صافی کف پا (Flat feet یا Pes planus) یعنی کف پا هنگام ایستادن صاف روی زمین قرار بگیرد و قوس داخلی پا از زمین فاصله نداشته باشد. طبق توضیح خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS)، این وضعیت شایع است، معمولاً جای نگرانی ندارد و بهندرت نشانهٔ مشکلی جدی است. با این حال در برخی افراد با […]
سونوگرافی پستان (Breast Ultrasound) روشی است که با امواج صوتی از ساختارهای داخلی پستان تصویر تهیه میکند. طبق RadiologyInfo.org این روش ایمن و غیرتهاجمی است و پرتو (رادیاسیون) ندارد. در این مقاله کاربرد، تفاوت با ماموگرافی، آمادگی، مراحل، محدودیتها و شرح کلی طبقهبندی BI-RADS را مرور میکنیم. این متن اطلاعرسانی عمومی است و تشخیص یا […]
غربالگری شنوایی نوزادان (Newborn Hearing Screening) آزمونی کوتاه و بدون درد است که نشان میدهد نوزاد به بررسی بیشتر شنوایی نیاز دارد یا نه. نتیجهٔ غربالگری «تشخیص» نیست؛ فقط مشخص میکند چه کسانی باید آزمون کاملتر شنواییشناسی (ادیولوژی) بدهند. در این مقاله با روشهای OAE و ABR، زمانبندی توصیهشده، معنای «رد شدن» در غربالگری، گام […]
کاشت حلزون (Cochlear Implant) برای افرادی در نظر گرفته میشود که کمشنوایی شدید تا عمیق دارند و از سمعک سود کافی نمیبرند. این مقاله توضیح میدهد دستگاه چگونه کار میکند، با سمعک چه تفاوتی دارد، چه کسانی برای ارزیابی مراجعه میکنند، مراحل ارزیابی، جراحی، فعالسازی و توانبخشی چیست، خطرات رسمی ثبتشده کداماند و انتظار واقعبینانه […]
سونوگرافی پستان (Breast Ultrasound) روشی است که با امواج صوتی از ساختارهای داخلی پستان تصویر تهیه میکند. طبق RadiologyInfo.org این روش ایمن و غیرتهاجمی است و پرتو (رادیاسیون) ندارد. در این مقاله کاربرد، تفاوت با ماموگرافی، آمادگی، مراحل، محدودیتها و شرح کلی طبقهبندی BI-RADS را مرور میکنیم. این متن اطلاعرسانی عمومی است و تشخیص یا […]
عکس رحم، با نام تخصصی هیستروسالپنگوگرافی (Hysterosalpingography یا HSG)، یک تصویربرداری با اشعه ایکس از داخل رحم و لولههای فالوپ است که عمدتاً برای بررسی علت دشواری در باردار شدن (ناباروری) و همچنین بررسی سقط مکرر به کار میرود (RadiologyInfo.org). در این مقاله توضیح میدهیم HSG چه چیزی را نشان میدهد، چه زمانی از چرخهٔ […]
پت اسکن (Positron Emission Tomography) نوعی تصویربرداری پزشکی هستهای است که با مقدار کمی ماده رادیواکتیو (ردیاب) نشان میدهد اندامها و بافتها چگونه کار میکنند. در این مقاله توضیح میدهیم پت اسکن و پت سیتی (PET/CT) چیست، برای چه مواردی انجام میشود، پیش از آن چه آمادگی لازم است، مراحل و مدت انجام چگونه است […]
سیتی اسکن یا توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography) یک روش تصویربرداری تشخیصی است که با استفاده از اشعهٔ ایکس (X-ray) و بازسازی رایانهای، تصاویر مقطعی و دقیقی از داخل بدن تهیه میکند. در این روش، لولهٔ اشعهٔ ایکس به دور بیمار میچرخد و از زوایای مختلف تصویربرداری میکند؛ سپس رایانه این دادهها را پردازش کرده و […]
ام آر آی زانو (Knee MRI) روشی برای تصویربرداری از ساختارهای داخل مفصل زانو است. این مقاله توضیح میدهد پزشک در چه شرایطی آن را درخواست میکند، چه چیزی نشان میدهد، چگونه برای آن آماده شویم، مراحل انجام آن چگونه است، چه مواردی را باید پیش از اسکن به کادر درمان اطلاع داد و اصطلاحات […]
ام آر آی مغز (Brain MRI) روشی برای تصویربرداری از ساختار مغز است که از اشعهٔ ایکس استفاده نمیکند. در این مقاله توضیح میدهیم این روش چیست، چه زمانی درخواست میشود، پیش از انجام آن چه باید رعایت کرد، تزریق ماده حاجب چه تفاوتی ایجاد میکند و بعد از آن چه اتفاقی میافتد. دستور مرکز […]
شاید مدتی است نوک انگشتهایتان گزگز میکند و خستگیتان با خواب هم برطرف نمیشود، یا در برگهی آزمایش، عدد B12 از محدودهی طبیعی پایینتر آمده و نمیدانید چقدر جدی است. کمبود ویتامین B12 شایع و قابل درمان است، اما اگر دیر تشخیص داده شود، بعضی آسیبهای عصبی آن ممکن است ماندگار شود [4][5]. خبر خوب […]
ویتامین D (Vitamin D) یک ویتامین محلول در چربی است که بدن در پاسخ به تابش نور خورشید آن را میسازد و از برخی مواد غذایی نیز دریافت میکند. برخلاف ویتامینهای دیگر، این ترکیب در بدن مانند یک هورمون عمل میکند؛ پس از تبدیل در کبد به ۲۵-هیدروکسیویتامین D (25-Hydroxyvitamin D یا 25OHD) و سپس […]
روی برگهی جواب آزمایش نوشته «PSA: 5.2 ng/mL» و کنارش یک علامت ستاره خورده، یا پزشک در نسخه نوشته «PSA توتال و فری» و نمیدانید این سه حرف یعنی چه. PSA اسم یک بیماری نیست، اسم پروتئینی است که پروستات میسازد، و عدد بالای آن هم بهتنهایی یعنی سرطان نیست. معنی دقیق عددتان را باید […]
پزشک برای سرفهای که هفتههاست رهایتان نمیکند، یا برای التهاب مجرای ادراری که با درمان معمول خوب نشده، آزمایش مایکوپلاسما نوشته است و حالا میخواهید بدانید این آزمایش دنبال چه میگردد و جوابش را چطور باید خواند. «آزمایش مایکوپلاسما» یک آزمایش واحد نیست: بسته به اینکه پزشک به عفونت تنفسی شک دارد یا تناسلی، نمونه […]
آندومتریوز (Endometriosis) یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری را نباید با میوم رحمی (Uterine Fibroid / Leiomyoma) اشتباه گرفت؛ این دو، از نظر تعریف، محل، علائم و درمان، کاملاً متفاوتاند. در این مقاله هر دو بیماری بهطور علمی و […]
جواب آزمایشتان را گرفتهاید، بالای یک بخش نوشته شده «Lipid profile» و کنار عددها کلمههایی مثل «Optimal» یا «Borderline high» آمده است. شاید ردیفهایی مثل «Non-HDL» یا «Atherogenic factor» هم دیده باشید و ندانید چه معنایی دارند. پروفایل لیپیدی همان آزمایش چربی خون است که کلسترول تام، LDL، HDL و تریگلیسیرید را اندازه میگیرد و […]
آزمایشها و تصویربرداری پزشکی؛ راهنمای تفسیر نتایج و موارد کاربرد.