نویسنده: پژمان ویسی

«کیست سباسه» (Sebaceous Cyst) عبارتی است که در زبان عامیانه برای توصیف برجستگی‌های زیرپوستیِ خوش‌خیم و پر از مادهٔ کراتینی به کار می‌رود. با این حال، منابع علمی معتبر مانند StatPearls تأکید می‌کنند که این نام‌گذاری از نظر پزشکی نادرست (misnomer) است، زیرا اکثریت قریب‌به‌اتفاق این ضایعات هیچ ارتباطی با غدد سباسه (چربی‌ساز پوست) ندارند. […]

سکسکه (Singultus) انقباض ناگهانی و غیرارادی دیافراگم و عضلات بین‌دنده‌ای است که بلافاصله با بسته‌شدن سریع تارهای صوتی و ایجاد صدای مشخص «هیک» همراه می‌شود. اغلب افراد سکسکهٔ کوتاه‌مدت را تجربه می‌کنند که در عرض چند دقیقه خودبه‌خود برطرف می‌شود، اما در برخی موارد سکسکه برای ساعت‌ها، روزها یا حتی ماه‌ها ادامه می‌یابد. در این […]

پریاپیسم (Priapism) به نعوظی گفته می‌شود که بدون تحریک جنسی مناسب رخ می‌دهد، ادامه می‌یابد و معمولاً با انزال هم برطرف نمی‌شود. طبق تعریف بالینی، هر نعوظ ناخواسته‌ای که ۴ ساعت یا بیشتر طول بکشد و با انزال برطرف نشود پریاپیسم در نظر گرفته می‌شود و باید بلافاصله به اورژانس بیمارستان مراجعه شود؛ تأخیر در […]

کبودی (اکیموز / Ecchymosis) زمانی روی پوست ظاهر می‌شود که رگ‌های خونی کوچک زیر سطح پوست، معروف به مویرگ (Capillary)، پاره شوند و خون در بافت زیرپوستی نشت کند. اغلب کبودی‌ها در پی ضربه یا برخورد ایجاد می‌شوند، اما گاهی فرد کبودی‌هایی روی بدن خود می‌بیند که دلیل مشخصی برای آن‌ها به‌خاطر نمی‌آورد. این حالت […]

متفورمین (Metformin) یکی از پُرمصرف‌ترین داروهای ضددیابت در جهان است که به گروه دارویی بیگوآنید (Biguanide) تعلق دارد. این دارو در سال ۱۹۹۴ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان دیابت نوع ۲ تأیید شد و از آن زمان تاکنون توسط انجمن دیابت آمریکا (ADA) به‌عنوان داروی انتخابی خط اول برای اکثر بیماران […]

اختلال وسواس فکری-عملی (Obsessive-Compulsive Disorder — OCD) یک اختلال روانپزشکی جدی است که با افکار ناخواسته و مزاحم تکرارشونده (وسواس‌های فکری — Obsessions) و رفتارهای اجباری تکراری (اعمال اجباری — Compulsions) شناخته می‌شود. این اختلال فراتر از «دقیق بودن» یا «نظم‌دوستی» است و می‌تواند زندگی روزمره را به‌شدت مختل کند. درک درست OCD، اولین گام […]

ریزش مو (Alopecia) یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که افراد در سراسر جهان با آن روبه‌رو می‌شوند. طبق آمار انجمن درماتولوژی آمریکا (American Academy of Dermatology — AAD)، تنها در ایالات متحده حدود ۵۰ میلیون مرد و ۳۰ میلیون زن به ریزش مو مبتلا هستند. درک علل، تشخیص دقیق و انتخاب روش درمانی مناسب، نقش […]

مزونیدلینگ یا میکرونیدلینگ (Microneedling) — که با نام‌های «درمان القای کلاژن» (Collagen Induction Therapy یا CIT) و «درمال رولینگ» (Dermal Rolling) نیز شناخته می‌شود — یکی از روش‌های کم‌تهاجمی پوست‌پزشکی است که با ایجاد آسیب‌های کنترل‌شدهٔ ریزمقیاس در پوست، فرایند طبیعی ترمیم را فعال می‌کند. این روش در دو دههٔ گذشته جایگاه پررنگی در درمان […]

سردرد (Headache) یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه به پزشک در سراسر جهان است. بر اساس تحلیل بار جهانی بیماری‌ها در سال ۲۰۲۳ (Global Burden of Disease 2023) که در نشریهٔ The Lancet Neurology منتشر شده، در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۲.۹ میلیارد نفر در جهان با انواع اختلالات سردرد دست‌وپنجه نرم می‌کردند و شیوع استانداردشدهٔ […]

اینهالر (Inhaler) یا اسپری استنشاقی، اصلی‌ترین ابزار درمان آسم (Asthma) است. برخلاف داروهای خوراکی که در سراسر بدن پخش می‌شوند، دارو در اینهالر مستقیماً به ریه می‌رسد؛ این موضوع هم اثربخشی را بالا می‌برد و هم عوارض سیستمیک را کاهش می‌دهد. آشنایی با انواع اینهالر، تفاوت میان «تسکین‌دهنده» و «کنترل‌کننده»، و طرز استفادهٔ صحیح از […]

عفونت کلیه یا پیلونفریت (Pyelonephritis) نوعی عفونت باکتریایی است که بافت یک یا هر دو کلیه را درگیر می‌کند. این بیماری معمولاً از یک عفونت ادراری تحتانی (مانند عفونت مثانه یا سیستیت) آغاز می‌شود و از راه مجاری ادراری به سمت بالا پیشرفت کرده، به کلیه‌ها می‌رسد. عفونت کلیه وضعیتی جدی است که در صورت […]

بوی بد عرق — که در پزشکی به آن برومیدروزیس (Bromhidrosis) یا اسمیدروزیس (Osmidrosis) می‌گویند — یکی از شایع‌ترین نگرانی‌های پوستی در بزرگسالان است. بسیاری از مردم تصور می‌کنند علت اصلی این بو خودِ عرق است؛ اما واقعیت زیستی آن متفاوت است: عرق به‌تنهایی بی‌بو است و بو تنها زمانی تولید می‌شود که باکتری‌های پوست […]