نویسنده: آیدا حبیبی

واکسیناسیون یکی از موفق‌ترین دستاوردهای پزشکی پیشگیرانه در تاریخ بشر است. بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی (WHO)، برنامهٔ ایمن‌سازی کودکان در پنجاه سال گذشته دست‌کم ۱۵۴ میلیون جان انسان را نجات داده است. این مقاله به‌صورت کلی و اطلاع‌رسانی عمومی، اهمیت واکسیناسیون، نحوهٔ عملکرد آن، مروری بر واکسن‌های اصلی دوران کودکی و پاسخ علمی […]

هپاتیت B یک عفونت ویروسی کبد است که توسط ویروس هپاتیت B (Hepatitis B Virus – HBV) ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند به‌صورت حاد (کوتاه‌مدت) یا مزمن (بلندمدت) بروز کند و در صورت مزمن‌شدن، خطر آسیب جدی و پیش‌رونده به کبد را افزایش می‌دهد. برای آشنایی کلی‌تر با انواع هپاتیت ویروسی، می‌توانید به مقالهٔ «هپاتیت» […]

یکی از رایج‌ترین نگرانی‌هایی که در فضای تناسب اندام و رژیم‌های پرپروتئین شنیده می‌شود این است که «مصرف زیاد پروتئین به کلیه آسیب می‌زند». این نگرانی معمولاً بدون تفکیک دو گروه کاملاً متفاوت مطرح می‌شود: افراد با کلیهٔ سالم و افرادی که از قبل به بیماری مزمن کلیوی (Chronic Kidney Disease یا CKD) مبتلا هستند. […]

شاید مدتی است نوک انگشت‌هایتان گزگز می‌کند و خستگی‌تان با خواب هم برطرف نمی‌شود، یا در برگه‌ی آزمایش، عدد B12 از محدوده‌ی طبیعی پایین‌تر آمده و نمی‌دانید چقدر جدی است. کمبود ویتامین B12 شایع و قابل درمان است، اما اگر دیر تشخیص داده شود، بعضی آسیب‌های عصبی آن ممکن است ماندگار شود [4][5]. خبر خوب […]

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism) وضعیتی است که در آن غدهٔ تیروئید (Thyroid Gland) به اندازهٔ کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کند. این هورمون‌ها نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم (Metabolism)، دمای بدن، ضربان قلب و عملکرد کلی اندام‌ها دارند. وقتی سطح هورمون‌های تیروئید کاهش می‌یابد، فرآیندهای بدن کند می‌شوند و طیف گسترده‌ای از علائم بروز می‌کند. کم‌کاری تیروئید […]

کم‌خونی فقر آهن (Iron-Deficiency Anemia) شایع‌ترین نوع کم‌خونی تغذیه‌ای در کودکان جهان است. طبق داده‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO)، کمبود آهن نه‌تنها باعث کاهش تولید گلبول‌های قرمز می‌شود، بلکه می‌تواند بر رشد مغز و توسعه شناختی کودکان اثرات ماندگاری بر جای گذارد. یک مرور نظام‌مند منتشرشده در مجله Journal of Global Health (2026) شیوع جهانی […]

روی برگه‌ی جواب آزمایش نوشته «PSA: 5.2 ng/mL» و کنارش یک علامت ستاره خورده، یا پزشک در نسخه نوشته «PSA توتال و فری» و نمی‌دانید این سه حرف یعنی چه. PSA اسم یک بیماری نیست، اسم پروتئینی است که پروستات می‌سازد، و عدد بالای آن هم به‌تنهایی یعنی سرطان نیست. معنی دقیق عددتان را باید […]

پزشک برای سرفه‌ای که هفته‌هاست رهایتان نمی‌کند، یا برای التهاب مجرای ادراری که با درمان معمول خوب نشده، آزمایش مایکوپلاسما نوشته است و حالا می‌خواهید بدانید این آزمایش دنبال چه می‌گردد و جوابش را چطور باید خواند. «آزمایش مایکوپلاسما» یک آزمایش واحد نیست: بسته به اینکه پزشک به عفونت تنفسی شک دارد یا تناسلی، نمونه […]

جواب آزمایش‌تان را گرفته‌اید، بالای یک بخش نوشته شده «Lipid profile» و کنار عددها کلمه‌هایی مثل «Optimal» یا «Borderline high» آمده است. شاید ردیف‌هایی مثل «Non-HDL» یا «Atherogenic factor» هم دیده باشید و ندانید چه معنایی دارند. پروفایل لیپیدی همان آزمایش چربی خون است که کلسترول تام، LDL، HDL و تری‌گلیسیرید را اندازه می‌گیرد و […]

جواب آزمایش را گرفته‌اید و کنار CA125 عددی بالاتر از محدوده‌ی مرجع نوشته شده است، یا پزشک این آزمایش را برایتان نوشته و نمی‌دانید چرا؟ طبیعی است که اول فکرتان به سرطان برود، ولی بیشتر زنان سالمی که CA125 بالا دارند سرطان تخمدان یا سرطان دیگری ندارند [2]. قاعدگی، بارداری، اندومتریوز، فیبروم رحم، عفونت لگن […]

احتمالاً پزشک روی برگه‌ی درخواست آزمایش‌تان «CA125» نوشته یا این کلمه را در جواب آزمایش دیده‌اید و می‌خواهید بدانید برای چیست. CA125 یک آزمایش خون است که مقدار پروتئینی به همین نام را اندازه می‌گیرد و بیشتر در بررسی و پیگیری سرطان تخمدان به کار می‌رود [1]. نکته‌ی مهم این است که این آزمایش به‌تنهایی […]

جواب آزمایش را گرفته‌اید و کنار CEA، CA 19-9 یا CA 125 عددی بالاتر از محدوده‌ی مرجع نوشته شده است، یا نمی‌دانید چرا پزشک تومور مارکر نوشته است؟ بالا بودن تومور مارکر به‌تنهایی به معنای سرطان نیست، چون بیماری‌های غیرسرطانی هم می‌توانند آن را بالا ببرند [1][4]. این آزمایش بیشتر بعد از تشخیص سرطان و […]