاشت یا ژلیش دارید و بعد از آن زردی و جدا شدن ناخن را دیدید، مطلب عوارض کاشت ناخن را هم بخوانید.
سیگار؛ و چرا انگشت اشاره زرد می‌شود؟
وقتی سیگار را به لب نزدیک می‌کنید، قطران (تار) دود روی ناخن‌ها لکه می‌اندازد [4]. زرد شدن موقت انگشت‌ها و ناخن‌های دست از اثرات شناخته‌شده‌ی سیگار بر پوست است [5]. پس اگر سیگار می‌کشید و پوست انگشت‌ها (مثلاً انگشت اشاره) هم زرد شده، سیگار یکی از علت‌های محتمل است [5].
سیگار کشیدن همچنین در فهرست عوامل خطر عفونت قارچی ناخن آمده است [11].
عفونت قارچی در ناخن دست
قارچ ناخن بیشتر ناخن‌های پا را درگیر می‌کند، ولی ناخن دست هم ممکن است مبتلا شود [8][9]. ناخن مبتلا ممکن است زرد، قهوه‌ای یا سفید شود. گاهی هم نارنجی، سبز مایل به سیاه یا سیاه دیده می‌شود [6]. با گذشت زمان ضخیم می‌شود، از بستر جدا می‌شود و ممکن است ترک بخورد یا خرد شود [6].
آب، مواد شیمیایی و ضربه (جدا شدن ناخن از بستر)
ضربه به ناخن، ماندن طولانی دست در آب و مانیکور می‌توانند ناخن را از بستر جدا کنند [13]. قسمت جداشده ممکن است خاکستری، سبز، بنفش، سفید یا زرد دیده شود [13]. کمبود آهن، پرکاری تیروئید و پسوریازیس ناخن هم از علت‌های این جدا شدن هستند [13].
اگر دست‌هایتان زیاد در آب است، دستکش پلاستیکی بپوشید و مرتب کرم دست روی ناخن‌ها و نوک انگشت‌ها بزنید [22].
علت زرد شدن ناخن پا (و ناخن شست پا)
قارچ ناخن پا؛ مهم‌ترین علت
قارچ ناخن در ناخن‌های پا خیلی شایع‌تر از ناخن‌های دست است [6]. شست پا بیش از بقیه‌ی ناخن‌ها درگیر می‌شود [12].
به گزارش کلیولند کلینیک، قارچ ناخن پا حدود ۱ نفر از هر ۱۰ نفر را درگیر می‌کند. این نسبت در افراد بالای ۷۰ سال به ۱ نفر از هر ۲ نفر می‌رسد [10].
نشانه‌ها: ناخن سفید، زرد یا قهوه‌ای می‌شود و بعضی جاهایش گچی یا کدر به نظر می‌رسد. ضخیم می‌شود، از بستر جدا می‌شود و ترک می‌خورد. این عفونت معمولاً درد ندارد [10]. در موارد شدید ممکن است کل ناخن بلند شود و پوست اطرافش متورم و دردناک شود [8].
چه کسانی بیشتر مبتلا می‌شوند؟
- سالمندان، افراد مبتلا به دیابت، کسانی که زیاد عرق می‌کنند، مبتلایان به قارچ پا، پسوریازیس، بیماری عروق محیطی یا ضعف سیستم ایمنی، و کسی که ناخنش آسیب دیده است [10]
- افراد سیگاری، کسانی که کفش تنگ می‌پوشند، کسانی که زیاد در محیط مرطوب هستند و کسانی که از رختکن و حمام عمومی استفاده می‌کنند [11]
- پاهایی که مدام گرم و مرطوب می‌مانند، مثلاً با کفش ورزشی طولانی و پای عرق‌کرده [8]
عفونت قارچی ناخن اغلب بعد از عفونت قارچی پوست پا شروع می‌شود [9]. برای آشنایی با قارچ پا و انواع آن، مطلب قارچ پوستی چیست؟ را ببینید.
کفش تنگ و ضربه به ناخن پا
کفش نامناسب و ضربه‌های مکرر می‌توانند ناخن پا را از بستر جدا کنند. بخش جداشده ممکن است زرد یا کدر دیده شود [13].
افزایش سن
با بالا رفتن سن، ضخیم‌تر و شکننده‌تر شدن ناخن‌ها طبیعی است [22]. قارچ ناخن هم در سالمندی شایع‌تر است [10][11]. پس زردی و ضخیم شدن ناخن پا در سالمندان را نباید فقط به حساب سن گذاشت.
علت‌های کمتر شایع اما مهم
پسوریازیس ناخن
پسوریازیس ناخن در بیش از ۵۰٪ مبتلایان به پسوریازیس و حدود ۸۶٪ مبتلایان به آرتریت پسوریاتیک دیده می‌شود [14]. در این بیماری ممکن است لکه‌هایی به شکل «قطره‌ی روغن» یا «لکه‌ی سالمون» به رنگ زرد، قرمز، صورتی یا قهوه‌ای زیر ناخن دیده شود. فرورفتگی‌های ریز (پیتینگ)، شیارهای عرضی و جدا شدن ناخن از بستر هم از نشانه‌های آن است [14]. زردی ناخن در پسوریازیس به دلیل همین جدا شدن ناخن از بستر است [16].
پسوریازیس ناخن قارچ نیست و مسری هم نیست [14]. ولی عفونت قارچی ممکن است همزمان روی آن بنشیند. برای همین پزشک گاهی نمونه‌ی ناخن را برای بررسی قارچ می‌فرستد [15]. برای آشنایی بیشتر، مطلب پسوریازیس (صدف پوستی) را بخوانید.
داروها
برخی داروها رنگ ناخن را تغییر می‌دهند. طبق DermNet، تتراسایکلین‌ها ممکن است رنگ‌دانه‌ی عرضی زرد و هیدروکینون تغییر رنگ زرد-قهوه‌ای ایجاد کنند [17]. بیشتر تغییرات دارویی ناخن بعد از قطع دارو بهتر می‌شوند، ولی بعضی ماندگارند [17].
هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید. اگر فکر می‌کنید دارویی ناخنتان را زرد کرده، با پزشک تجویزکننده مشورت کنید.
سندرم ناخن زرد (Yellow Nail Syndrome)
این یک بیماری نادر است که ناخن‌ها، ریه‌ها و اندام‌ها را درگیر می‌کند [19]. ناخن‌ها ضخیم و زرد یا سبز می‌شوند، رشدشان کند می‌شود یا متوقف می‌شود و ممکن است از بستر جدا شوند و بیفتند [19]. معمولاً همه‌ی ناخن‌ها درگیرند و رنگشان زرد تا زرد-سبز است [20]. کوتیکول (پوست پایه‌ی ناخن) از بین می‌رود [20].
دو نشانه‌ی همراه مهم دارد:
- تورم ناشی از اختلال لنفاوی (لنف‌ادم): در حدود ۸۰٪ بیماران دیده می‌شود و بیشتر پاها را درگیر می‌کند [18].
- تجمع مایع اطراف ریه (افیوژن پلور): در حدود ۳۶٪ بیماران دیده می‌شود [18].
سرفه‌ی مزمن، سینوزیت مکرر و ذات‌الریه هم ممکن است رخ دهد [19].
این سندرم بیشتر در بزرگسالان بالای ۵۰ سال دیده می‌شود. علتش معلوم نیست. اختلال در سیستم لنفاوی یا گردش خون، عوامل ژنتیکی و تماس با تیتانیوم از فرضیه‌ها هستند [19].
بیماری‌های داخلی
به گفته‌ی AAD، اگر ناخن‌ها زرد و ضخیم شوند و انگار رشدشان متوقف شده باشد، ممکن است نشانه‌ی مشکلی در بدن باشد. بیماری ریوی و آرتریت روماتوئید از این دسته‌اند [2].
پسوریازیس، دیابت و مشکلات تیروئید هم ممکن است ناخن‌ها را تغییر دهند [22]. بیماری کبد نیز ممکن است به ناخن آسیب بزند [21].
اگر همراه با تغییر ناخن، پوست بدن یا سفیدی چشم‌ها هم زرد شده، ممکن است یرقان باشد و باید به پزشک مراجعه کنید [25].
جدول: از کجا بفهمم ناخنم چرا زرد شده؟
| علت احتمالی | بیشتر در | نشانه‌های کمک‌کننده | اقدام مناسب |
|---|---|---|---|
| لاک ناخن (به‌ویژه قرمز/نارنجی بدون بیس‌کوت) | دست و پا | سابقه‌ی لاک زدن مداوم، سطح ناخن صاف و سالم | قطع همان رنگ لاک؛ برگشت رنگ طی چند هفته [3] |
| سیگار | ناخن و انگشتان دست | زردی پوست انگشت‌ها و ناخن‌ها در فرد سیگاری [5] | ترک سیگار؛ مشورت با پزشک برای ترک |
| عفونت قارچی | بیشتر ناخن پا، به‌ویژه شست [6][12] | ضخیم، شکننده، کدر، جدا از بستر، معمولاً بدون درد [10] | مراجعه به پزشک برای نمونه‌برداری و درمان [7] |
| جدا شدن ناخن از بستر (ضربه، آب، مواد شیمیایی) | دست و پا | قسمت جداشده‌ی کدر، سفید یا زرد [13] | حذف عامل، کوتاه نگه داشتن ناخن تا رشد ناخن جدید [13] |
| پسوریازیس ناخن | دست و پا | فرورفتگی‌های ریز، لکه‌ی قطره‌ی روغن، پلاک پوستی [14] | متخصص پوست [14] |
| دارو (مثل تتراسایکلین‌ها) | دست و پا | شروع بعد از داروی جدید [17] | مشورت با پزشک تجویزکننده؛ قطع نکردن خودسرانه |
| سندرم ناخن زرد (نادر) | همه‌ی ناخن‌ها | رشد بسیار کند، تورم پاها، سرفه یا تنگی نفس [18][19] | مراجعه به پزشک برای بررسی ریه و لنف [19] |
زرد شدن و نارنجی شدن ناخن: فرقی دارد؟
جست‌وجوی «نارنجی شدن ناخن» زیاد است. در منابع معتبری که برای این مطلب بررسی شد، علت جداگانه‌ای برای ناخن نارنجی ذکر نشده است. علت‌هایش همان علت‌های زردی است:
- لاک قرمز یا نارنجی پررنگ بدون بیس‌کوت می‌تواند ناخن را زرد کند [3].
- قارچ ناخن گاهی ناخن را نارنجی می‌کند [6].
- لکه‌های زیر ناخن در پسوریازیس ممکن است زرد یا قرمز به نظر برسند [14].
اگر علت واضحی مثل لاک ندارید، پزشک باید ناخن را ببیند.
پزشک چطور علت زردی ناخن را پیدا می‌کند؟
پزشک ناخن را معاینه می‌کند و درباره‌ی سابقه و داروها می‌پرسد. اگر به قارچ شک کند، نمونه‌ای از ناخن یا مواد زیر آن برمی‌دارد تا زیر میکروسکوپ بررسی شود [7]. این کار مهم است، چون پسوریازیس ناخن یا آسیب ناخن گاهی ظاهری شبیه قارچ دارند [7]. بیماری‌های دیگر ناخن، از جمله لیکن پلان و حتی ملانوم، هم ممکن است شبیه قارچ باشند. برای همین تأیید آزمایشگاهی با میکروسکوپ، کشت یا PCR اهمیت دارد [12]. جواب کشت قارچ ممکن است ۴ تا ۶ هفته طول بکشد [9].
اگر پزشک به سندرم ناخن زرد شک کند، ممکن است آزمایش عملکرد ریه بخواهد و با آزمایش ناخن، قارچ و پسوریازیس را رد کند [19].
درمان زرد شدن ناخن دست و پا
وقتی علت لاک یا سیگار است
- لاک: مدتی لاک نزنید یا دست‌کم همان رنگ را تکرار نکنید. با رنگ‌های پررنگ بیس‌کوت اضافه بزنید. ناخن طی چند هفته به رنگ عادی برمی‌گردد [3].
- سیگار: DermNet زرد شدن انگشت‌ها و ناخن‌ها در اثر سیگار را «موقت» توصیف می‌کند [5]. ترک سیگار علاوه بر این، یکی از عوامل خطر قارچ ناخن را هم حذف می‌کند [11].
درمان قارچ ناخن (دست و پا)
قارچ ناخن جدی نیست، ولی درمانش زمان زیادی می‌برد [8]. تشخیص و شروع زودتر درمان، شانس موفقیت را بیشتر می‌کند [11]. گزینه‌های درمان را فقط پزشک یا داروساز بر اساس شدت و تعداد ناخن‌های درگیر انتخاب می‌کند:
- داروی موضعی (لاک یا محلول ضدقارچ): NHS می‌گوید داروساز ممکن است لاک ضدقارچ پیشنهاد کند. این دارو باید ۶ تا ۱۲ ماه زده شود و ممکن است چند ماه طول بکشد تا بهبودی دیده شود [8]. طبق AAD، بعضی داروهای موضعی نسخه‌ای روزانه و حدود ۴۸ هفته استفاده می‌شوند [7]. کرم‌ها و پمادهای بدون نسخه معمولاً به درمان قارچ ناخن کمکی نمی‌کنند [9].
- قرص ضدقارچ (فقط با نسخه): طبق MedlinePlus، برای ناخن پا معمولاً ۲ تا ۳ ماه و برای ناخن دست کوتاه‌تر مصرف می‌شود [9]. NHS مدت آن را تا ۶ ماه ذکر می‌کند [8]. در طول مصرف ممکن است پزشک آزمایش کبد بخواهد [9]. این داروها ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند [10]. سردرد، خارش و بثورات پوستی و دل‌درد از عوارض ذکرشده‌اند. در بارداری و شیردهی هم مناسب نیستند [8]. نوع دارو و مدت مصرف را فقط پزشک تعیین می‌کند.
- لیزر: طبق AAD، سازمان غذا و داروی آمریکا لیزر را برای بهتر شدن ظاهر ناخن پس از پاک شدن عفونت تأیید کرده، نه برای درمان خود عفونت [7]. MedlinePlus هم می‌گوید لیزر از دارو کم‌اثرتر است [9].
- برداشتن ناخن: ناخن‌هایی که به‌شدت عفونی شده‌اند گاهی با بی‌حسی موضعی برداشته می‌شوند [8][9].
انتظار واقع‌بینانه: داروها در حدود نیمی از افراد قارچ را پاک می‌کنند [9]. حتی با درمان موفق، رشد ناخن سالم تازه ممکن است تا یک سال طول بکشد [9]. قارچ ممکن است حتی یک سال یا بیشتر بعد از بهبود برگردد [7]. پس ادامه‌ی مراقبت‌های پیشگیری بعد از درمان مهم است.
درمان پسوریازیس ناخن و سندرم ناخن زرد
- پسوریازیس ناخن: درمان‌ها شامل کورتیکواستروئید موضعی یا تزریقی، داروهای خوراکی، نوردرمانی و لیزر است. درمان علائم را کم می‌کند، ولی علاج قطعی ندارد [14]. پاسخ به درمان متفاوت است و ممکن است هفته‌ها تا ماه‌ها طول بکشد [15].
- سندرم ناخن زرد (پاسخ PAA «درمان سندرم ناخن زرد چیست؟»): طبق کلیولند کلینیک، درمان ممکن است شامل ویتامین E، کرم کورتون، آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های تنفسی مکرر، ماساژ مخصوص تخلیه‌ی لنف و تخلیه‌ی مایع اطراف ریه باشد [19]. DermNet مصرف ویتامین E را مؤثر به نظر می‌داند، هرچند سازوکارش روشن نیست [18]. تغییرات ناخن در این سندرم معمولاً ماندگار است، ولی در برخی بیماران ناخن‌ها کاملاً به حالت عادی برگشته‌اند [18]. طبق کلیولند کلینیک، علائم ناخن در حداکثر ۱ نفر از هر ۳ بیمار تحت درمان بهتر می‌شود [19]. مصرف هر مکمل یا دارو برای این بیماری باید با نظر پزشک باشد.
درمان خانگی زردی ناخن: چه چیزی ثابت شده و چه چیزی نه؟
در اینترنت روش‌هایی مثل آب‌لیمو، سرکه، خمیر دندان، جوش شیرین و روغن‌های گیاهی زیاد توصیه می‌شوند. ولی شواهد علمی چیز دیگری می‌گوید:
- AAD: مطالعات روی درمان‌های خانگی قارچ ناخن کوچک بوده‌اند و هنوز معلوم نیست چقدر مؤثرند [7].
- روغن درخت چای: مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه‌ی آمریکا (NCCIH) می‌گوید تحقیقات روی این روغن برای قارچ ناخن هم از نظر تعداد و هم از نظر کیفیت برای نتیجه‌گیری کافی نیست [23]. این روغن نباید خورده شود، چون ممکن است علائم جدی مانند گیجی، عدم تعادل و حتی کما ایجاد کند. روی پوست هم ممکن است قرمزی و تحریک بدهد [23].
- آب‌لیمو، سرکه، خمیر دندان و جوش شیرین: در منابع معتبری که برای این مطلب بررسی شد، شواهدی برای اثر این مواد بر قارچ ناخن یا زردی ناشی از بیماری پیدا نشد. اگر علت قارچ یا بیماری دیگری باشد، امتحان کردن این روش‌ها فقط تشخیص و درمان را عقب می‌اندازد. تشخیص زودتر شانس درمان را بیشتر می‌کند [11].
کارهای بی‌خطری که در خانه می‌توانید انجام دهید:
- به ناخن‌ها استراحت از لاک بدهید. با رنگ‌های تند بیس‌کوت اضافه بزنید. بعد از پاک کردن لاک، ناخن را مرطوب کنید [3].
- برای کار با آب دستکش بپوشید و مرتب کرم دست روی ناخن و نوک انگشتان بزنید [22].
- ناخن‌ها را مرتب کوتاه کنید. کناره‌ی ناخن را عمیق نگیرید و زیر ناخن را با وسیله‌ی تیز تمیز نکنید [22].
- ناخن را صاف (مستقیم) کوتاه کنید. اگر ناخن پا ضخیم و سخت است، قبل از کوتاه کردن پا را در آب گرم و نمک خیس کنید [24].
پیشگیری از زرد شدن ناخن‌ها
- پاها را تمیز و خشک نگه دارید، هر روز جوراب تمیز بپوشید و در حمام باشگاه و استخر دمپایی بپوشید [8].
- حوله، ناخن‌گیر و کفش خود را با دیگران شریک نشوید [8]. ابزار مانیکور و پدیکور را هم مشترک استفاده نکنید [9].
- قارچ پا را هرچه زودتر درمان کنید تا به ناخن نرسد [8].
- کفش اندازه بپوشید [24][10]. اگر دیابت دارید، توصیه‌های پزشک برای مراقبت از پا را دنبال کنید [10].
- در سالن زیبایی ببینید ابزارها چطور ضدعفونی می‌شوند. اگر زیاد مانیکور یا پدیکور می‌کنید، ابزار شخصی داشته باشید. مطمئن شوید وان پدیکور و فیلترهایش کاملاً ضدعفونی شده‌اند [3].
- کوتیکول را نبُرید و به زور عقب نزنید [3][24].
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در این موارد به پزشک مراجعه کنید:
- رنگ یا شکل ناخن تغییر کرده یا ناخن افتاده و علتش را نمی‌دانید [22].
- پوست دور ناخن دردناک، قرمز، متورم و گرم شده است [22]. این ممکن است عفونت اطراف ناخن باشد. مطلب عفونت اطراف ناخن (پارونیشیا) را ببینید.
- نزدیک ناخن پا قرمزی، درد یا چرک دارید، به‌خصوص اگر دیابت، مشکل گردش خون یا ضعف ایمنی دارید. قارچ ناخن پا ممکن است به عفونت پوست (سلولیت) منجر شود [10].
- به قارچ ناخن مشکوکید و دیابت یا ضعف سیستم ایمنی دارید، عفونت به ناخن‌های دیگر رسیده یا درمان جواب نداده است [8]. (برای آشنایی بیشتر: راهنمای جامع دیابت)
- ناخن‌ها زرد و ضخیم شده‌اند و انگار رشد نمی‌کنند [2].
- زردی ناخن بیش از چند هفته مانده است، یا همراه آن سرفه‌ی مزمن، مشکل تنفسی یا تورم پا دارید [19].
- یک خط تیره‌ی تازه یا در حال تغییر روی ناخن دست یا پا ظاهر شده است. AAD برای بررسی سرطان پوست (ملانوم) مراجعه به متخصص پوست را توصیه می‌کند [2].
- پوست بدن یا سفیدی چشم‌ها هم زرد شده است [25].
نوبت متخصص پوست با طبیب‌یاب: اگر زردی ناخن با کنار گذاشتن لاک و سیگار بهتر نمی‌شود، ناخن ضخیم، شکننده یا جدا شده، یا خط تیره‌ای روی ناخن دیده می‌شود، بهتر است متخصص پوست آن را معاینه کند. برای پیدا کردن متخصص پوست و گرفتن نوبت، فهرست متخصصان پوست در طبیب‌یاب را ببینید.
سؤالات متداول
چرا ناخن‌های دست زرد می‌شود؟
شایع‌ترین علت‌های ساده، لاک ناخن (به‌ویژه رنگ قرمز بدون بیس‌کوت) و سیگار هستند [2]. قارچ ناخن، جدا شدن ناخن از بستر، پسوریازیس و برخی داروها هم ممکن است ناخن دست را زرد کنند [6][13][14][17]. اگر ناخن زرد ضخیم شود و رشدش متوقف شود، به پزشک مراجعه کنید [2].
چرا ناخن شست پام زرد شده؟
شست پا بیشترین ناخنی است که قارچ درگیرش می‌کند [12]. اگر ناخن ضخیم، کدر و شکننده شده، احتمال قارچ مطرح است [10]. ضربه و کفش تنگ هم ممکن است ناخن را از بستر جدا و کدر یا زرد کنند [13]. تشخیص قطعی با نمونه‌برداری است [7].
چرا ناخن پا قارچ می‌زند؟
پای گرم و مرطوب، کفش ورزشی طولانی و پای عرق‌کرده [8] خطر را بالا می‌برند. سن بالا، دیابت، قارچ پا، آسیب ناخن، ضعف ایمنی [10] و استفاده از حمام و رختکن عمومی [11] هم عوامل خطر هستند.
زرد شدن ناخن بعد از لاک زدن خطرناک است؟
معمولاً نه. به گفته‌ی AAD، اگر همان رنگ لاک دوباره زده نشود، رنگ ناخن طی چند هفته عادی می‌شود. برای رنگ‌های قرمز و نارنجی بیس‌کوت اضافه بزنید [3]. اگر ناخن از بستر جدا شد یا زردی ماند، به پزشک مراجعه کنید [13][22].
چگونه زردی ناخن را از بین ببریم؟
بستگی به علت دارد. زردی ناشی از لاک با قطع همان رنگ طی چند هفته می‌رود [3]. زردی ناشی از قارچ داروی ضدقارچ موضعی یا خوراکی با نظر پزشک یا داروساز و چند ماه صبر لازم دارد [8][9]. اثر درمان‌های خانگی ثابت نشده است [7][23].
درمان سندرم ناخن زرد چیست؟
درمان باید زیر نظر پزشک باشد. ممکن است شامل ویتامین E، درمان عفونت‌های تنفسی، ماساژ تخلیه‌ی لنف و تخلیه‌ی مایع ریه باشد [19]. تغییرات ناخن در این بیماری اغلب ماندگار است، ولی گاهی بهتر می‌شود [18][19].
رنگ ناخن سالم باید چگونه باشد؟
ناخن سالم صاف و محکم است و لکه، خط یا تغییر رنگ غیرعادی ندارد. هر تغییر رنگ یا بافت ناخن ارزش گفتن به پزشک را دارد [1].
آیا کمبود ویتامین باعث زرد شدن ناخن می‌شود؟
در منابع معتبری که برای این مطلب بررسی شد، کمبود ویتامین جزو علل زردی ناخن ذکر نشده است. ویتامین E در درمان سندرم ناخن زرد و زیر نظر پزشک به کار رفته است [18][19]. بدون آزمایش و نظر پزشک مکمل مصرف نکنید.
زرد شدن ناخن در کودکان نشانه چیست؟
قارچ ناخن در کودکان نادر است [12]. سندرم ناخن زرد هم به‌ندرت در کودکان دیده می‌شود [19]. پس اگر ناخن کودک بدون علت روشنی مثل لاک زرد شده، بهتر است پزشک کودک یا متخصص پوست آن را ببیند.
ناخن‌های دیگر چه تغییراتی ممکن است داشته باشند؟
لکه و خط سفید و خطوط عمودی روی ناخن هم پرسش‌های رایجی هستند. مطلب علت خط و لکه‌ی سفید روی ناخن را ببینید.
سلب مسئولیت: این مطلب مجله سلامت طبیب‌یاب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و درمان پزشک نیست. مصرف، قطع یا تغییر هر دارو یا مکمل باید با نظر پزشک باشد.
منابع
- Cleveland Clinic — Nails: Fingernail & Toenail Anatomy — https://my.clevelandclinic.org/health/body/nail-anatomy
- American Academy of Dermatology — 12 nail changes a dermatologist should examine — https://www.aad.org/public/everyday-care/nail-care-secrets/basics/nail-changes-dermatologist-should-examine
- American Academy of Dermatology — Manicure and pedicure safety — https://www.aad.org/public/everyday-care/nail-care-secrets/basics/pedicures/manicure-pedicure-safety
- Cleveland Clinic — Smoking: Effects, Risks, Diseases, Quitting & Solutions — https://my.clevelandclinic.org/health/articles/17488-smoking
- DermNet — Smoking and its effects on the skin — https://dermnetnz.org/topics/smoking-and-its-effects-on-the-skin
- American Academy of Dermatology — Nail fungus: Signs and symptoms — https://www.aad.org/public/diseases/a-z/nail-fungus-symptoms
- American Academy of Dermatology — Nail fungus: Diagnosis and treatment — https://www.aad.org/public/diseases/a-z/nail-fungus-treatment
- NHS — Fungal nail infection — https://www.nhs.uk/conditions/fungal-nail-infection/
- MedlinePlus (NIH) — Nail fungus / Fungal nail infection — https://medlineplus.gov/ency/article/001330.htm
- Cleveland Clinic — Toenail Fungus (Onychomycosis/Tinea Unguium) — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/11303-toenail-fungus
- Cleveland Clinic — Onychomycosis (Toenail/Nail Fungus) — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/onychomyscosis-nail-fungus
- DermNet — Fungal nail infections — https://dermnetnz.org/topics/fungal-nail-infections
- Cleveland Clinic — Onycholysis (Nail Separation) — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22903-onycholysis
- Cleveland Clinic — Nail Psoriasis — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22841-nail-psoriasis
- DermNet — Nail psoriasis — https://dermnetnz.org/topics/nail-psoriasis
- DermNet — Nail terminology — https://dermnetnz.org/topics/nail-terminology
- DermNet — Drug-induced nail disease — https://dermnetnz.org/topics/drug-induced-nail-disease
- DermNet — Yellow nail syndrome — https://dermnetnz.org/topics/yellow-nail-syndrome
- Cleveland Clinic — Yellow Nail Syndrome — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23009-yellow-nail-syndrome
- MedlinePlus (NIH) — Yellow nail syndrome (image page) و Yellow nails (image page) — https://medlineplus.gov/ency/imagepages/2014.htm و https://medlineplus.gov/ency/imagepages/3104.htm
- MedlinePlus (NIH) — Nail abnormalities — https://medlineplus.gov/ency/article/003247.htm
- NHS — Nail problems — https://www.nhs.uk/symptoms/nail-problems/
- NCCIH (NIH) — Tea Tree Oil — https://www.nccih.nih.gov/health/tea-tree-oil
- American Academy of Dermatology — 11 dermatologists’ tips for healthy nails — https://www.aad.org/public/everyday-care/nail-care-secrets/basics/healthy-nail-tips
- MedlinePlus (NIH) — Jaundice — https://medlineplus.gov/ency/article/000210.htm
