ملاسما (لک صورت)؛ علل، تشخیص و اصول مدیریت
بیماری‌های پوست 25 شهریور 1405

ملاسما (لک صورت)؛ علل، تشخیص و اصول مدیریت

ملاسما (Melasma) که در فارسی محاوره‌ای اغلب «لک صورت» نامیده می‌شود، یک اختلال اکتسابی و شایع پیگمانتاسیون پوست است که به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای تا قهوه‌ای‌مایل‌به‌خاکستری و متقارن روی نواحی در معرض آفتاب صورت ظاهر می‌شود؛ به‌ویژه گونه‌ها، پیشانی، چانه و بالای لب. این وضعیت با چالش‌های تشخیصی و درمانی پایدار همراه است و تمایل به […]

بیماری گریوز (Graves Disease) چیست؟
غدد و تیروئید 25 شهریور 1405

بیماری گریوز (Graves Disease) چیست؟

بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) است که در آن سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به غدهٔ تیروئید حمله می‌کند و باعث تولید بیش‌ازحد هورمون‌های تیروئیدی می‌شود. بر اساس اطلاعات انجمن تیروئید آمریکا (American Thyroid Association) و مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیماری گریوز شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است […]

برونشیولیت و عفونت RSV در شیرخواران چیست؟
کودکان و نوزادان 24 شهریور 1405

برونشیولیت و عفونت RSV در شیرخواران چیست؟

برونشیولیت (Bronchiolitis) نوعی عفونت شایع دستگاه تنفسی تحتانی است که در آن راه‌های هوایی بسیار کوچک ریه، موسوم به برونشیول‌ها (Bronchioles)، دچار التهاب و تورم می‌شوند. این التهاب باعث تجمع ترشحات و تنگ‌شدن مسیر عبور هوا می‌شود و در نتیجه تنفس کودک با مشکل مواجه می‌گردد. برونشیولیت یکی از شایع‌ترین علل بستری شیرخواران در فصل‌های […]

بیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease) چیست؟

بیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease) چیست؟

بیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease یا CKD) به آسیب ساختاری یا کاهش تدریجی و پایدار عملکرد کلیه‌ها گفته می‌شود که حداقل سه ماه طول کشیده باشد. مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) این بیماری را این‌گونه تعریف می‌کند: کلیه‌ها آسیب دیده‌اند یا در ساختارشان مشکلی دارند و دیگر نمی‌توانند خون […]

نویسنده: آیدا حبیبی

تمام مطالب پزشکی سایت را می‌توانید برای بروز کردن اطلاعات خود در این قسمت بخوانید.

هپاتیت B: راه‌های انتقال، عوارض بلندمدت و پیشگیری با واکسن

هپاتیت B: راه‌های انتقال، عوارض بلندمدت و پیشگیری با واکسن

هپاتیت B یک عفونت ویروسی کبد است که توسط ویروس هپاتیت B (Hepatitis B Virus – HBV) ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند به‌صورت حاد (کوتاه‌مدت) یا مزمن (بلندمدت) بروز کند و در صورت مزمن‌شدن، خطر آسیب جدی و پیش‌رونده به کبد را افزایش می‌دهد. برای آشنایی کلی‌تر با انواع هپاتیت ویروسی، می‌توانید به مقالهٔ «هپاتیت» […]

مصرف زیاد پروتئین و تأثیر آن بر کلیه در افراد سالم

مصرف زیاد پروتئین و تأثیر آن بر کلیه در افراد سالم

یکی از رایج‌ترین نگرانی‌هایی که در فضای تناسب اندام و رژیم‌های پرپروتئین شنیده می‌شود این است که «مصرف زیاد پروتئین به کلیه آسیب می‌زند». این نگرانی معمولاً بدون تفکیک دو گروه کاملاً متفاوت مطرح می‌شود: افراد با کلیهٔ سالم و افرادی که از قبل به بیماری مزمن کلیوی (Chronic Kidney Disease یا CKD) مبتلا هستند. […]

کمبود ویتامین B12؛ نشانه‌های عصبی و خونی و تفسیر آزمایش

کمبود ویتامین B12؛ نشانه‌های عصبی و خونی و تفسیر آزمایش

ویتامین B12 (کوبالامین / Cobalamin) یک ویتامین محلول در آب است که برای ساخت گلبول‌های قرمز خون، سنتز DNA، و عملکرد سالم دستگاه عصبی ضروری است. کمبود این ویتامین می‌تواند طیف وسیعی از اختلالات خونی و عصبی ایجاد کند که در صورت تأخیر در تشخیص، بخشی از آن‌ها برگشت‌ناپذیر خواهند بود. این مقاله به بررسی […]

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism)؛ علائم، تشخیص و درمان

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism)؛ علائم، تشخیص و درمان

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism) وضعیتی است که در آن غدهٔ تیروئید (Thyroid Gland) به اندازهٔ کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کند. این هورمون‌ها نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم (Metabolism)، دمای بدن، ضربان قلب و عملکرد کلی اندام‌ها دارند. وقتی سطح هورمون‌های تیروئید کاهش می‌یابد، فرآیندهای بدن کند می‌شوند و طیف گسترده‌ای از علائم بروز می‌کند. کم‌کاری تیروئید […]

کم‌خونی فقر آهن در کودکان؛ علائم، تشخیص و پیشگیری

کم‌خونی فقر آهن در کودکان؛ علائم، تشخیص و پیشگیری

کم‌خونی فقر آهن (Iron-Deficiency Anemia) شایع‌ترین نوع کم‌خونی تغذیه‌ای در کودکان جهان است. طبق داده‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO)، کمبود آهن نه‌تنها باعث کاهش تولید گلبول‌های قرمز می‌شود، بلکه می‌تواند بر رشد مغز و توسعه شناختی کودکان اثرات ماندگاری بر جای گذارد. یک مرور نظام‌مند منتشرشده در مجله Journal of Global Health (2026) شیوع جهانی […]

آزمایش PSA چیست؟ غربالگری سلامت پروستات در مردان

آزمایش PSA چیست؟ غربالگری سلامت پروستات در مردان

آزمایش PSA (Prostate-Specific Antigen — آنتی‌ژن اختصاصی پروستات) یکی از آزمایش‌های خونی است که برای غربالگری سرطان پروستات و پایش برخی بیماری‌های خوش‌خیم این غده کاربرد دارد. این آزمایش یک پروتئین ساخته‌شده توسط سلول‌های طبیعی و سرطانی پروستات را در خون اندازه می‌گیرد. مقدار PSA معمولاً به‌صورت نانوگرم در میلی‌لیتر (ng/mL) بیان می‌شود و افزایش […]

آزمایش مایکوپلاسما؛ کاربرد، روش انجام و تفسیر نتایج

آزمایش مایکوپلاسما؛ کاربرد، روش انجام و تفسیر نتایج

مایکوپلاسما (Mycoplasma) نام گروهی از باکتری‌های بسیار کوچک است که دیوارهٔ سلولی ندارند و به همین دلیل با بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌های رایج مقاومت نشان می‌دهند. این ویژگی تشخیص آزمایشگاهی را ضروری می‌کند؛ زیرا با رنگ‌آمیزی گرم (Gram stain) قابل شناسایی نیستند. آزمایش مایکوپلاسما در دو حوزهٔ اصلی به کار می‌رود: عفونت‌های تنفسی (عمدتاً ناشی از […]

آزمایش چربی خون؛ خواندن نتایج پروفایل لیپیدی بر اساس سن و جنس

آزمایش چربی خون؛ خواندن نتایج پروفایل لیپیدی بر اساس سن و جنس

آزمایش چربی خون — که در پزشکی با عنوان پروفایل لیپیدی (Lipid Panel) یا لیپیدوگرام (Lipidogram) شناخته می‌شود — یکی از پایه‌ای‌ترین آزمایش‌های ارزیابی سلامت قلب و عروق است. این آزمایش چهار شاخص اصلی را اندازه‌گیری می‌کند: کلسترول تام (Total Cholesterol)، لیپوپروتئین کم‌چگال (LDL-C)، لیپوپروتئین پرچگال (HDL-C) و تری‌گلیسیرید (Triglycerides). درک درست نتایج این آزمایش […]

CA125 بالا یعنی چه؟ تفسیر نتایج آزمایش به زبان ساده

CA125 بالا یعنی چه؟ تفسیر نتایج آزمایش به زبان ساده

دریافت برگه‌ی آزمایش با عدد بالاتر از حد مرجع می‌تواند نگران‌کننده به نظر برسد، اما بالا بودن CA125 در اغلب موارد به سرطان مربوط نمی‌شود. مطالعات نشان می‌دهند که حدود ۸۰٪ از افرادی که سطح CA125 بالاتر از ۳۵ واحد بر میلی‌لیتر دارند، مبتلا به سرطان تخمدان نیستند. این مقاله به شما کمک می‌کند نتیجه‌ی […]

آزمایش CA125 چیست و چه زمانی تجویز می‌شود؟

آزمایش CA125 چیست و چه زمانی تجویز می‌شود؟

آزمایش CA125 یک آزمایش خون است که میزان پروتئینی به نام آنتی‌ژن سرطانی ۱۲۵ (Cancer Antigen 125) را در خون اندازه‌گیری می‌کند. این پروتئین بر روی سطح برخی سلول‌ها، از جمله سلول‌های پوشاننده تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی، پریتوئن (پرده شکمی)، جنب (پلور) و پریکارد (پرده قلب) یافت می‌شود. CA125 در درجه اول به‌عنوان یک مارکر توموری […]

تومور مارکر در آزمایش خون؛ کاربرد و محدودیت‌های آن

تومور مارکر در آزمایش خون؛ کاربرد و محدودیت‌های آن

آزمایش تومور مارکر (Tumor Marker Test) یکی از ابزارهای آزمایشگاهی است که پزشکان برای پایش بیماران مبتلا به سرطان، ارزیابی پاسخ به درمان، و بررسی احتمال عود بیماری به کار می‌برند. با این حال، درک درست از آنچه این آزمایش می‌گوید — و به‌ویژه آنچه نمی‌گوید — برای بیماران و خانواده‌هایشان اهمیت حیاتی دارد. در […]

سونوگرافی داپلر (Doppler Ultrasound) چیست؟

سونوگرافی داپلر (Doppler Ultrasound) چیست؟

سونوگرافی داپلر نوعی از تصویربرداری اولتراسوند است که برای بررسی جهت، سرعت و وجود جریان خون در عروق (شریان‌ها و وریدها) و همچنین در جفت و جنین در دوران بارداری به کار می‌رود. این روش غیرتهاجمی است و بر پایهٔ ارسال امواج صوتی با فرکانس بالا و ثبت بازتاب آن‌ها از سطح گلبول‌های خونی در […]