هیسترکتومی (Hysterectomy) به عمل جراحی برداشتن رحم گفته میشود. این عمل یکی از شایعترین جراحیهای زنان است و بسته به شرایط بیمار، ممکن است تنها رحم یا همراه با آن، دهانهٔ رحم (Cervix)، لولههای فالوپ (Fallopian Tubes) و تخمدانها (Ovaries) نیز برداشته شوند. طبق منابع علمی، هیسترکتومی رایجترین جراحی زنان در ایالات متحده است. پس […]
سرگیجهٔ وضعیتی خوشخیم که با نام اختصاری BPPV شناخته میشود، شایعترین علت سرگیجهٔ محیطی (Peripheral Vertigo) است و به بیش از نیمی از موارد سرگیجهٔ محیطی مربوط میشود. این عارضه با حملات کوتاه و چرخشی سرگیجه همراه با تغییر وضعیت سر بروز میکند و در بیشتر موارد با درمانی ساده و بدون دارو قابل رفع […]
دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (Age-related Macular Degeneration یا AMD) یک بیماری چشمی است که با افزایش سن به ماکولا (Macula) آسیب میرساند. ماکولا بخش کوچکی در مرکز شبکیه (Retina) است؛ شبکیه بافت حساس به نور در پشت چشم محسوب میشود و ماکولا مسئول دید دقیق و مستقیم به روبهرو است. AMD یکی از علل […]
بیماری کرون یکی از دو نوع اصلی بیماری التهابی روده (Inflammatory Bowel Disease یا IBD) است؛ نوع دیگر آن کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) نام دارد. در بیماری کرون، واکنش نابهنجار سیستم ایمنی باعث التهاب در دستگاه گوارش میشود. این بیماری معمولاً روده کوچک و ابتدای روده بزرگ را درگیر میکند، اما میتواند هر بخشی از […]
BCAA (Branched-Chain Amino Acids) یا اسیدآمینههای شاخهدار به سه اسیدآمینهٔ ضروری لوسین (Leucine)، ایزولوسین (Isoleucine) و والین (Valine) گفته میشود. این سه اسیدآمینه از نظر ساختار شیمیایی زنجیرهٔ جانبی شاخهدار دارند و بدن انسان قادر به ساخت آنها نیست؛ به همین دلیل باید از طریق رژیم غذایی تأمین شوند. طبق فکتشیت دفتر مکملهای غذایی مؤسسهٔ […]
بسیاری از افرادی که از مکمل بتا-آلانین (Beta-Alanine) برای بهبود عملکرد ورزشی استفاده میکنند، پس از مصرف آن دچار احساس سوزنسوزن شدن، گزگز یا خارش خفیف در پوست صورت، گردن، گوشها و پشت دستها میشوند. این پدیده در پزشکی پارستزی (Paraesthesia) نامیده میشود. در این مقاله بر اساس منابع علمی معتبر بررسی میکنیم این احساس […]
کمآبی بدن (Dehydration) در میان عموم مردم موضوعی شناختهشده است، اما وضعیت ورزشکاران و افرادی که در حین تمرینات شدید یا طولانی عرق زیادی از دست میدهند، تفاوتهای مهمی با کمآبیِ روزمره دارد. در این مقاله تمرکز اختصاصی بر کمآبی حین فعالیت ورزشی است: چگونه آن را بسنجیم، علائم هشدار به چه ترتیبی ظاهر میشوند، […]
مکمل روی (Zinc) یکی از پرفروشترین مکملهای بازار ورزشی است و تبلیغات فراوانی دربارهٔ نقش آن در افزایش تستوسترون و بهبود عملکرد ورزشکاران منتشر شده است. اما شواهد علمی موجود، تصویری بسیار پیچیدهتر و مشروطتر از آنچه در تبلیغات دیده میشود ارائه میدهند. در این مقاله بدون پیشداوری، آنچه پژوهشهای معتبر واقعاً نشان دادهاند مرور […]
مکملهای گینر (Weight Gainer) در فروشگاههای مکمل ورزشی معمولاً با تمرکز بر «افزایش سریع وزن و عضله» تبلیغ میشوند. اما نکتهای که کمتر در تبلیغات این محصولات دیده میشود این است که این مکملها برای همهٔ افراد بیخطر نیستند و در برخی شرایط پزشکی میتوانند مشکلساز شوند. در این مقاله، بهجای معرفی محصول، تمرکز بر […]
یکی از پرسشهای رایج در میان ورزشکاران و افرادی که تمرینات مقاومتی انجام میدهند این است که آیا پروتئین گیاهی (Plant Protein) میتواند جایگزین مناسبی برای پروتئین وی (Whey Protein) در عضلهسازی باشد. این مقاله بر اساس مطالعات علمی منتشرشده، تفاوتهای کیفیت پروتئین، پاسخ سنتز پروتئین عضلانی، و مهمتر از همه، نقش دریافت کل پروتئین […]
کراتین (Creatine) یکی از پرمصرفترین مکملهای ورزشی در جهان است و در کنار آن، یکی از ترکیباتی است که بدن انسان بهطور طبیعی نیز میسازد. در این مقاله بر اساس منابع علمی معتبر بررسی میکنیم که کراتین چیست، چگونه در عضلات عمل میکند، چه شواهدی از اثربخشی آن وجود دارد و مهمتر از همه، چه […]
استاتینها (Statins) یا مهارکنندههای HMG-CoA ردوکتاز، پرمصرفترین داروهای کاهشدهندهٔ کلسترول در جهان هستند و نقشی محوری در پیشگیری اولیه و ثانویه از بیماریهای قلبیعروقی دارند. این مقاله اطلاعات عمومی و آموزشی دربارهٔ مکانیسم اثر، انواع، عوارض شایع و موارد احتیاط استاتینها ارائه میدهد. هیچ دوز یا توصیهٔ فردیای در این مقاله وجود ندارد؛ تجویز و […]
رتینوئیدهای موضعی (Topical Retinoids) گروهی از داروهای مشتق از ویتامین A هستند که بهعنوان یکی از اصلیترین گزینههای درمانی آکنه ولگاریس (Acne Vulgaris) شناخته میشوند. بر اساس راهنماهای بالینی آکادمی پوستپزشکی آمریکا (AAD) منتشرشده در سال ۲۰۲۴، رتینوئیدهای موضعی در ردیف درمانهای خط اول آکنه خفیف تا متوسط قرار دارند. این مقاله اطلاعات عمومی دربارهٔ […]
سرماخوردگی معمولی (Common Cold) یکی از شایعترین بیماریهای عفونی است که بیش از ۲۰۰ نوع ویروس مختلف — عمدتاً رینوویروس (Rhinovirus) — میتوانند آن را ایجاد کنند. قفسههای داروخانهها پُر از فرآوردههای «سرماخوردگی» هستند، اما شواهد علمی نشان میدهد که اثربخشی بسیاری از آنها محدود یا حتی زیر سؤال است. این مقاله براساس دادههای سازمانهای […]
اچامبی (HMB یا بتا-هیدروکسی-بتا-متیلبوتیرات، Beta-Hydroxy-Beta-Methylbutyrate) یکی از مکملهای پرکاربرد در میان ورزشکاران و افرادی است که به دنبال حفظ یا افزایش تودهٔ عضلانی هستند. با این حال، شواهد علمی دربارهٔ اثربخشی این مکمل در جمعیتهای مختلف یکسان نیست. در این مقاله، بر پایهٔ منابع علمی معتبر، به بررسی مکانیسم احتمالی، جمعیتهایی که ممکن است سود […]
ویتامین D (Vitamin D) یک ویتامین محلول در چربی است که بدن در پاسخ به تابش نور خورشید آن را میسازد و از برخی مواد غذایی نیز دریافت میکند. برخلاف ویتامینهای دیگر، این ترکیب در بدن مانند یک هورمون عمل میکند؛ پس از تبدیل در کبد به ۲۵-هیدروکسیویتامین D (25-Hydroxyvitamin D یا 25OHD) و سپس […]