صدای قار و قور شکم برای همه آشناست؛ گاهی در جلسه‌ای ساکت، گاهی نیمه‌شب و گاهی همراه با دل‌پیچه و اسهال. در این مقاله توضیح می‌دهیم این صدا از کجا می‌آید، چرا وقتی اسهال دارید بیشتر می‌شود، در خانه چه کاری کمک می‌کند و چه زمانی باید به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
خلاصه در یک نگاه
- قار و قور یا غرغر شکم (بوربوریگمی) صدای حرکت روده‌هاست که غذا، مایع و گاز را جابه‌جا می‌کنند و در بیشتر موارد طبیعی است [1][2].
- وقتی صدای شکم همراه اسهال است، معمولاً روده‌ها پرکارتر شده‌اند؛ صداهای پرکار روده در اسهال و بعد از غذا دیده می‌شود [1].
- شایع‌ترین علت اسهال ناگهانی، عفونت گوارشی (گاستروانتریت) و مسمومیت غذایی است [15][10]. اگر مشکل تکرار شود، عدم تحمل لاکتوز، سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)، سلیاک و بیماری‌های التهابی روده هم مطرح‌اند [5][7][8][1].
- مهم‌ترین کار در اسهال، نوشیدن مایعات کافی برای پیشگیری از کم‌آبی است [15].
- فوراً مراجعه کنید اگر درد شکم ناگهانی یا شدید است، مدفوع خونی یا سیاه دارید، استفراغ سبز یا خونی دارید، یا نمی‌توانید گاز یا مدفوع دفع کنید [15][16][17].
قار و قور شکم (بوربوریگمی) چیست؟
به صداهایی که از شکم شنیده می‌شود «صدای روده» یا بوربوریگمی (Borborygmi) می‌گویند. این صداها از حرکت روده‌ها هنگام راندن غذا در مسیر گوارش تولید می‌شوند و بیشتر آن‌ها نشانه‌ی کار طبیعی دستگاه گوارش‌اند [1].
به گفته‌ی یک متخصص گوارش در Cleveland Clinic، صدا از جابه‌جایی گاز و غذای نیمه‌هضم‌شده در روده‌ها و انقباض عضلات روده ایجاد می‌شود و شدت آن به نسبت مایع و مواد نیمه‌جامد داخل روده بستگی دارد [2]. به همین دلیل گاهی صدا شبیه «قل‌قل آب» شنیده می‌شود.
پزشکان صدای روده را با گوشی پزشکی بررسی می‌کنند و آن را از نظر بلندی، زیر و بمی و نظم ارزیابی می‌کنند [1]:
| نوع صدا | معنی | مثال‌ها |
|---|---|---|
| پرکار (Hyperactive) | افزایش فعالیت روده؛ گاهی بدون گوشی پزشکی هم شنیده می‌شود | بعد از غذا، اسهال، عفونت روده، کرون، کولیت اولسراتیو، آلرژی غذایی، خونریزی گوارشی [1] |
| کم‌کار (Hypoactive) | کاهش فعالیت روده | در خواب طبیعی است؛ بعد از برخی داروها (مثل مخدرها) یا جراحی شکم؛ اغلب همراه یبوست [1] |
| بسیار زیر و تیز | می‌تواند نشانه‌ی مراحل اولیه‌ی انسداد روده باشد | نیاز به ارزیابی فوری [1] |
| سکوت کامل پس از دوره‌ای صدای پرکار | ممکن است نشانه‌ی پارگی روده یا مرگ بافت روده باشد | اورژانس [1] |
چرا شکم وقتی گرسنه‌ایم صدا می‌دهد؟
دو سازوکار در صدای «شکم گرسنه» نقش دارند:
- هورمون گرسنگی (گرلین): وقتی مدتی غذا نخورده‌اید و بدن به انرژی نیاز دارد، این هورمون ترشح می‌شود و حرکات دستگاه گوارش را افزایش می‌دهد [2].
- کمپلکس حرکتی مهاجر (MMC): یک الگوی حرکتی چرخه‌ای در معده و روده‌ی باریک در حالت ناشتاست که نقش «نظافتچی» دارد و محتویات را به جلو می‌راند؛ این چرخه هر ۸۰ تا ۱۵۰ دقیقه تکرار می‌شود [3]. در پژوهشی که صدای روده را با حسگر صوتی ثبت کرد، صداهای طولانی‌تر در فازهای دوم و سوم این چرخه تولید می‌شدند؛ پس از خوردن غذا، این الگوی منظم از بین رفت و شاخص صدای روده بسیار بیشتر از حالت ناشتا بود [3].
پس صدای شکم هم در گرسنگی و هم بعد از غذا می‌تواند کاملاً طبیعی باشد [1][3].
علل شایع و بی‌خطر قار و قور شکم
- گرسنگی و حالت ناشتا (توضیح بالا) [2][3].
- هضم غذا: صداهای پرکار بعد از غذا خوردن طبیعی‌اند [1].
- بلعیدن هوا: هوایی که هنگام غذا خوردن بلعیده می‌شود به صدای شکم اضافه می‌کند [2].
- غذاها و نوشیدنی‌های گازساز: NHS این موارد را از عوامل افزایش گاز روده می‌داند: کلم، بروکلی، گل‌کلم، کلم بروکسل، حبوبات (لوبیا و عدس)، میوه‌های خشک مثل کشمش و زردآلو خشک، پیاز، محصولات حاوی سوربیتول و نوشیدنی‌های گازدار [4]. متخصص Cleveland Clinic هم سبزیجات چلیپایی، لبنیات، نوشابه‌ها و آبنبات‌های بدون قند را نام می‌برد [2].
- آدامس جویدن و سیگار: NHS برای کاهش گاز روده توصیه می‌کند از هر دو پرهیز شود [4].
اگر صدای شکم فقط یک صداست و درد، تب یا تغییر در اجابت مزاج ندارد، به گفته‌ی متخصص گوارش Cleveland Clinic معمولاً بی‌خطر است [2].
علت غرغر شکم و اسهال چیست؟
اسهال یعنی دفع مدفوع شل یا آبکی سه بار یا بیشتر در روز، یا بیشتر از آنچه برای شما عادی است [12]. در اسهال، روده‌ها پرکارتر می‌شوند و به همین دلیل صدای شکم بلندتر و مکررتر شنیده می‌شود؛ MedlinePlus اسهال را یکی از موقعیت‌هایی می‌داند که در آن صداهای پرکار روده دیده می‌شود [1]. علت اصلی، همان عاملی است که اسهال را ایجاد کرده است:
۱. عفونت گوارشی (گاستروانتریت) و مسمومیت غذایی
شایع‌ترین علت اسهال (و استفراغ) ناگهانی، عفونت‌های گوارشی و مسمومیت غذایی است [15]. گاستروانتریت یعنی التهاب معده و روده و معمولاً ویروسی است (نوروویروس شایع‌ترین عامل ویروسی است)، اما باکتری‌ها و انگل‌ها هم می‌توانند آن را ایجاد کنند [10]. همراه آن ممکن است تهوع، استفراغ، دل‌درد و گرفتگی شکم، تب و بی‌اشتهایی دیده شود [10]. شایع‌ترین انواع گاستروانتریت یکی دو روز طول می‌کشند [10] و اسهال معمولاً ظرف ۵ تا ۷ روز بهبود می‌یابد [15]. MedlinePlus هم «عفونت روده» را از علل صدای پرکار روده ذکر کرده است [1].
۲. عدم تحمل لاکتوز
در عدم تحمل لاکتوز، بدن قند شیر (لاکتوز) را به‌خوبی هضم نمی‌کند. علائم آن شامل درد یا ناراحتی شکم، نفخ، دفع گاز، قار و قور شکم، اسهال یا یبوست و تهوع است [5]. طبق NHS، علائم ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت پس از مصرف خوراکی‌های حاوی لاکتوز شروع شوند [5]؛ Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که ناراحتی گاهی تا یکی دو روز بعد هم ظاهر می‌شود، چون لاکتوز هضم‌نشده در روده‌ی بزرگ آب بیشتری جذب می‌کند و باکتری‌ها با تخمیر آن گاز می‌سازند [6].
۳. سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
علائم اصلی IBS درد یا گرفتگی شکم (معمولاً بدتر بعد از غذا و بهتر بعد از اجابت مزاج)، نفخ، اسهال و یبوست است و دفع گاز زیاد هم دیده می‌شود [7]. الکل، کافئین، غذاهای تند یا چرب، استرس و اضطراب و مصرف آنتی‌بیوتیک می‌توانند علائم را تشدید کنند [7]. برای آشنایی کامل، مقاله‌ی سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)؛ علائم، انواع و مدیریت را بخوانید.
۴. بیماری سلیاک
در سلیاک، سیستم ایمنی پس از خوردن گلوتن (پروتئین گندم، جو و چاودار) به بافت‌های خود بدن حمله می‌کند [8]. اسهال، دل‌درد، نفخ و دفع گاز، سوءهاضمه، کاهش وزن ناخواسته و خستگی از علائم آن هستند [8]. نکته‌ی مهم: تا زمان انجام آزمایش‌ها، گلوتن را خودسرانه از رژیم حذف نکنید، چون نتیجه‌ی آزمایش را مخدوش می‌کند [8]. بیشتر بخوانید: بیماری سلیاک: علل، علائم، روش‌های تشخیص و رژیم غذایی بدون گلوتن.
۵. رشد بیش از حد باکتری‌های روده‌ی کوچک (SIBO)
SIBO به عدم تعادل میکروب‌های روده گفته می‌شود و می‌تواند با نفخ، گاز، اسهال، درد شکم، تهوع و گاهی کاهش وزن همراه باشد [9]. تشخیص آن با آزمایش تنفسی (اندازه‌گیری هیدروژن و/یا متان در بازدم) انجام می‌شود و درمان استاندارد، دوره‌ی آنتی‌بیوتیک با تجویز پزشک است [9].
۶. بیماری‌های التهابی روده، آلرژی غذایی و خونریزی گوارشی
بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، آلرژی غذایی و خونریزی دستگاه گوارش از علل صدای پرکار روده هستند [1] و کرون و IBS از علل اسهال مزمن‌اند [13]. اگر اسهال طولانی، خونی یا همراه کاهش وزن است، ارزیابی تخصصی لازم است. بیشتر بخوانید: بیماری کرون (Crohn’s Disease) چیست؟
۷. داروها و سایر عدم تحمل‌های غذایی
آنتی‌بیوتیک‌ها و آنتی‌اسیدهای حاوی منیزیم می‌توانند اسهال ایجاد کنند [13]؛ عدم تحمل فروکتوز و ساکارز هم از علل اسهال پس از مصرف خوراکی‌های محرک هستند [13]. داروی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید و با پزشک مشورت کنید.
۸. انسداد نسبی روده (نادر اما مهم)
شاید عجیب باشد، اما در انسداد نسبی روده ممکن است اسهال هم دیده شود، همراه با درد و گرفتگی شکم، نفخ، تهوع و استفراغ [17]. انسداد روده اورژانس پزشکی است (بخش علائم خطر را ببینید) [17].
طول مدت اسهال چه می‌گوید؟
| نوع | مدت (طبق NIDDK) [12] | نکته |
|---|---|---|
| حاد | معمولاً کمتر از یک هفته و خودبه‌خود خوب می‌شود | اغلب عفونی [15][10] |
| پایدار (Persistent) | بیش از ۲ و کمتر از ۴ هفته | نیاز به بررسی پزشک |
| مزمن | دست‌کم ۴ هفته (مداوم یا متناوب) | بررسی علل مانند عدم تحمل غذایی، IBS، سلیاک، کرون [13] |
برای قار و قور شکم و اسهال چه کنیم؟ (مراقبت در خانه)
اگر علائم خطر (پایین‌تر) ندارید، این اقدامات منطبق با توصیه منابع معتبر است:
- مایعات کافی بنوشید. مهم‌ترین کار در اسهال پیشگیری از کم‌آبی است [15]. نوشیدن آب و مایعات دارای الکترولیت مانند محلول‌های خوراکی آب‌رسانی (ORS) یا سوپ رقیق توصیه می‌شود [11][15].
- استراحت کنید و هر وقت توانستید غذا بخورید؛ از غذاهای چرب و تند پرهیز کنید [15]. Cleveland Clinic غذاهای ساده‌ای مثل موز، برنج، پوره‌ی سیب و نان تست را پیشنهاد می‌کند و مصرف کافئین، الکل و غذاهای چرب را توصیه نمی‌کند [11].
- از انتشار عفونت جلوگیری کنید: دست‌ها را مرتب بشویید و تا دست‌کم ۲ روز پس از قطع اسهال یا استفراغ به محل کار یا مدرسه نروید [15].
- اگر به لبنیات مشکوک هستید، کاهش یا حذف خوراکی‌های حاوی لاکتوز علائم را کم می‌کند [5]؛ اما برای تشخیص قطعی با پزشک مشورت کنید.
راه‌های کاهش صدای شکم در حالت عادی
- وعده‌های غذایی کوچک‌تر و با دفعات بیشتر بخورید [4].
- آرام غذا بخورید و بنوشید و با دهان بسته و کامل بجوید تا هوای کمتری بلعیده شود [4][2].
- به‌طور منظم ورزش کنید و فعال بمانید [4][2].
- مصرف غذاهای گازساز و نوشیدنی‌های گازدار را کم کنید و آدامس نجوید [4][2].
- اگر رژیم کاهش وزن دارید و صدای شکم آزارتان می‌دهد، متخصص Cleveland Clinic به حفظ نظم اجابت مزاج اشاره می‌کند [2].
برای قار و قور شکم چه قرصی بخوریم؟
قرص واحدی برای «قطع صدای شکم» وجود ندارد؛ درمان به علت آن بستگی دارد و صدای طبیعی شکم نیازی به دارو ندارد [2]. در مورد اسهال حاد:
- داروساز ممکن است پودر ORS یا داروی ضداسهال لوپرامید را پیشنهاد کند؛ لوپرامید برای کودکان زیر ۱۲ سال مناسب نیست [15].
- اگر تب یا اسهال خونی دارید، داروی ضداسهال بدون نسخه مصرف نکنید، مگر اینکه پزشک بگوید بی‌خطر است [14][11].
- درمان SIBO با آنتی‌بیوتیک فقط با تشخیص و تجویز پزشک انجام می‌شود [9]. آنتی‌بیوتیک را خودسرانه مصرف نکنید.
- در عدم تحمل لاکتوز، مکمل‌های آنزیم لاکتاز برای برخی افراد مفید است [5].
هشدار: هر دارویی — حتی بدون نسخه — را فقط با مشورت داروساز یا پزشک و طبق دستور برچسب مصرف کنید؛ مصرف دارو در بارداری، شیردهی، کودکان و بیماری‌های زمینه‌ای نیاز به مشورت پزشک دارد.
چه دمنوشی برای غرغر شکم خوب است؟
NHS برای کاهش گاز روده، امتحان کردن چای نعناع را پیشنهاد می‌کند [4]. در منابع معتبری که برای این مقاله بررسی شد، شواهدی درباره‌ی اثر مستقیم دمنوش‌ها بر «قطع صدای شکم» یا درمان اسهال پیدا نشد؛ اگر اسهال دارید، اولویت با جبران مایعات است [15].
آیا صدای شکم خطرناک است؟ (صدای شکم نشانه چیست؟)
در بیشتر موارد نه. صدای شکم به‌تنهایی و بدون علامت دیگر معمولاً بی‌خطر است [2]. اما این موارد نیاز به توجه دارند:
- صدای شکم همراه با درد، تب یا تغییر در اجابت مزاج [2].
- صدای روده بسیار زیر و تیز (احتمال انسداد اولیه) یا سکوت ناگهانی پس از صداهای پرکار (احتمال پارگی یا مرگ بافت روده) [1].
- همراهی با خونریزی از مقعد، تهوع، استفراغ، یا اسهال و یبوست طولانی — در این حالت MedlinePlus توصیه به تماس با پزشک می‌کند [1].
انسداد روده: وقتی صدای شکم اورژانسی است
انسداد روده یعنی بسته شدن نسبی یا کامل روده‌ی باریک یا بزرگ و یک اورژانس پزشکی است [17]. علائم آن شامل درد و گرفتگی شکم، نفخ، تهوع، استفراغ، بی‌اشتهایی و نشانه‌های کم‌آبی است؛ در انسداد کامل معمولاً دفع مدفوع و حتی گاز ممکن نیست [17]. اگر خون‌رسانی بخشی از روده قطع شود (خفگی یا Strangulation)، بافت روده از بین می‌رود و خطر عفونت شدید و حتی مرگ وجود دارد [17]. با دیدن این علائم منتظر نمانید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید [17]. اگر صدای شکم با یبوست همراه است، مقاله‌ی یبوست؛ علل، علائم هشداردهنده و روش‌های مدیریت را هم ببینید.
صدا دادن شکم در بارداری
در منابعی که بررسی کردیم، صدای شکم به‌عنوان «نشانه‌ی بارداری» معرفی نشده است. در دوران بارداری، باد گیرکرده (گاز) و یبوست از علل شایع و معمولاً بی‌خطر دل‌دردهای خفیف هستند [18] و احساس پری و نفخ هم از علائم سوءهاضمه‌ی بارداری است که تغییرات هورمونی در آن نقش دارد [19]. اما اگر دل‌درد با خونریزی یا لکه‌بینی، انقباض‌های منظم، کمردرد، ترشح یا نشت غیرعادی مایع از واژن، سوزش یا تکرر ادرار همراه است، یا درد شدید است و پس از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه استراحت برطرف نمی‌شود، فوراً با ماما یا بیمارستان تماس بگیرید [18]. بیشتر بخوانید: نفخ در بارداری؛ علل شایع و روش‌های کاهش ناراحتی.
صدای شکم و اسهال در کودکان
در شیرخواران و کودکان، اگر اسهال بیش از ۲ روز طول بکشد، تب ۳۸ درجه سانتی‌گراد (۱۰۰.۴ فارنهایت) یا بالاتر وجود داشته باشد، یا کودک بالای ۳ ماه بیش از ۱۲ ساعت استفراغ کند، با پزشک تماس بگیرید [14]. لوپرامید برای کودکان زیر ۱۲ سال مناسب نیست [15]. راهنمای کامل: اسهال کودکان؛ بررسی کامل علل، علائم و روش‌های درمان.
پزشک چگونه علت صدای شکم را پیدا می‌کند؟
پزشک درباره‌ی علائم (از چه زمانی، الگو، علائم همراه) سؤال می‌کند و شکم را معاینه می‌کند؛ بسته به شرایط ممکن است آزمایش خون، عکس رادیولوژی، سی‌تی‌اسکن یا آندوسکوپی درخواست شود [1]. برای عدم تحمل لاکتوز ممکن است رژیم حذف لاکتوز، آزمایش خون یا تست تنفسی هیدروژن پیشنهاد شود [5]؛ SIBO هم با تست تنفسی بررسی می‌شود [9].
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
| فوریت | علائم |
|---|---|
| اورژانس (همین حالا — تماس با ۱۱۵ یا مراجعه به اورژانس) | درد شکم ناگهانی یا شدید، یا دردی که با لمس شکم بیشتر می‌شود [16] • استفراغ خونی یا شبیه تفاله قهوه، یا استفراغ سبز [15] • مدفوع خونی یا سیاه [16] • ناتوانی در دفع مدفوع یا گاز همراه درد، نفخ یا استفراغ [16][17] • صدای روده بسیار زیر و تیز یا سکوت ناگهانی پس از صداهای پرکار همراه با درد [1] • تنگی نفس، درد قفسه سینه [16] یا گیجی [15] |
| همان روز (مشورت فوری با پزشک) | نشانه‌های کم‌آبی: تشنگی شدید یا خشکی دهان، ادرار کمتر از معمول، ادرار تیره، سرگیجه [13][15][14] • نمی‌توانید مایعات را نگه دارید [15] • اسهال خونی [15] • تب بالا؛ MedlinePlus برای بزرگسالان تب بالای ۳۸.۳ درجه سانتی‌گراد (۱۰۱ فارنهایت) را ذکر می‌کند [14][13] • شش بار یا بیشتر مدفوع شل در روز [13] • سفر اخیر به خارج از کشور [14] |
| نوبت پزشک عمومی یا متخصص گوارش | اسهالی که در بزرگسالان بیش از ۲ روز طول بکشد (NIDDK [13])؛ منابع دیگر ۵ روز [14] و ۷ روز [15] را ذکر کرده‌اند — هرچه علائم شدیدتر باشد زودتر مراجعه کنید • علائمی که بعد از خوردن غذاهای خاص تکرار می‌شوند [5] • تغییر در اجابت مزاج، خون در مدفوع یا نفخ و ناراحتی به مدت ۳ هفته، یا کاهش وزن بی‌دلیل [5][4] • علائم شبیه IBS بیش از ۴ هفته [7] • صدای شکمی که آزارتان می‌دهد، حتی بدون علامت دیگر [2] |
به کدام پزشک مراجعه کنم؟ برای شروع می‌توانید به پزشک عمومی مراجعه کنید؛ برای علائم مکرر یا طولانی، متخصص گوارش و کبد بهترین گزینه است. از طریق طبیب‌یاب می‌توانید متخصص گوارش و کبد نزدیک خود را پیدا کرده و نوبت آنلاین بگیرید.
جدول خلاصه‌ی علل صدای شکم
| علت | علائم همراه شایع | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| گرسنگی / هضم طبیعی | فقط صدا، بدون درد [2][1] | نیازی به درمان نیست [2] |
| هوای بلعیده‌شده / غذاهای گازساز | نفخ، دفع گاز [2][4] | اصلاح عادات غذایی [4] |
| گاستروانتریت / مسمومیت غذایی | اسهال، تهوع، استفراغ، دل‌درد، تب [10] | مایعات کافی، استراحت؛ مراقب علائم کم‌آبی [15] |
| عدم تحمل لاکتوز | نفخ، گاز، قار و قور، اسهال پس از لبنیات [5] | مشورت با پزشک؛ کاهش لاکتوز [5] |
| IBS | درد یا گرفتگی، نفخ، اسهال/یبوست [7] | مراجعه به پزشک اگر بیش از ۴ هفته [7] |
| سلیاک | اسهال، نفخ، کاهش وزن، خستگی [8] | آزمایش پیش از حذف گلوتن [8] |
| SIBO | نفخ، گاز، اسهال، درد شکم [9] | تست تنفسی و درمان با تجویز پزشک [9] |
| کرون / کولیت / خونریزی گوارشی | صدای پرکار روده، اسهال مزمن [1][13] | ارزیابی متخصص گوارش |
| انسداد روده | درد و گرفتگی، استفراغ، نفخ، عدم دفع گاز/مدفوع [17] | اورژانس [17] |
نوبت متخصص گوارش با طبیب‌یاب: اگر صدای شکم با اسهال طولانی، درد یا علائم هشدار همراه است، برای بررسی به پزشک مراجعه کنید. برای پیدا کردن متخصص گوارش و کبد و گرفتن نوبت، فهرست متخصصان گوارش در طبیب‌یاب را ببینید.
سؤالات متداول
علت اسهال و غرغر شکم چیست؟
در اسهال روده‌ها پرکارتر می‌شوند و صدای بیشتری تولید می‌کنند [1]. شایع‌ترین علت اسهال ناگهانی، عفونت گوارشی و مسمومیت غذایی است [15]؛ در موارد مکرر، عدم تحمل لاکتوز، IBS، سلیاک، SIBO و بیماری‌های التهابی روده مطرح‌اند [5][7][8][9][1].
آیا صدای شکم خطرناک است؟
معمولاً نه؛ صدای شکم بدون درد، تب یا تغییر در اجابت مزاج بی‌خطر است [2]. صدای بسیار زیر و تیز یا سکوت ناگهانی پس از صدای پرکار، به‌ویژه همراه درد، می‌تواند نشانه‌ی انسداد یا آسیب جدی روده باشد و نیاز به مراجعه‌ی فوری دارد [1][17].
برای قار و قور شکم چه قرصی بخوریم؟
قرص مشخصی برای قطع صدای شکم وجود ندارد و درمان به علت بستگی دارد. در اسهال حاد، داروساز ممکن است ORS یا لوپرامید پیشنهاد کند (لوپرامید برای زیر ۱۲ سال مناسب نیست) [15]؛ اگر تب یا اسهال خونی دارید، داروی ضداسهال مصرف نکنید مگر با نظر پزشک [14][11].
چه دمنوشی برای غرغر شکم خوب است؟
NHS برای کاهش گاز روده چای نعناع را پیشنهاد می‌کند [4]، اما شواهدی درباره‌ی اثر مستقیم دمنوش بر قطع صدای شکم در منابع بررسی‌شده یافت نشد.
برای شکم درد و اسهال چه چیزی خوب است؟
مایعات فراوان (آب، ORS)، استراحت و غذاهای ساده؛ از غذاهای چرب و تند، کافئین و الکل پرهیز کنید [15][11]. اگر درد شدید است، خون در مدفوع دارید یا علائم کم‌آبی دارید، به پزشک مراجعه کنید [15][16].
صدای آب در شکم نشانه چیست؟
صدای شکم به نسبت مایع و مواد نیمه‌جامد داخل روده و انقباض عضلات روده بستگی دارد [2]؛ بنابراین صدای «قل‌قل» معمولاً بخشی از هضم طبیعی است. در اسهال که محتوای روده آبکی‌تر و روده پرکارتر است، این صدا بیشتر شنیده می‌شود [1].
چرا شکمم بعد از غذا صدا می‌دهد؟
صداهای پرکار روده بعد از غذا خوردن طبیعی‌اند [1]. پژوهش‌ها نشان داده‌اند پس از خوردن غذا، شاخص صدای روده بسیار بیشتر از حالت ناشتا می‌شود [3].
صدا دادن شکم در بارداری نشانه چیست؟
در منابع بررسی‌شده، صدای شکم نشانه‌ی بارداری معرفی نشده است. در بارداری، گاز و یبوست از علل شایع دل‌دردهای خفیف‌اند [18]؛ اما درد همراه با خونریزی، انقباض منظم یا دردی که با استراحت برطرف نشود نیاز به تماس فوری با ماما یا بیمارستان دارد [18].
سلب مسئولیت: این مطلب مجله سلامت طبیب‌یاب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان توسط پزشک نیست. در صورت وجود علائم هشدار، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید. هیچ دارویی را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع، قطع یا تغییر ندهید.
منابع
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) — Abdominal sounds. https://medlineplus.gov/ency/article/003137.htm
- Cleveland Clinic — Health Essentials Podcast: Can You Silence a Growling Stomach? with Christine Lee, MD. https://my.clevelandclinic.org/podcasts/health-essentials/can-you-silence-a-growling-stomach-with-christine-lee-md
- Du X, Allwood G, Webberley KM, Osseiran A, Marshall BJ. Bowel Sounds Identification and Migrating Motor Complex Detection with Low-Cost Piezoelectric Acoustic Sensing Device. Sensors (Basel). 2018;18(12):4240. doi:10.3390/s18124240 (PMC6308494). https://www.ebi.ac.uk/europepmc/webservices/rest/PMC6308494/fullTextXML
- NHS — Flatulence. https://www.nhs.uk/conditions/flatulence/
- NHS — Lactose intolerance. https://www.nhs.uk/conditions/lactose-intolerance/
- Cleveland Clinic — Lactose Intolerance. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/7317-lactose-intolerance
- NHS — Irritable bowel syndrome (IBS): Symptoms. https://www.nhs.uk/conditions/irritable-bowel-syndrome-ibs/symptoms/
- NHS — Coeliac disease. https://www.nhs.uk/conditions/coeliac-disease/
- Cleveland Clinic — Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO). https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21820-small-intestinal-bacterial-overgrowth-sibo
- Cleveland Clinic — Gastroenteritis. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/gastroenteritis
- Cleveland Clinic — Diarrhea. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4108-diarrhea
- NIDDK (NIH) — Definition & Facts for Diarrhea. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/diarrhea/definition-facts
- NIDDK (NIH) — Symptoms & Causes of Diarrhea. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/diarrhea/symptoms-causes
- MedlinePlus — Diarrhea. https://medlineplus.gov/ency/article/003126.htm
- NHS — Diarrhoea and vomiting. https://www.nhs.uk/conditions/diarrhoea-and-vomiting/
- NHS — Stomach ache. https://www.nhs.uk/conditions/stomach-ache/
- Cleveland Clinic — Bowel Obstruction. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/bowel-obstruction
- NHS — Stomach pain in pregnancy. https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/stomach-pain/
- NHS — Indigestion and heartburn in pregnancy. https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/indigestion-and-heartburn/
