سونوگرافی واژینال که «سونوگرافی ترانسواژینال» نیز نامیده میشود، روشی برای تصویربرداری از اندامهای لگن است که در آن پروب (مبدل) وارد واژن میشود. بسیاری از افراد پیش از انجام آن پرسشهایی دارند: آیا دردناک است؟ آیا مثانه باید پر باشد؟ در بارداری یا دوران قاعدگی میتوان آن را انجام داد؟ اگر فرد تمایلی به معاینهٔ […]
صافی کف پا (Flat feet یا Pes planus) یعنی کف پا هنگام ایستادن صاف روی زمین قرار بگیرد و قوس داخلی پا از زمین فاصله نداشته باشد. طبق توضیح خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS)، این وضعیت شایع است، معمولاً جای نگرانی ندارد و بهندرت نشانهٔ مشکلی جدی است. با این حال در برخی افراد با […]
سونوگرافی پستان (Breast Ultrasound) روشی است که با امواج صوتی از ساختارهای داخلی پستان تصویر تهیه میکند. طبق RadiologyInfo.org این روش ایمن و غیرتهاجمی است و پرتو (رادیاسیون) ندارد. در این مقاله کاربرد، تفاوت با ماموگرافی، آمادگی، مراحل، محدودیتها و شرح کلی طبقهبندی BI-RADS را مرور میکنیم. این متن اطلاعرسانی عمومی است و تشخیص یا […]
غربالگری شنوایی نوزادان (Newborn Hearing Screening) آزمونی کوتاه و بدون درد است که نشان میدهد نوزاد به بررسی بیشتر شنوایی نیاز دارد یا نه. نتیجهٔ غربالگری «تشخیص» نیست؛ فقط مشخص میکند چه کسانی باید آزمون کاملتر شنواییشناسی (ادیولوژی) بدهند. در این مقاله با روشهای OAE و ABR، زمانبندی توصیهشده، معنای «رد شدن» در غربالگری، گام […]
درد جلوی زانو و اطراف کشکک در افرادی که ورزش میکنند، بهویژه زنان و بزرگسالان جوان، شایع است، هرچند در افراد غیرورزشکار نیز دیده میشود [1]. در منابع پزشکی این وضعیت با نام سندرم درد پاتلوفمورال (Patellofemoral Pain Syndrome) شناخته میشود و گاهی «زانوی دونده» (Runner’s Knee) خوانده میشود [1]. در جستوجوهای فارسی اصطلاحات «کندرومالاسی […]
پت اسکن (Positron Emission Tomography) نوعی تصویربرداری پزشکی هستهای است که با مقدار کمی ماده رادیواکتیو (ردیاب) نشان میدهد اندامها و بافتها چگونه کار میکنند. در این مقاله توضیح میدهیم پت اسکن و پت سیتی (PET/CT) چیست، برای چه مواردی انجام میشود، پیش از آن چه آمادگی لازم است، مراحل و مدت انجام چگونه است […]
سیتی اسکن یا توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography) یک روش تصویربرداری تشخیصی است که با استفاده از اشعهٔ ایکس (X-ray) و بازسازی رایانهای، تصاویر مقطعی و دقیقی از داخل بدن تهیه میکند. در این روش، لولهٔ اشعهٔ ایکس به دور بیمار میچرخد و از زوایای مختلف تصویربرداری میکند؛ سپس رایانه این دادهها را پردازش کرده و […]
تبخال تناسلی یک عفونت مقاربتی (Sexually Transmitted Infection) شایع است که توسط ویروس هرپس سیمپلکس (Herpes Simplex Virus) ایجاد میشود. این عفونت بسیار شایعتر از تصور عمومی است و بخش بزرگی از مبتلایان اصلاً از ابتلای خود آگاه نیستند. در این مقاله، علائم، راههای انتقال، اهمیت اطلاعرسانی در بارداری، روشهای تشخیص و اصول کلی مدیریت […]
آزمایش NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing) یک آزمایش خون در دوران بارداری است که با بررسی DNA آزاد (cell-free DNA) در خون مادر، خطر برخی ناهنجاریهای کروموزومی جنین را برآورد میکند. نکتهٔ اصلی این مقاله این است: NIPT یک آزمایش غربالگری است، نه تشخیصی؛ یعنی فقط میگوید خطر بالا یا پایین است و پاسخ قطعی نمیدهد. […]
ام آر آی زانو (Knee MRI) روشی برای تصویربرداری از ساختارهای داخل مفصل زانو است. این مقاله توضیح میدهد پزشک در چه شرایطی آن را درخواست میکند، چه چیزی نشان میدهد، چگونه برای آن آماده شویم، مراحل انجام آن چگونه است، چه مواردی را باید پیش از اسکن به کادر درمان اطلاع داد و اصطلاحات […]
سندرم پای بیقرار که با نام بیماری ویلیس-اکبوم (Willis-Ekbom Disease) نیز شناخته میشود، یک اختلال عصبی است که میل شدید و اغلب مقاومتناپذیر به حرکت دادن پاها را ایجاد میکند. این وضعیت همزمان یک اختلال خواب و یک اختلال حرکتی محسوب میشود، زیرا معمولاً هنگام استراحت آغاز میشود و توانایی به خواب رفتن یا تداوم […]
هشدار برجسته: استریدور (صدای خشن هنگام دم) در حال استراحت، دشواری شدید تنفس، توکشیدگی قفسهٔ سینه، کبودی پوست یا لبها، آبریزش دهان یا ناتوانی در بلع، یا بیحالی شدید = اورژانس فوری (۱۱۵). آبریزش دهان همراه با نشستن به جلو و دشواری بلع میتواند نشانهٔ اپیگلوتیت باشد که یک وضعیت اورژانسی است. کروپ چیست؟ کروپ […]
بیخوابی یکی از شایعترین اختلالات خواب است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود حداقل یک دوره از آن را تجربه میکنند. این مطلب بهصورت کلی و اطلاعرسانی دربارهٔ تعریف، انواع، علل، عوارض، روشهای تشخیص و اصول درمانِ بیخوابی نوشته شده است. بیخوابی چیست؟ بر اساس تعریف مؤسسهٔ ملی قلب، ریه و خون آمریکا […]
کچلی یا «رینگورم» (Ringworm) نام عامیانهای برای گروهی از عفونتهای سطحی پوست، مو و ناخن است که با قارچهایی به نام درماتوفیت (Dermatophyte) ایجاد میشوند. نام علمی این گروه از بیماریها درماتوفیتوز (Dermatophytosis) یا بهطور خلاصه تینهآ (Tinea) است. برخلاف باور رایج، این بیماری هیچ ارتباطی با کرم یا انگل ندارد؛ نام «رینگورم» صرفاً بهدلیل […]
بیاختیاری ادرار به معنای خروج غیرارادی و ناخواسته ادرار است. طبق تعریف مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیاختیاری ادرار یکی از شایعترین اختلالات کنترل مثانه است و خودِ یک نشانه محسوب میشود، نه یک بیماری مستقل؛ یعنی معمولاً نشانگر یک مشکل زمینهای در مثانه، عضلات کف لگن، سیستم عصبی یا […]
بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی (Autoimmune Disease) است که در آن سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به غدهٔ تیروئید حمله میکند و باعث تولید بیشازحد هورمونهای تیروئیدی میشود. بر اساس اطلاعات انجمن تیروئید آمریکا (American Thyroid Association) و مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، بیماری گریوز شایعترین علت پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است […]