کبد و گوارش

شقاق مقعد یا فیشر آنال (Anal Fissure) یکی از شایع‌ترین علل درد و خون‌ریزی هنگام اجابت مزاج است. این عارضه معمولاً با درمان‌های ساده و محافظه‌کارانه بهبود می‌یابد، اما شناخت علائم هشداردهنده و زمان مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد. شقاق مقعد چیست؟ شقاق مقعد یک پارگی طولی کوچک در پوشش داخلی کانال مقعد (آنودرم) […]

یبوست یکی از شایع‌ترین شکایات گوارشی است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود آن را تجربه می‌کنند. یبوست به‌تنهایی یک بیماری نیست، بلکه یک نشانه (Symptom) است که می‌تواند علل ساده و قابل‌اصلاح یا در موارد کمتر شایع، علل جدی‌تری داشته باشد. در این مقاله تعریف علمی یبوست، علل شایع آن، انواع بالینی، […]

آپاندیسیت چیست؟ آپاندیسیت (Appendicitis) به معنای التهاب آپاندیس (Appendix) است؛ زائده‌ای کوچک و انگشتی‌شکل که به روده بزرگ در ربع تحتانی راست شکم متصل است. بر اساس گزارش مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، آپاندیسیت شایع‌ترین علت درد حاد شکمی است که در ایالات متحده نیازمند جراحی اورژانسی می‌شود. طبق همین […]

پانکراتیت به معنای التهاب پانکراس (Pancreas) یا لوزالمعده است؛ غده‌ای پشت معده که دو نقش اصلی دارد: ترشح آنزیم‌های گوارشی برای هضم چربی، پروتئین و کربوهیدرات، و ترشح هورمون‌های تنظیم‌کنندهٔ قند خون مانند انسولین و گلوکاگون. در پانکراتیت، آنزیم‌های گوارشی پیش از رسیدن به روده در خودِ پانکراس فعال می‌شوند و به بافت آن آسیب […]

کولیت اولسراتیو یکی از دو نوع اصلی بیماری التهابی روده (Inflammatory Bowel Disease یا IBD) است؛ حالتی مزمن که در آن واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی باعث التهاب و ایجاد زخم در پوشش داخلی روده بزرگ می‌شود. این بیماری معمولاً در سنین ۱۵ تا ۳۰ سالگی بروز می‌کند و سیر آن با دوره‌های عود و فروکش […]

بیماری کرون یکی از دو نوع اصلی بیماری التهابی روده (Inflammatory Bowel Disease یا IBD) است؛ نوع دیگر آن کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) نام دارد. در بیماری کرون، واکنش نابهنجار سیستم ایمنی باعث التهاب در دستگاه گوارش می‌شود. این بیماری معمولاً روده کوچک و ابتدای روده بزرگ را درگیر می‌کند، اما می‌تواند هر بخشی از […]

سنگ کیسه صفرا یکی از شایع‌ترین اختلالات دستگاه گوارش است. بر اساس مؤسسهٔ ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)، حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد جمعیت بزرگسال آمریکا به سنگ کیسه صفرا مبتلا هستند، هرچند اکثر آن‌ها هیچ علامتی ندارند. این مقاله به‌صورت عمومی و اطلاع‌رسانی به تعریف، انواع، عوامل خطر، علائم، عوارض […]

صدای قار و قور شکم (بوربوریگمی؛ Borborygmi) یکی از رایج‌ترین اتفاقاتی است که در دستگاه گوارش رخ می‌دهد و در بیشتر موارد کاملاً طبیعی است. بر اساس منابع بالینی، صداهای شکمی در جریان حرکات دودی‌شکل (Peristalsis) روده و هنگام عبور گاز و مایع از مجرای روده تولید می‌شوند و بیشتر صداهایی که از شکم و […]

هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori) باکتری گرم‌منفیِ مارپیچ‌شکلی است که در مخاط معده زندگی می‌کند. این میکروارگانیسم با تولید آنزیم اوره‌آز (Urease) محیط اسیدی معده را خنثی کرده و در آن بقا می‌یابد. بر اساس اطلاعات StatPearls (NCBI)، حدود ۵۰٪ از جمعیت جهان به این باکتری آلوده‌اند؛ بر اساس یک متاآنالیز جامع منتشرشده در Alimentary Pharmacology […]

احساس سنگینی و میل به خواب بعد از صرف غذا، پدیده‌ای شناخته‌شده در پزشکی با عنوان «خواب‌آلودگی پس از غذا» (Postprandial Somnolence) است که در زبان محاوره‌ای گاهی «کمای غذایی» (Food Coma) نیز نامیده می‌شود. بر اساس اطلاعات کلینیک کلیولند (Cleveland Clinic)، این حالت در بیشتر افراد طبیعی است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانهٔ […]

سندرم روده تحریک‌پذیر (Irritable Bowel Syndrome — IBS) یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی مزمن در جهان است. طبق تعریف گروه Rome (مرجع بین‌المللی تدوین معیارهای تشخیصی اختلالات گوارشی)، IBS یک اختلال تعامل روده–مغز (Disorder of Gut-Brain Interaction — DGBI) است که با درد مکرر شکمی و تغییر در عادات دفعی مشخص می‌شود. این بیماری تشخیصی […]

ریفلاکس معده چیست؟ بازگشت محتویات اسیدی معده به داخل مری (Esophagus) یک پدیدهٔ فیزیولوژیک عادی است که در همهٔ افراد—حتی افراد سالم—به‌طور گاه‌به‌گاه رخ می‌دهد. اما وقتی این بازگشت مکرر شود و بافت مری را آزار دهد یا علائم آزاردهنده‌ای ایجاد کند، آن را بیماری ریفلاکس معده به مری (Gastroesophageal Reflux Disease — GERD) می‌نامیم. […]