نورالژی تریژمینال (Trigeminal Neuralgia) یک بیماری دردناک مزمن است که عصب سهقلو یا تریژمینال (Trigeminal nerve)، یعنی پنجمین عصب جمجمهای و یکی از پرگستردهترین اعصاب سر، را درگیر میکند. این وضعیت نوعی درد نوروپاتیک (Neuropathic pain) محسوب میشود؛ یعنی دردی که در نتیجهٔ آسیب یا اختلال عملکرد خود عصب ایجاد میشود، نه آسیب بافتی مستقیم. […]
گره تیروئید به تودهٔ جامد یا پر از مایع (کیستیک) گفته میشود که در داخل بافت غدهٔ تیروئید تشکیل میشود. تیروئید غدهای پروانهایشکل در جلوی گردن است که هورمونهای تنظیمکنندهٔ متابولیسم بدن را میسازد. بر اساس تعریف کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، گره تیروئید میتواند بهصورت یک تودهٔ منفرد یا چند توده در کنار هم ظاهر […]
بیاختیاری ادرار به معنای خروج غیرارادی و ناخواسته ادرار است. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیاختیاری ادرار یکی از شایعترین اختلالات کنترل مثانه است و خودِ یک نشانه محسوب میشود، نه یک بیماری مستقل؛ یعنی معمولاً نشانگر یک مشکل زمینهای در مثانه، عضلات کف لگن، سیستم عصبی یا […]
بارداری خارج از رحم زمانی اتفاق میافتد که تخم بارورشده بهجای لانهگزینی در حفرهٔ داخلی رحم، در جای دیگری از دستگاه تناسلی جای میگیرد؛ در بیشتر موارد در لولهٔ فالوپ (Fallopian tube)، و به همین دلیل به آن «بارداری لولهای» (Tubal Pregnancy) نیز گفته میشود. جنین در خارج از حفرهٔ رحم امکان رشد طبیعی و […]
عبارت «جوش کبدی» در گفتار روزمره و فضای مجازی بسیار شنیده میشود؛ بسیاری باور دارند که جوشهای خاصی نشانهای از ضعف یا اختلال عملکرد کبد هستند. اما واقعیت چیست؟ این مقاله با تکیه بر منابع علمی معتبر، این ادعا را بررسی میکند و توضیح میدهد که آیا چنین ارتباطی در پزشکی مستند شده یا صرفاً […]
آندومتریوز (Endometriosis) یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (آندومتر) در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری را نباید با میوم رحمی (Uterine Fibroid / Leiomyoma) اشتباه گرفت؛ این دو، از نظر تعریف، محل، علائم و درمان، کاملاً متفاوتاند. در این مقاله هر دو بیماری بهطور علمی و […]
دیابت شیرین (Diabetes Mellitus) گروهی از اختلالات متابولیک است که مشخصهٔ اصلی آن افزایش مزمن قند خون (Hyperglycemia) در نتیجهٔ نقص در ترشح انسولین، اثرگذاری آن یا هر دو است. بر اساس دادههای سازمان بهداشت جهانی (WHO)، شمار مبتلایان به دیابت از ۲۰۰ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به ۸۳۰ میلیون نفر در سال ۲۰۲۲ […]
جوش هورمونی — که در متون پزشکی زیرمجموعهای از آکنه ولگاریس (Acne Vulgaris) محسوب میشود — نوعی آکنه است که پیدایش یا تشدید آن با نوسانات هورمونی، بهویژه افزایش آندروژنها (Androgens)، در ارتباط مستقیم است. این نوع جوش در بزرگسالان بیش از نوجوانان دیده میشود و در زنان شیوع بالاتری دارد. طبق دادههای Cleveland Clinic، […]
پژوهشهای علوم اعصاب تغذیه (Nutritional Neuroscience) نشان میدهند که مغز انسان از چند شبکهٔ بههمپیوسته برای کنترل رفتار غذایی استفاده میکند: سیستم پاداش (شامل استریاتوم و دوپامین)، هیپوتالاموس که علائم هورمونی گرسنگی و سیری را پردازش میکند، و مسیرهای شناختی-هیجانی که به کنترل تکانه مربوطاند. مطالعات تصویربرداری مغزی (fMRI و PET) تفاوتهای میانگین آماری بین […]
سرکلاژ دهانه رحم یک اقدام جراحی کوچک در دوران بارداری است که طی آن پزشک با کارگذاری یک یا چند بخیهٔ محکم، دهانهٔ رحم (Cervix) را بسته و تقویت میکند تا از باز شدن زودهنگام آن پیش از موعد طبیعی زایمان جلوگیری شود. هدف اصلی این روش، کمک به حفظ بارداری در زنانی است که […]
آزمایش ژنتیک (Genetic Testing) به مجموعهای از آزمایشهای آزمایشگاهی گفته میشود که ژنها، کروموزومها یا پروتئینهای بدن را بررسی میکنند تا تغییرات (واریانتها) مرتبط با بیماریهای ارثی یا مادرزادی شناسایی شوند. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی تحقیقات ژنوم انسانی آمریکا (NHGRI) و MedlinePlus Genetics، این آزمایشها میتوانند نمونهٔ خون، بزاق، سواب گونه، مو، پوست، مایع آمنیوتیک […]
کهیر (Urticaria) یکی از شایعترین واکنشهای پوستی است که با ظهور ناگهانی برجستگیهای خارشدار روی پوست شناخته میشود. این برجستگیها که به آنها «وِیل» یا «ویل» (Wheal) گفته میشود، معمولاً بهسرعت پدیدار میشوند و ممکن است در عرض چند ساعت تا چند روز از بین بروند. در این مقاله علل، انواع، ارتباط کهیر با آنژیوادم […]
بیماری سلیاک (Celiac Disease) یک اختلال خودایمنی (Autoimmune Disorder) است که در آن مصرف گلوتن (Gluten) — پروتئینی موجود در گندم، جو و چاودار — باعث حمله سیستم ایمنی بدن به پرزهای رودهٔ کوچک میشود. این آسیب میتواند جذب مواد مغذی را مختل کند و طیف گستردهای از علائم گوارشی و غیرگوارشی ایجاد نماید. طبق […]
مزوتراپی (Mesotherapy) که با نام «درمان داخلجلدی» (Intradermal/Local Intradermal Therapy) نیز شناخته میشود، به تزریق مقادیر کم از ترکیبی از مواد دارویی، ویتامینها، اسیدهای آمینه، عصارههای گیاهی و هورمونها به لایهٔ میانی پوست (درم) یا بافت زیرجلدی گفته میشود. این تکنیک نخستینبار در سال ۱۹۵۲ در فرانسه برای درمان اختلالات عروقی و لنفاوی معرفی شد […]
فیلر پوستی یا فیلر بافت نرم (Dermal Filler / Soft Tissue Filler) به موادی گفته میشود که با تزریق زیر پوست، برای پر کردن چینوچروک، بازگرداندن حجم ازدسترفته یا برجستهکردن نواحی خاص صورت به کار میروند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) این محصولات را بهعنوان «ایمپلنتهای پزشکی» طبقهبندی میکند که باید فقط توسط پزشک […]