ملاسما (Melasma) که در فارسی محاورهای اغلب «لک صورت» نامیده میشود، یک اختلال اکتسابی و شایع پیگمانتاسیون پوست است که بهصورت لکههای قهوهای تا قهوهایمایلبهخاکستری و متقارن روی نواحی در معرض آفتاب صورت ظاهر میشود؛ بهویژه گونهها، پیشانی، چانه و بالای لب. این وضعیت با چالشهای تشخیصی و درمانی پایدار همراه است و تمایل به […]
بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) است که در آن سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به غدهٔ تیروئید حمله میکند و باعث تولید بیشازحد هورمونهای تیروئیدی میشود. بر اساس اطلاعات انجمن تیروئید آمریکا (American Thyroid Association) و مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیماری گریوز شایعترین علت پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است […]
برونشیولیت (Bronchiolitis) نوعی عفونت شایع دستگاه تنفسی تحتانی است که در آن راههای هوایی بسیار کوچک ریه، موسوم به برونشیولها (Bronchioles)، دچار التهاب و تورم میشوند. این التهاب باعث تجمع ترشحات و تنگشدن مسیر عبور هوا میشود و در نتیجه تنفس کودک با مشکل مواجه میگردد. برونشیولیت یکی از شایعترین علل بستری شیرخواران در فصلهای […]
بیماری مزمن کلیه (Chronic Kidney Disease یا CKD) به آسیب ساختاری یا کاهش تدریجی و پایدار عملکرد کلیهها گفته میشود که حداقل سه ماه طول کشیده باشد. مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) این بیماری را اینگونه تعریف میکند: کلیهها آسیب دیدهاند یا در ساختارشان مشکلی دارند و دیگر نمیتوانند خون […]
آزمایش مارکرهای توموری (Tumor Markers) یکی از ابزارهای کمکی در پزشکی است که پزشکان برای پایش و ارزیابی برخی بیماریهای سرطانی از آن استفاده میکنند. بسیاری از افراد پس از دریافت نتیجهای بالاتر از حد نرمال دچار نگرانی شدید میشوند؛ اما درک صحیح از کاربرد و محدودیتهای جدی این آزمایشها ضروری است. این مقاله با […]
اسپرم اهدایی یکی از روشهای کمکباروری برای زوجهای نابارور است. در این مقاله با شرایط، مراحل، روش IUI و IVF، حکم شرعی، قوانین و مزایا و معایب آن آشنا شوید. اسپرم اهدایی چیست؟ اسپرم اهدایی به روشی گفته میشود که در آن از اسپرم فردی غیر از همسر برای بارورسازی تخمک زن استفاده میشود. این […]
سونوگرافی داپلر نوعی از تصویربرداری اولتراسوند است که برای بررسی جهت، سرعت و وجود جریان خون در عروق (شریانها و وریدها) و همچنین در جفت و جنین در دوران بارداری به کار میرود. این روش غیرتهاجمی است و بر پایهٔ ارسال امواج صوتی با فرکانس بالا و ثبت بازتاب آنها از سطح گلبولهای خونی در […]
آزمایش مغز استخوان (Bone Marrow Test) یکی از روشهای تشخیصی مهم در پزشکی است که برای بررسی مستقیم بافت خونساز بدن انجام میشود. این آزمایش معمولاً شامل دو مرحلهٔ مرتبط اما متفاوت است: آسپیراسیون مغز استخوان (Bone Marrow Aspiration) و بیوپسی مغز استخوان (Bone Marrow Biopsy)، که معمولاً در یک جلسه و پشت سر هم […]
آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (Oral Glucose Tolerance Test – OGTT) یک آزمایش خون است که نشان میدهد بدن پس از مصرف یک محلول استاندارد گلوکز، قند خون را چگونه پردازش و کنترل میکند. این آزمایش عمدتاً برای تشخیص دیابت نوع ۲، پیشدیابت و دیابت بارداری (Gestational Diabetes Mellitus) به کار میرود و گاهی برای بررسی […]
تنبلی تخمدان چیست؟ تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یک اختلال هورمونی است که باعث اختلال در تخمکگذاری و ناهماهنگی هورمونهای زنانه میشود. این اختلال میتواند چرخه قاعدگی را به هم بریزد، باعث پرمویی، آکنه و افزایش وزن شود و در برخی موارد باعث ناباروری شود. علل ایجاد اختلال عملکرد تخمدان شامل موارد زیر […]
آزمایش ژنتیک (Genetic Testing) به مجموعهای از آزمایشهای آزمایشگاهی گفته میشود که ژنها، کروموزومها یا پروتئینهای بدن را بررسی میکنند تا تغییرات (واریانتها) مرتبط با بیماریهای ارثی یا مادرزادی شناسایی شوند. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی تحقیقات ژنوم انسانی آمریکا (NHGRI) و MedlinePlus Genetics، این آزمایشها میتوانند نمونهٔ خون، بزاق، سواب گونه، مو، پوست، مایع آمنیوتیک […]
کلامیدیا (Chlamydia trachomatis) یکی از شایعترین عفونتهای آمیزشی (Sexually Transmitted Infection) در جهان است. نکتهٔ مهم دربارهٔ این عفونت این است که در بسیاری از افراد هیچ نشانهٔ قابل توجهی ایجاد نمیکند، به همین دلیل آزمایش کلامیدیا نقشی کلیدی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض آن دارد. در این مقاله بهصورت بیطرفانه و بر […]
آزمایش HIV (ویروس نقص ایمنی انسانی) ابزار اصلی برای تشخیص زودهنگام عفونت است. دسترسی بهموقع به آزمایش، امکان شروع درمان مؤثر و پیشگیری از انتقال بیشتر ویروس را فراهم میکند. طبق اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، انواع مختلف آزمایش HIV هر یک ویژگیها و «دورهٔ پنجره» (window period) متفاوتی دارند که […]
آزمایش شمارش کامل خون (Complete Blood Count – CBC) یکی از رایجترین آزمایشهای خون است که تعداد و اندازهٔ سلولهای مختلف خون شامل گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها را اندازهگیری میکند. این آزمایش معمولاً با نمونهگیری از یک ورید (معمولاً در ناحیهٔ داخلی آرنج یا پشت دست) انجام میشود و بخشی رایج از چکاپهای […]
آزمایش بتا hCG یکی از پرکاربردترین آزمایشهای خون و ادرار در پزشکی است که علاوه بر تشخیص بارداری، در پایش سلامت بارداری و حتی در تشخیص و پیگیری برخی تومورها نیز کاربرد دارد. در این مقاله، با تکیه بر منابع معتبر علمی، عملکرد هورمون hCG، کاربردهای آزمایش آن و نکات مهم پیرامون تفسیر نتایج را […]
آزمایش خون یکی از پرکاربردترین ابزارهای تشخیصی در پزشکی است و برای ارزیابی سلامت عمومی، کمک به تشخیص بیماریها، بررسی اثربخشی درمان، و پایش بیماریهای مزمن استفاده میشود. طبق اطلاعات سرویس ملی سلامت بریتانیا (NHS)، آزمایش خون میتواند نشانههایی از کمخونی، التهاب، خطر دیابت، فشار روی کلیهها، عدم تعادل تیروئید، کمبود ویتامین و التهاب کبدی […]
آزمایشها و تصویربرداری پزشکی؛ راهنمای تفسیر نتایج و موارد کاربرد.